Nöbetçi Eczaneler
Sağduyulu karar vermenin, duygular, mantık ve değerler arasında kurulan dengeye dayandığını belirten uzmanlar, sağduyunun kısa vadeli rahatlamalar yerine uzun vadeli faydaya yönlendirdiğini ifade ediyor.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali Aydın, sağduyulu karar vermenin duygular, mantık, değerler ve duygusal zekâ arasındaki dengeyle ilişkisine dair değerlendirmelerde bulundu.
Aydın, sağduyulu karar vermenin duyguların, değerlerin ve mantığın denge içinde çalıştığı anlarda ortaya çıktığını belirterek, günlük hayatın hızında çoğu zaman anlık dürtülerle hareket edildiğini söyledi. Sağduyunun ise kişiyi kısa vadeli rahatlamalardan uzaklaştırarak uzun vadeli faydaya yönlendirdiğini vurguladı.
Psikolojide bu durumun “soğukkanlı bilişsel işlem” olarak tanımlandığını aktaran Aydın, hızlı ve sezgisel düşünme ile yavaş ve değerlendirmeli düşünme arasındaki dengenin sağduyulu kararların temelinde yer aldığını kaydetti.
Duygusal zekâ sağduyuyu destekliyor
Duygusal zekânın sağduyunun en önemli destekleyicilerinden biri olduğunu ifade eden Aydın, kişinin kendi duygularını tanıma, düzenleme ve başkalarının duygularını anlama becerisi olmadan sağduyulu karar almasının zor olduğunu belirtti.
Aydın, öfke gibi güçlü duyguların bastırılmak yerine tanınması gerektiğini belirterek, “Öfkeliyken öfkeyi bastırmak yerine ‘şu an kırıldım, bu tepki aslında savunma’ diyebilmek, duygusal zekanın göstergesidir. Bu farkındalık, sağduyulu bir kararın kapısını açar.” dedi.
İlişkilerde anlayış ve olgunluk öne çıkıyor
Sağduyulu kararların ilişkilerde “anlamaya çalışmak” ile “haklı çıkmak istemek” arasındaki farkı belirlediğini dile getiren Aydın, aile, arkadaşlık ve iş ortamındaki birçok çatışmanın karşı tarafı dinlemeden tepki vermekten kaynaklandığını söyledi.
Sağduyulu tutumun önce duyguların yatışmasını beklemek, ardından iletişimi sürdürmek olduğunu belirten Aydın, bu yaklaşımın ilişkilerde güveni artırdığını ve duygusal olgunluğu desteklediğini ifade etti.
Stres karar kalitesini etkiliyor
Yoğun stres ve kaygı altında alınan kararların çoğu zaman kısa vadeli rahatlama odaklı olduğuna dikkat çeken Aydın, bu süreçte beynin karar verme mekanizmasının geri planda kalabildiğini söyledi.
Sağduyulu karar vermenin duyguları bastırmakla değil, duygusal dengeyi korumakla mümkün olduğunu belirten Aydın, düzenli nefes egzersizleri, kısa meditasyonlar, duyguları yazmak veya paylaşmak, uyku ve beslenme düzeninin karar kalitesini etkilediğini kaydetti.
Sağduyu ahlaki ve duygusal bir pusula
Sağduyulu kararların yalnızca mantıklı değil, aynı zamanda kişinin değerleriyle uyumlu kararlar olduğunu ifade eden Aydın, kişinin kendi değerlerini bilmeden doğru karar vermesinin zor olduğunu belirtti.
Aydın, sağduyunun mantıksal olduğu kadar ahlaki ve duygusal bir pusula olduğunu vurgulayarak, karar alırken “Bunu istiyorum” sorusunun yanında “Bu, benim kim olmak istediğimle uyumlu mu?” sorusunun da sorulması gerektiğini söyledi.