Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Dr. Fatih Karahan, 2026-II Enflasyon Raporu toplantısında savaşın küresel ekonomi ve Türkiye üzerindeki etkilerini ayrıntılı biçimde anlattı. TCMB, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’ya yükseltirken, sıkı para politikası duruşunun korunacağı mesajını verdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın İstanbul’da gerçekleştirdiği 2026-II Enflasyon Raporu toplantısı, yalnızca yeni enflasyon tahminlerinin açıklandığı rutin bir sunum olmadı. TCMB Başkanı Dr. Fatih Karahan’ın verdiği mesajlar, önümüzdeki dönemde ekonomi yönetiminin nasıl bir para politikası izleyeceğine dair güçlü sinyaller içerdi.
Karahan’ın konuşmasının merkezinde, Orta Doğu’da başlayan savaşın küresel ekonomi üzerinde yarattığı yeni kırılma vardı. TCMB Başkanı, bir önceki rapor döneminde küresel risklere dikkat çektiklerini ancak sonrasında yaşanan gelişmelerin dünya ekonomisini çok daha sert bir belirsizlik ortamına sürüklediğini söyledi. Karahan, savaşın yalnızca jeopolitik değil aynı zamanda ekonomik bir kriz alanı oluşturduğunu anlatırken, özellikle enerji piyasalarında yaşanan sarsıntının enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdığını vurguladı.
Karahan, “ABD/İsrail-İran savaşıyla yaşanan jeopolitik gelişmeler, dünya ekonomisini beklenmedik derecede ciddi bir belirsizlik ortamına iterek merkez bankaları açısından zor bir döneme kapı araladı” diyerek, TCMB’nin neden yeni bir değerlendirme yapmak zorunda kaldığını ortaya koydu. TCMB’ye göre savaşın ilk etkisi enerji piyasalarında hissedildi. Petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan sert yükseliş yalnızca enerji maliyetlerini değil, ulaştırma hizmetlerini, üretim giderlerini ve tüketici fiyatlarını da etkiledi. Karahan bu tabloyu anlatırken, “Savaşın özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk” ifadelerini kullandı.
Enerji arzı en kritik risklerden biri oldu
TCMB Başkanı’nın konuşmasında en dikkat çeken başlıklardan biri enerji arzına ilişkin risklerdi. Karahan, Hürmüz Boğazı çevresindeki risklerin küresel enerji arzı açısından ciddi tehdit oluşturduğunu belirterek, enerji fiyatlarındaki oynaklığın halen tarihsel ortalamaların üzerinde seyrettiğini söyledi. Merkez Bankası’na göre savaş yalnızca petrolü değil, doğal gazdan endüstriyel metallere kadar geniş bir emtia grubunu etkiliyor. Bu durum ise küresel ölçekte yeni bir maliyet baskısı anlamına geliyor.
Karahan, küresel belirsizliğin tüketici ve üretici güvenini zayıflattığını, birçok ekonomide büyüme öngörülerinin aşağı yönlü güncellendiğini söyledi. TCMB’ye göre 2026 yılında küresel büyümenin belirgin şekilde ivme kaybetmesi beklenirken, bu tablo Türkiye açısından da dış talebin zayıflaması anlamına geliyor.
“Kararlılığımızdan taviz vermiyoruz”
Karahan’ın konuşmasında öne çıkan ikinci ana tema para politikası oldu. TCMB Başkanı, savaşın oluşturduğu yeni tabloya rağmen dezenflasyon hedefinden vazgeçilmeyeceğini özellikle vurguladı. Karahan, “Savaşın bir belirsizlik bulutu eşliğinde dezenflasyon görünümünü etkilediği şu günlerde de, kararlılığımızdan taviz vermediğimizin altını çizmek istiyorum” diyerek piyasalara açık bir mesaj verdi. Bu ifade, piyasalar tarafından “faiz indirimi konusunda acele edilmeyecek” mesajı olarak okunabilecek nitelikteydi.
TCMB Başkanı’nın açıklamalarına göre Merkez Bankası, mevcut koşullarda veri odaklı ve ihtiyatlı para politikası yaklaşımını sürdürecek. Karahan, yaşanan gelişmelerin orta vadeli enflasyon görünümüne etkisinin para politikası duruşuyla şekilleneceğini belirterek, fiyat istikrarı için tüm araçların kullanılmaya devam edeceğini ifade etti.
