Nöbetçi Eczaneler
Yaz aylarında deniz, havuz ve açık hava aktivitelerinin artmasıyla birlikte göz travmaları da daha sık gündeme geliyor. Özellikle futbol, basketbol, tenis, padel, squash, bisiklet ve paintball gibi aktiviteler sırasında göze veya başa alınan darbeler, retina yırtığı ve retina dekolmanı gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Memorial Bahçelievler Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Giray Ersöz, göz travmalarının ardından ortaya çıkabilecek retina sorunlarında erken tanının büyük önem taşıdığını belirtti.
Retina dekolmanı yaz aylarında daha sık görülebiliyor
Retina, gözün arka bölümünde bulunan ve ışığı algılayarak görüntünün oluşmasını sağlayan sinir dokusu olarak biliniyor.
Retina ile gözün içini dolduran jel kıvamındaki vitreus arasındaki ilişkinin bozulması sonucu retinada yırtık meydana gelebiliyor. Yırtıktan geçen sıvının retinayı bulunduğu yerden ayırması durumunda ise retina dekolmanı ortaya çıkıyor.
Bazı çalışmalarda retina dekolmanı vakalarının ilkbahar ve yaz aylarında daha fazla görülebildiği bildiriliyor. Açık hava aktiviteleri, spor ve göz travmalarındaki artış da olası nedenler arasında gösteriliyor.
Tatilde yapılan aktiviteler gözü travmaya açık hale getiriyor
Yaz aylarında açık havada geçirilen sürenin artmasıyla birlikte spor ve eğlence aktiviteleri de çeşitleniyor.
Futbol, tenis, basketbol, squash ve padel gibi top sporlarının yanı sıra bisiklet ve paintball gibi aktiviteler sırasında göze doğrudan darbe alınabiliyor.
Travmatik retina dekolmanı yalnızca spor sırasında değil, trafik kazaları, iş kazaları ve farklı göz travmaları sonrasında da gelişebiliyor.
İlk muayenenin normal çıkması riski tamamen ortadan kaldırmıyor
Göze alınan bir darbenin ardından yapılan ilk muayenenin normal olması, retina açısından riskin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmeyebiliyor.
Travmaya bağlı retina yırtıkları ve retina dekolmanlarının önemli bir bölümü ilk günler veya haftalar içinde ortaya çıkabiliyor. Bazı vakalarda ise süreç daha yavaş ilerleyebiliyor ve retina dekolmanı travmadan aylar sonra gelişebiliyor.
Gözün önünde şimşek çakması önemli bir uyarı
Retina yırtığının başlangıç döneminde ağrıya neden olmaması, hastaların sorunu hafife almasına yol açabiliyor.
Uzmanlar özellikle şu belirtilere dikkat edilmesini öneriyor:
- Ani başlayan ışık çakmaları
- Görüş alanında birden ortaya çıkan çok sayıda siyah nokta veya uçuşan cisim
- Örümcek ağı ya da kurum parçacıklarını andıran görüntüler
- Görüş alanının bir bölümünde perde veya gölge oluşması
- Ani görme azalması
Bu belirtilerin retina yırtığı veya retina dekolmanı açısından önemli uyarı işaretleri olabileceği belirtiliyor.
Yüksek miyopisi olanlar daha dikkatli olmalı
Yüksek miyopisi bulunan kişilerde retina dekolmanı riskinin daha fazla olabileceğine dikkat çekiliyor.
Bu kişiler açısından yalnızca doğrudan göz travmaları değil, ani ve yüksek enerjili hareketlerin oluşturduğu mekanik kuvvetler de risk yaratabiliyor.
Özellikle roller coaster gibi yüksek hızda ani ivmelenme ve yavaşlamanın yaşandığı aktiviteler ile bungee jumping sonrasında retina dekolmanı gelişen vakaların bildirildiği ifade ediliyor.
Bu nedenle yüksek miyopisi olan kişilerin temas sporlarında ve ani ivmelenmenin yoğun olduğu ekstrem aktivitelerde daha dikkatli olması öneriliyor.
Erken fark edilen retina yırtığı lazerle tedavi edilebilir
Retina yırtığı, retina dekolmanına ilerlemeden tespit edildiğinde uygun hastalarda lazer tedavisi uygulanabiliyor.
Lazerle yırtığın çevresinde retina ile alttaki doku arasında güçlü bir yapışıklık oluşturularak yırtığın büyümesi ve retinanın yerinden ayrılması önlenebiliyor.
Bu nedenle göz önünde şimşek çakması, ışık çakmaları veya yeni başlayan yoğun uçuşmalar yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden göz hekimine başvurması önem taşıyor.
Dekolman gelişirse cerrahi gerekebiliyor
Retina dekolmanı geliştiğinde ise tedavinin geciktirilmemesi gerekiyor.
Cerrahi sırasında retina yırtığı kapatılırken, ayrılan retinanın yeniden yerine tutunmasını sağlamak amacıyla göz içerisine gaz veya silikon yağı uygulanabiliyor.
Gaz zamanla kendiliğinden gözden çekilirken, silikon yağı kullanılan bazı hastalarda daha sonra ikinci bir cerrahi işlem gerekebiliyor.
Uzmanlar, retina yırtığının henüz dekolmana dönüşmediği dönemde tanı konulmasının daha erken ve sınırlı bir müdahaleyle tedavi şansını artırdığını vurguluyor.