Nöbetçi Eczaneler
Temmuz ayıyla birlikte milyonlarca emeklinin aylığı yılın ilk altı aylık enflasyon verileri doğrultusunda yeniden hesaplandı. Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarına, altı aylık enflasyon oranı olan yüzde 17,76 doğrudan yansıtıldı.
Memur ve memur emeklilerinde ise toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkının birlikte hesaplanması sonucunda artış oranı yüzde 13,52 olarak belirlendi.
Emeklilerin temmuz ayı maaş ödemeleri başlarken, en düşük emekli aylığının artırılmasına ilişkin yasal düzenlemenin henüz yürürlüğe girmemesi nedeniyle bazı emekliler yeni taban aylığı temmuz ayında tam olarak alamayacak.
Emeklilerin iki beklentisi karşılık bulmadı
Haziran ayı enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından emeklilerde iki önemli beklenti oluşmuştu.
Bunlardan ilki, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine verilen yüzde 17,76’lık zammın refah payı eklenerek yüzde 20’ye tamamlanmasıydı. Böylece emeklilere enflasyon artışına ek olarak yüzde 2,24 oranında ilave zam yapılması bekleniyordu. Ancak bu yönde bir düzenleme yapılmadı.
İkinci beklenti ise memur ve memur emeklilerinin yüzde 13,52 olan zam oranının, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine uygulanan yüzde 17,76 seviyesine yükseltilmesiydi. İki emekli grubu arasındaki yüzde 4,24’lük farkın kapatılması yönündeki beklenti de karşılık bulmadı.
Böylece SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile memur emeklileri arasındaki zam oranı farklılığı temmuz döneminde devam etti.
En düşük emekli aylığı 23 bin 552 liraya yükselecek
Haziran ayında 20 bin lira olarak uygulanan en düşük emekli aylığının, yüzde 17,76 oranındaki artışla 23 bin 552 liraya çıkarılması öngörülüyor.
En düşük emekli aylığına enflasyon oranının üzerinde ilave bir refah payı eklenmeyecek. Düzenleme yalnızca altı aylık enflasyon oranı doğrultusunda yapılacak.
En düşük aylığın artırılmasına ilişkin düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonundan geçti. Düzenlemenin Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı’nın onayına sunulması, daha sonra Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yasal süreç henüz tamamlanmadığı için temmuz ayı ödemelerinde mevcut en düşük aylık olan 20 bin lira esas alınacak. Yeni taban aylıktan kaynaklanan farklar ise düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından ayrıca ödenecek.
Zam banka hesabındaki tutara değil kök aylığa uygulanıyor
Emekli aylıklarının hesaplanmasında en fazla karıştırılan konuların başında “kök aylık” geliyor.
Yüzde 17,76 oranındaki zam, emeklinin banka hesabına yatırılan toplam tutara değil, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında bulunan kök aylığına uygulanıyor.
Bu nedenle hesabına 20 bin lira yatırılan her emeklinin kök aylığı 20 bin lira olmayabiliyor. Kök aylığı en düşük emekli aylığının altında kalan kişilerin ödemeleri, Hazine desteğiyle taban aylığa tamamlanıyor.
Örneğin kök aylığı 17 bin lira olan bir emeklinin hesabına ocak ayından bu yana 20 bin lira yatırılmış olabilir. Ancak bu kişinin gerçek emekli aylığı 17 bin liradır. Temmuz zammı da 20 bin liraya değil, 17 bin liralık kök aylığa uygulanacak.
Bu durumda 17 bin liralık kök aylık yüzde 17,76 zamla 20 bin 19,20 liraya yükselecek. Yeni en düşük aylığın 23 bin 552 lira olması halinde aradaki fark Hazine tarafından tamamlanacak.
Kök aylık e-Devlet üzerinden öğrenilebiliyor
Emeklilerin önemli bir bölümünün kök aylığını bilmediği belirtiliyor. Bunun temel nedeni, banka hesabına yatırılan tutarın çoğu zaman emeklinin gerçek aylığını değil, en düşük emekli aylığı uygulaması kapsamında tamamlanan ödemeyi göstermesi.
Emekliler kök aylık bilgilerine e-Devlet üzerinden ulaşabiliyor. Sistemde yer alan “Emekli Ödeme Bilgileri” bölümünden aylık tutarı, ek ödeme ve yapılan tamamlamalar görülebiliyor.
Temmuz zammının maaşa ne kadar yansıyacağını doğru hesaplayabilmek için öncelikle kök aylığın bilinmesi gerekiyor.
Temmuz ayında kim ne kadar ödeme alacak?
Temmuz ayında yapılacak ödeme, emeklinin zamlı kök aylığının hangi seviyede olduğuna göre değişecek.