Enflasyon tahminleri yukarı çekildi
Toplantının en önemli bölümü yeni enflasyon tahminlerinin açıklandığı kısım oldu. TCMB, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yukarı yönlü revize ederek yüzde 26 seviyesine çıkardı. Banka ayrıca 2027 yıl sonu tahminini yüzde 15, 2028 yıl sonu tahminini ise yüzde 9 olarak açıkladı. Uzun vadede ise yüzde 5’lik enflasyon hedefinin korunacağı belirtildi.
| Dönem | TCMB tahmini |
| 2026 yıl sonu | yüzde 26 |
| 2027 yıl sonu | yüzde 15 |
| 2028 yıl sonu | yüzde 9 |
| Orta vadeli hedef | yüzde 5 |
Karahan, savaş nedeniyle varsayım setinde olağanüstü güncellemeler yapmak zorunda kaldıklarını belirterek, ara hedeflerin de yukarı yönlü değiştirildiğini açıkladı. Buna göre 2026 ara hedefi yüzde 24’e, 2027 ara hedefi yüzde 15’e, 2028 ara hedefi ise yüzde 9’a yükseltildi.
Enflasyonun ana baskısı enerji ve gıdadan geldi
TCMB’nin raporunda enerji fiyatları kadar gıda enflasyonu da dikkat çeken başlıklardan biri oldu. Karahan, nisan ayı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 32,4 seviyesinde gerçekleştiğini, Mayıs 2024’te ulaşılan zirveye göre belirgin bir düşüş yaşansa da enflasyonun yüksek seyrini koruduğunu söyledi.
Enerji tarafında tablo daha sertti. Karahan’ın aktardığına göre enerji yıllık enflasyonu son iki ayda petrol ve doğal gaz fiyatları öncülüğünde 19 puan artarak yüzde 47’ye yükseldi. Bu maliyet artışları elektrik ve doğal gaz tarifelerine de yansıdı. Özellikle doğal gazda, fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçilmesiyle fiyat artışının belirginleştiği ifade edildi.
Gıda tarafında ise özellikle yılın ilk aylarında sebze fiyatlarında yaşanan sert yükseliş enflasyonu yukarı taşıdı. Olumsuz hava koşullarının etkisiyle ocak ve şubat aylarında sebze fiyatlarının belirgin biçimde yükseldiğini belirten Karahan, mayıs ayına ilişkin öncü verilerin sebze grubunda fiyat düşüşlerinin başladığını gösterdiğini söyledi. TCMB, bu görünümün önümüzdeki aylarda gıda enflasyonunu olumlu yönde etkilemesini bekliyor.
İç talep soğuyor, sanayi yatay seyrediyor
Toplantıda iç talep ve ekonomik büyümeye ilişkin değerlendirmeler de dikkat çekti. TCMB’ye göre sıkı para politikasıyla birlikte talep kompozisyonunda dengelenme sürüyor. Tüketimin büyümeye katkısı önceki dönemlere kıyasla belirgin biçimde gerilerken, yatırımların katkısı devam ediyor.
Karahan, sanayi üretiminin 2025 yılının üçüncü çeyreğinde geriledikten sonra takip eden iki çeyrekte yatay seyrettiğini, oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında ise ilk çeyrekte sınırlı gerileme görüldüğünü aktardı. Kapasite kullanım oranının tarihsel ortalamasının altında kalması, kart harcamalarındaki zayıf seyir ve perakende satışlarda trendden arındırılmış ivme kaybı da iç talepteki yavaşlamanın göstergeleri olarak öne çıktı.
TCMB’ye göre talebe ilişkin veriler bir bütün olarak ilk çeyrekte talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor. Bu ifade, Merkez Bankası’nın iç talebi enflasyonu düşürücü yönde konumlandırdığını ortaya koyuyor.
Dış ticarette enerji baskısı sürüyor
Karahan ayrıca dış ticaret tarafında enerji maliyetlerinin yeni baskı oluşturduğunu söyledi. Nisan ayında ihracatta artış, ithalatta ise azalış gerçekleşti. Orta Doğu ülkelerine yapılan ihracat kısmen toparlanırken, Afrika, Avrupa Birliği ve Kuzey Amerika ülkelerine ihracat arttı. Buna karşılık yüksek enerji fiyatları nedeniyle enerji ithalatı yükseldi.
TCMB, nisan ayında dış ticaret açığının ilk çeyreğe kıyasla gerilediğini belirtse de yılın geri kalanı için enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmelerin dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu. Buna rağmen 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceği öngörülüyor.
Faizde gevşeme beklentisine kapı kapatıldı
Para politikası bölümünde Merkez Bankası’nın son dönemde attığı adımlar ayrıntılı biçimde anlatıldı. Karahan, ocak ayında politika faizinin yüzde 37 seviyesine çekildiğini ancak savaş sonrası oluşan riskler nedeniyle mart ve nisan aylarında sıkı duruşun korunduğunu söyledi. TCMB ayrıca finansal piyasalarda yaşanan gelişmeleri dikkate alarak 1 Mart’tan itibaren bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verdi. Piyasanın likidite ihtiyacı üst banttan yapılan fonlama ile karşılanırken, para piyasalarında gerçekleşen referans faiz oranının yüzde 40 seviyesine yükselmesi sağlandı.
