Nöbetçi Eczaneler
Suriye siyasetinde dengelerin yeniden kurulduğu bir dönemde, Şam’dan gelen “Moskova” sinyali dikkat çekti. Suriye basınında yer alan bilgilere göre özel yayın yapan Suriye TV, Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara’nın çarşamba günü Rusya’nın başkenti Moskova’yı ziyaret edeceğini ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le bir araya geleceğini duyurdu. Reuters da aynı çerçevede, görüşmenin Moskova’da yapılacağını ve bilginin Suriye TV kaynaklı olduğunu aktardı.
Ancak bu temasın “resmî ziyaret” niteliğine ve gündemine ilişkin ayrıntılar henüz netleşmiş değil. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre, ziyarete dair Suriye ya da Rusya makamlarından bu aşamada resmî bir açıklama yapılmış değil. Bu belirsizlik, görüşmenin içeriğine ilişkin yorumları da doğal olarak “ihtiyat” çizgisine çekiyor: Moskova’nın Suriye dosyasında hangi başlıklara öncelik vereceği, Şam’ın masaya hangi taleplerle oturacağı, görüşme sonrasındaki tonla daha görünür olacak.
Geçmiş randevu: 15 Ekim 2025 vurgusu
Moskova hattı, Şara–Putin ilişkisi açısından ilk kez kurulmuş bir hat değil. Bazı yerel haber kanallarının hatırlattığı üzere Putin ile Şara, 15 Ekim 2025’te Moskova’da bir araya gelmişti; bu ziyaret, Beşşar Esed rejiminin Aralık 2024 sonunda sona ermesinin ardından Şara’nın cumhurbaşkanı sıfatıyla gerçekleştirdiği ilk resmî Moskova ziyareti olarak kayda geçmişti.
Aynı gün Washington hattı: Trump’tan “çok iyi bir görüşme” mesajı
Moskova ziyareti haberinin dolaşıma girdiği saatlerde, Şam–Washington hattında da dikkat çekici bir temas yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, Ahmed el-Şara ile telefonda görüştüğünü açıklayarak, “Suriye’nin çok saygın Cumhurbaşkanı ile çok iyi bir görüşme gerçekleştirdik… Suriye ve bu bölgeyle ilgili politikalar çok iyi gidiyor. Bundan dolayı çok memnunuz.” dedi.
Suriye tarafı da görüşmeye ilişkin kendi çerçevesini çizdi. Habertürk’ün aktardığı Suriye Cumhurbaşkanlığı açıklamasına göre telefon görüşmesinde, Suriye’deki geçiş süreci ile güvenliği ve istikrarı güçlendirme çabaları ele alındı; Şara’nın “toprak bütünlüğü” vurgusu yaptığı ve terör örgütlerinin geri dönüşünün engellenmesine dönük kararlılığı dile getirdiği belirtildi. Aynı açıklamada tarafların, bölgesel çatışmaların çözümünde diyalog dilinin öne çıkarılmasına dair ortak bir yaklaşımda buluştuğu; Trump’ın da “Suriye’nin birliğinin inşasına desteğini” yinelediği ve varılan ateşkesi memnuniyetle karşıladığı bilgisi yer aldı.
Önceki temasın çerçevesi
İki liderin teması, son haftalarda sınırlı bir başlık değil. Konuyla ilgili bazı kaynaklar, daha önceki bir telefon görüşmesine ilişkin haberinde, tarafların Suriye’nin toprak bütünlüğü ve bağımsızlığının korunması, Kürtlerin haklarının güvence altına alınması ve DEAŞ’la mücadelede iş birliğinin sürdürülmesi gibi başlıklarda mutabakat vurgusu yaptığını aktarmıştı.
Okuma: “çok eksenli diplomasi”nin işaretleri
Moskova’ya dönük görüşme trafiği ile aynı gün Washington hattında verilen mesajlar, Şam’ın dış politikada “çok eksenli” bir zemin kurmaya çalıştığına işaret ediyor. (Bu bir yorumdur: görüşmenin resmî sonuçları ve ortak metinler görüldükçe, hangi başlığın hangi tarafta ne ölçüde karşılık bulduğu daha net anlaşılacak.) Şimdilik görünen tablo şu: Şara, bir yandan Rusya’yla temasın sürekliliğini korurken, diğer yandan ABD ile güvenlik/istikrar ve geçiş sürecine dair başlıklarda diyaloğu canlı tutan bir dil kuruyor.