Kök aylığı yüzde 17,76’lık artış sonrasında 23 bin 552 liranın üzerine çıkan emekliler, herhangi bir taban aylık desteğinden yararlanmayacak. Bu kişiler zamlı kök aylıkları ne kadarsa o tutarı almaya devam edecek.
Zamlı kök aylığı 20 bin lira ile 23 bin 552 lira arasında kalan emeklilere ise temmuz ayında zamlı kök aylıkları ödenecek. Yeni en düşük emekli aylığı düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından 23 bin 552 liraya kadar olan eksik kısım fark ödemesi olarak hesaplara yatırılacak.
Zam sonrasında kök aylığı hâlâ 20 bin liranın altında kalan emeklilere ise temmuz ayında mevcut taban aylık olan 20 bin lira ödenecek. Yeni taban aylıkla oluşan 3 bin 552 liralık farkın ağustos ayının ilk haftasında yatırılması bekleniyor.
Fark ödemeleri ağustos ayının ilk haftasında bekleniyor
En düşük emekli aylığını 23 bin 552 liraya yükselten düzenlemenin temmuz maaş ödeme tarihinden sonra yasalaşması halinde, hak sahiplerine oluşan farklar ayrıca ödenecek.
Fark ödemelerinin ağustos ayının ilk haftasında emeklilerin banka hesaplarına yatırılması bekleniyor. Emeklilerin bu ödeme için ayrıca başvuru yapmasına gerek olmayacak. Fark tutarları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından otomatik olarak hesaplanacak.
Kök aylığı 18 bin lira olan emekli ne kadar alacak?
Kök aylığı 18 bin lira olan bir emeklinin maaşı yüzde 17,76 zam sonrasında 21 bin 196 lira 80 kuruşa yükselecek.
Yasal düzenleme yürürlüğe girmeden ödeme yapılması halinde bu emekliye temmuz ayında 21 bin 196 lira 80 kuruş yatırılacak.
Yeni en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olarak yürürlüğe girmesinden sonra ise aradaki 2 bin 355 lira 20 kuruşluk fark ayrıca ödenecek.
Bu emekli ağustos ayından itibaren, yeni bir değişiklik olmadığı sürece, aylık 23 bin 552 lira almaya başlayacak.
Kök aylığı 16 bin 500 lira olan emeklinin hesabı
Kök aylığı 16 bin 500 lira olan bir emeklinin aylığı yüzde 17,76’lık zamla 19 bin 430 lira 40 kuruşa yükselecek.
Bu tutar mevcut en düşük emekli aylığı olan 20 bin liranın altında kaldığı için emekliye temmuz ayında 20 bin lira ödeme yapılacak.
Düzenlemenin yasalaşmasıyla birlikte en düşük emekli aylığı 23 bin 552 liraya çıkacağından, aradaki 3 bin 552 liralık fark ağustos ayının başında ayrıca hesaplara yatırılacak.
Zamlı kök aylığı 23 bin 552 lirayı aşanlar fark almayacak
Kök aylığı yapılan zamla birlikte 23 bin 552 liranın üzerine çıkan emekliler, en düşük emekli aylığı uygulaması kapsamında fark ödemesi alamayacak.
Örneğin kök aylığı 21 bin lira olan bir emeklinin aylığı yüzde 17,76 zamla 24 bin 729 lira 60 kuruşa yükselecek. Bu tutar yeni taban aylığın üzerinde olduğu için emekliye doğrudan 24 bin 729 lira 60 kuruş ödenecek.
Bu gruptaki emeklilere ağustos ayında ayrıca taban aylık farkı yatırılmayacak.
Temmuz maaşına bakarak zam oranı hesaplamak yanıltabilir
Emeklilerin temmuz ayında banka hesaplarına yatırılan tutara bakarak aldıkları zam oranını değerlendirmeleri yanıltıcı olabilir.
Bunun nedeni, bazı emeklilerin kök aylıklarının taban aylığın altında kalması ve ödemelerin Hazine desteğiyle tamamlanmasıdır. Ayrıca en düşük aylık düzenlemesinin henüz yürürlüğe girmemesi, temmuz ödemelerinde geçici farklılıkların ortaya çıkmasına neden olacak.
Emeklilerin kendilerine yapılacak ödemeyi doğru değerlendirebilmesi için kök aylığını, zamlı kök aylık tutarını ve hangi ödeme grubunda bulunduğunu kontrol etmesi gerekiyor.
Yeni en düşük emekli aylığı düzenlemesinin yasalaşmasının ardından ödeme takvimi ve farkların yatırılacağı tarihle ilgili ayrıntıların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından açıklanması bekleniyor.