Nöbetçi Eczaneler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlanan 12. Yargı Paketi’nin ayrıntıları belli oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması beklenen düzenleme; yargılamaların hızlandırılması, makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi, noterlik işlemlerinin kolaylaştırılması, e-Duruşma uygulamasının kapsamının genişletilmesi ve bazı suç tiplerinde yeni düzenlemeler yapılmasını içeriyor.
Adalet sisteminde etkinliğin artırılmasını hedefleyen paketle hukuk yargılamalarında duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 aydan fazla olamayacağı hükme bağlanacak. Ayrıca ön inceleme duruşmalarının da e-Duruşma sistemi üzerinden yapılabilmesinin önü açılacak.
Meclis’e sunulacak paketin başlıkları açıklandı
Adalet alanında yeni düzenlemeler içeren 12. Yargı Paketi’ne ilişkin açıklama, AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu’ndan geldi. Akbaşoğlu, paketin yargılama süreçlerini hızlandırmaya, usul ekonomisini güçlendirmeye ve vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmaya dönük hükümler içerdiğini belirtti.
Paket kapsamında idari yargıya ilişkin de düzenlemeler yapılacak. Akbaşoğlu, idari mahkemelerin kapsamının genişletileceğini belirterek, “Davalardaki uyuşmazlıkları tek hakim karara bağlayacak.” dedi.
Bu düzenlemeyle bazı uyuşmazlıkların daha kısa sürede karara bağlanması ve yargıdaki iş yükünün azaltılması hedefleniyor.
Adli Tıp Kurumu’nun bilimsel kapasitesi güçlendirilecek
12. Yargı Paketi’nde yer alan başlıklardan biri de Adli Tıp Kurumu’na ilişkin düzenlemeler olacak. Akbaşoğlu, Adli Tıp Kurumu’nun bilimsel kapasitesinin güçlendirileceğini bildirdi.
Bu kapsamda kurumun uzmanlık alanlarının geliştirilmesi, adli raporlama süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi ve yargılamalarda bilimsel delillerin değerlendirilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Noterlik işlemlerinde elektronik kolaylık
Pakette noterlik işlemlerine ilişkin önemli kolaylıklar da yer alıyor. Düzenlemeyle noterlik evrak ve defterlerinin mahkeme veya başsavcılıklar tarafından istenmesi halinde süreçlerin daha hızlı yürütülmesi sağlanacak.
Muhammed Emin Akbaşoğlu, noterlik işlemlerine ilişkin düzenlemeyi açıklarken, “Noterlik evrak ve defterlerin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklarca istenmesi halinde noterlerin aslına uygun örneğini yerinde saklayarak ilgili merciine aslını göndermesi onaylı örnek istendiğinde ise evrakı elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imza ile saniyeler içerisinde ilgili merciine ulaştırmasını düzenliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Buna göre, onaylı örnek talep edilen durumlarda belgeler elektronik ortamda taranacak ve güvenli elektronik imza ile ilgili mercilere gönderilebilecek. Böylece hem fiziki evrak trafiğinin azaltılması hem de yargı mercileri ile noterlikler arasındaki işlemlerin hızlandırılması hedefleniyor.
Hukuk yargılamalarında duruşmalar arası süre 3 ayı aşamayacak
12. Yargı Paketi’nin en dikkat çeken başlıklarından biri hukuk yargılamalarındaki duruşma aralıklarına ilişkin düzenleme olacak. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılması öngörülen değişiklikle, duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 aydan fazla olamayacağı hükme bağlanacak.
Düzenlemenin amacı, yargılamaların gereksiz şekilde uzamasının önüne geçmek, usul ekonomisini sağlamak ve makul sürede yargılanma hakkını daha etkin biçimde güvence altına almak olarak ifade ediliyor.
Ancak bazı zorunlu hallerde hakim, gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla daha uzun bir süre belirleyebilecek. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması, başka bir mahkeme aracılığıyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi veya benzeri zorunlu durumlar bu istisnalar arasında yer alacak.
e-Duruşma sisteminin kapsamı genişletilecek
Yargı hizmetlerinde bilişim teknolojilerinden daha fazla yararlanılması amacıyla e-Duruşma sisteminin kapsamı da genişletilecek. Paketle birlikte ön inceleme duruşmalarının da e-Duruşma yoluyla yapılabilmesi sağlanacak.
Bu düzenlemeyle avukatların ve tarafların fiziki olarak mahkemeye gitmeden duruşmalara katılabilmesi daha yaygın hale gelecek. Özellikle farklı şehirlerde görülen davalar, zaman ve maliyet açısından daha erişilebilir hale getirilecek.
e-Duruşma uygulamasının genişletilmesiyle yargılamalarda hız, erişilebilirlik ve verimliliğin artırılması amaçlanıyor.
Hesap bilgilerini haksız menfaat için paylaşmak suç sayılacak
12. Yargı Paketi kapsamında Türk Ceza Kanunu’nda da değişiklik yapılacak. Buna göre, haksız menfaat elde etmek amacıyla hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşmak müstakil bir suç olarak düzenlenecek.
Yeni düzenlemeyle, banka veya ödeme hesap bilgilerinin dolandırıcılıkta kullanılmak üzere başkalarına verilmesi ayrı bir suç tipi haline getirilecek ve bu fiili işleyenlere hapis cezası uygulanacak.
Mevcut uygulamada bu tür eylemler bazı durumlarda nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendiriliyordu. Yeni suç ihdasıyla birlikte, hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşanlar ve bu hesapları dolandırıcılıkta kullanılanlar, nitelikli dolandırıcılık yerine yeni düzenlenecek suç kapsamında cezalandırılacak.
Bu adımın, özellikle dijital dolandırıcılık yöntemlerinde kullanılan hesap temini ve hesap kullandırma faaliyetleriyle mücadele amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
Yargıtay’ın bozma yetkisinde düzenleme yapılacak
Paketle birlikte Yargıtay’ın bozma yetkisine ilişkin de düzenleme yapılacak. Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması amacıyla, bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin yalnızca görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulmasının önüne geçilecek.
Bu düzenlemeyle, dosyaların usul gerekçeleriyle yeniden ilk derece mahkemelerine dönmesi nedeniyle yargılamaların uzamasının önlenmesi amaçlanıyor.
Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda değişiklik yapılacak
12. Yargı Paketi’nde Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda yapılacak düzenlemeler de yer alacak. Bu kapsamda bazı kanunlarda ortaya çıkan hukuki boşlukların giderilmesi hedefleniyor.
İptal kararlarının ardından oluşan belirsizliklerin giderilmesiyle hem uygulama birliğinin sağlanması hem de yargı mercilerinin karar süreçlerinde hukuki dayanağın güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Paketin hedefi yargılamaları hızlandırmak
12. Yargı Paketi genel olarak yargı hizmetlerinde hız, etkinlik ve dijitalleşme başlıklarına odaklanıyor. Hukuk yargılamalarında duruşma aralıklarının sınırlandırılması, e-Duruşma uygulamasının genişletilmesi, noterlik işlemlerinde elektronik iletimin güçlendirilmesi ve bazı suç tiplerinin yeniden düzenlenmesi paketin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
Düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasının ardından komisyon ve Genel Kurul sürecinde ele alınması bekleniyor. Paketin yasalaşması halinde, özellikle yargılamaların daha kısa sürede tamamlanması ve vatandaşların adalet hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.