Karahan’ın aktardığı tabloya göre politika faizinde önceki dönemde yapılan 9 puanlık indirim kredi ve mevduat faizlerine beklentiler ölçüsünde yansımıştı. Ancak jeopolitik gelişmeler sonrasında alınan kararlarla ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti 3 puan arttı; TL ticari kredi ve mevduat faizleri 3 puan, tüketici kredisi faizleri ise yaklaşık 4 puan yükseldi.
| Başlık | Son durum |
| Politika faizi | yüzde 37 |
| Referans faiz oranı | yüzde 40 |
| TL ticari kredi ve mevduat faizleri | 3 puan artış |
| Tüketici kredisi faizleri | yaklaşık 4 puan artış |
| TL mevduat payı | yüzde 59,7 |
Rezervlerde toparlanma mesajı
Karahan’ın konuşmasında rezervler de önemli başlıklardan biri oldu. TCMB Başkanı, savaş sonrası gerileyen rezervlerin yeniden toparlandığını belirterek, 27 Mart 2026’da 155 milyar dolara düşen brüt rezervlerin 8 Mayıs 2026’da 172 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Swap hariç net rezervler ise 20 milyar dolar artışla 39 milyar dolara yükseldi.
| Rezerv göstergesi | Son seviye |
| Brüt rezerv | 172 milyar dolar |
| Swap hariç net rezerv | 39 milyar dolar |
| Brüt rezerv artışı | 17 milyar dolar |
| Swap hariç net rezerv artışı | 20 milyar dolar |
TCMB ayrıca döviz piyasasının sağlıklı işleyişine ve şirketlerin döviz riski yönetimine katkı sağlamak amacıyla Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başladığını açıkladı. 13 Mayıs itibarıyla vadesi gelmemiş işlem tutarı 8,1 milyar dolar olarak bildirildi.
Raporda öne çıkan başlıklar
TCMB’nin 2026-II Enflasyon Raporu’nda genel değerlendirme, para politikası kararları, ekonomik görünüm, küresel ekonomi, finansal koşullar, iktisadi faaliyet, enflasyon ve orta vadeli öngörüler ana başlıkları yer aldı. Raporda ayrıca dışsal şok dönemlerinde döviz talebi, bireysel kredilerde limit artışlarının harcama etkileri, firma görüşmelerinden elde edilen bulgular, jeopolitik gelişmelerin enflasyona emtia kanalıyla yansıması ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların firma enflasyon beklentilerine etkisi gibi özel analiz kutuları da bulunuyor.
| Rapor bölümü | İçerik |
| Genel değerlendirme | Enflasyon görünümü ve politika mesajları |
| Ekonomik görünüm | Küresel ekonomi, finansal koşullar, iktisadi faaliyet |
| Enflasyon | Enerji, gıda, hizmet ve temel mal fiyatları |
| Orta vadeli öngörüler | Tahminler, varsayımlar ve riskler |
| Kutu analizleri | Döviz talebi, kredi limitleri, firmalar, jeopolitik riskler |
Piyasaya verilen mesaj: Sıkılık daha uzun sürebilir
Toplantının piyasalar açısından en önemli sonucu, TCMB’nin faiz indirim sürecinde aceleci davranmayacağını göstermesi oldu. Karahan’ın “kararlılığımızdan taviz vermiyoruz” vurgusu, enerji fiyatları ve jeopolitik riskler nedeniyle para politikasında sıkılığın daha uzun süre korunabileceği şeklinde yorumlandı.
Bu mesaj özellikle döviz kuru, tahvil faizleri, kredi piyasası ve mevduat faizleri açısından kritik önem taşıyor. Çünkü Merkez Bankası, enflasyon beklentileri tahminlerin üzerinde kaldığı sürece finansal koşulları gevşetmeyeceğini açık biçimde ortaya koydu. Karahan’ın “beklentiler halen enflasyon tahminlerimizin üzerinde seyrediyor” değerlendirmesi de bu nedenle toplantının dikkat çeken satır başlıklarından biri oldu.
Gözler üçüncü enflasyon raporunda olacak
TCMB’nin bu toplantıyla verdiği ana mesaj, enflasyonla mücadelede yol haritasının değişmediği ancak şartların daha zor hale geldiği oldu. Savaşın enerji fiyatları, gıda maliyetleri, dış ticaret dengesi ve beklentiler üzerindeki etkisi bundan sonraki para politikası kararlarında belirleyici olacak.
Yılın üçüncü Enflasyon Raporu toplantısında piyasaların odağı petrol ve doğal gaz fiyatlarının seyri, gıda enflasyonundaki normalleşme, rezervlerdeki eğilim, kredi büyümesi ve politika faizine ilişkin mesajlar olacak. TCMB, bu raporla birlikte piyasaya “belirsizlik arttı, tahminler yükseldi, sıkı duruş sürecek” mesajını vermiş oldu.