Şiddet ve suç genetik mi?

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, şiddet ve şiddet psikolojisi konusunu değerlendirdi.

Medya görünürlüğü şiddeti hem artırıyor hem duyarsızlaştırıyor

IPSOS’un 29 ülkede yaptığı araştırmalara atıf yapan Prof. Dr. Tarhan, çalışmalara göre şiddetin istatistiksel olarak da arttığını ve medyanın bu süreçteki rolünü şöyle değerlendirdi:

“Şiddet olayları medyanın yaşamsal gıdası. Çünkü sıra dışı olaylar izlenirliği artırıyor. İnsan biyolojik olarak olumsuza daha duyarlıdır. Medya bunu farkındalık oluşturmak amacıyla yaptığında bile, görüntülerin sık tekrarı insanlarda duyarsızlaşmaya yol açıyor. Bazı kişiler şiddeti model alıyor, bazıları ‘kötü dünya sendromu’ dediğimiz bir kaçınma davranışı geliştiriyor, bazı gençler saldırganlaşıyor, bazıları ise depresifleşiyor.”

Günümüzde en çok artış gösteren şiddet türünün sosyal şiddet olduğunu dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Empati eksikliği ve alkol, madde bağımlılığı olan kültürlerde şiddet ciddi biçimde artıyor. Yasaklı maddelerin kullanımı, insanın hem kendisine hem çevresine zarar verme eğilimini güçlendiriyor. Bu kültürlerde şiddet cezasızlık algısıyla birleştiğinde, zorbalık normalleşiyor. Kişinin kendine zarar verme özgürlüğü bile olmamalı” dedi.

Utanma duygusu zayıfladıkça saldırganlık artıyor

Şiddetin kültürel boyutuna da değinen Prof. Dr. Tarhan, “Utanma duygusunun zayıfladığı toplumlarda saygı azalıyor” ifadesinde bulundu. Japon kültüründe utancın yüceltilmesi dolayısıyla şiddetin düşük düzeyde seyrettiğini belirten Prof. Dr.  Tarhan, şu örneği verdi:

“Japonya’da toplum önünde mahcup olma duygusu öyle güçlü ki, kişi utançtan intihar edecek noktaya gelebiliyor. Bu kültürsel kontrol mekanizması sosyal düzeni koruyor. Ancak yeni kuşaklarda utanma duygusu zayıfladıkça, empatiyle birlikte saygı da eriyor. Çocuk başkasının hakkını, eşyasını umursamamayı normal görmeye başlıyor. Empati ve utanma duygusu zayıfladıkça saldırganlık artıyor.”

‘Sana yapılmasını istemediğini başkasına yapma’ kuralı

Prof. Dr. Tarhan, toplumsal çözülmenin temelinde benmerkezcilik ve nemelazımcılığın hızla yayılmasının yattığını ifade ederek, “20 yıl sonra biz de Batı’daki benmerkezci, duyarsız kültürle karşı karşıya kalabiliriz. ‘Başkası açlıktan ölse bana ne, ben tok olduktan sonra’ anlayışı yayılıyor. Bu yaklaşım küresel bir tehdit. 1993’te Chicago’da toplanan Dünya Küresel Ahlak Deklarasyonu’nda, ‘Sana yapılmasını istemediğini başkasına yapma’ kuralı evrensel olarak vurgulanmıştı. Bugün yeniden buna ihtiyaç var.” şeklinde konuştu.

İnsan beynindeki algoritmayı yeniden yazabilir

Şiddet eğilimlerinin değiştirilebileceğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, beynin epigenetik ve nöroplastik yapısına dikkat çekti. Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

“İnsanın beynine bir düşünce girdiğinde, o düşünceye duygu eklenirse inanç haline gelir. Altı hafta sürdürülürse alışkanlık, altı ay sürdürülürse kişilik haline gelir. Yanlış bir düşünce fark edildiğinde, kişi beynindeki algoritmayı yeniden yazabilir. Buna ‘reprogramming’ diyoruz. Alternatif düşünce teknikleri, stresle başa çıkma biçimlerini değiştiren zihinsel esneklik, şiddet eğilimlerini dönüştürmede çok etkili.”

Prof. Dr. Tarhan, beyni en aktif tutan şeyin sadece bilgi öğrenmek değil, öğrenileni deneyimlemek ve anlatmak olduğunu dile getirdi ve “Beyin ‘ya kullan ya kaybet’ kuralıyla çalışır. Yeni deneyimlere açık, rutini kıran kişiler Alzheimer’a bile daha dirençli. Sürekli aynı şeyi yapan, düşünmeyen, sorgulamayan kişilerde ise beyin yolları körelir.” dedi.

Şiddetin arkasında depresyon ve stres var

“Erkek şiddetinin önemli bir kısmı aslında klinik vakalar” diyen Prof. Dr. Tarhan, “Birçok erkek öfkesinin farkında değil, aslında depresyon yaşıyor. Kadın duygularını ağlayarak dışa vururken, erkek öfke yoluyla ifade ediyor. Şiddet, çoğu zaman depresyonun dışavurum biçimi. Stres seviyesi küresel olarak çok yüksek. İnsan beyni her gün aslanla karşılaşmış gibi tehdit algısı içinde yaşıyor. Bu biyolojik stres yükü, şiddeti ve intiharı artırıyor.” diye konuştu.

Dünya genelinde intihar oranlarının özellikle gençlerde hızla yükseldiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, “İngiltere’de 16-24 yaş arası gençler arasında trafik kazalarından çok intihar nedeniyle ölüm yaşanıyor. Bu, küresel bir alarmdır” ifadelerini kullandı.

Şiddetin önlenmesi için bireysel ve toplumsal düzeyde özdenetim ve empati eğitimine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Şiddetin biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel boyutlarını anlamadan çözüm üretilemez. İnsanlara özbilinç, özdenetim, empati ve alternatif düşünme biçimleri kazandırmak gerekiyor. Bu eğitim erken yaşta başlarsa, toplumda dayanışma, saygı ve merhamet yeniden kök salabilir.” şeklinde konuştu.

Genetik araştırmalar ne söylüyor?

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, şiddetin doğuştan gelip gelmediği konusunda bilimsel bulgulara dikkat çekerek, “Şiddetle ilgili çok genetik çalışma yapıldı. ‘Suç geni var mı?’ diye bakıldı. Araştırmalarda ortak nokta şu: Saldırganlık eğilimiyle ilgili gen var fakat doğuştan suçlu yok. Doğuştan psikopat yok.” dedi.

Dopamin ve COMT geninin önemine işaret eden Prof. Dr. Tarhan, bu genlerin bazı bireylerde saldırganlık eğilimini artırabildiğini, fakat bunun suça yönelmek anlamına gelmediğini belirtti:

“COMT geninin GG aleli özellikle ABD’de karma dövüş sporcularında çok yüksek çıktı. Aynı gen bazı kişilerde psikoz riskini artırıyor. Ama bu hastalık değil, yatkınlık geni. Önemli olan kişinin o enerjiyi nereye kanalize ettiği.” diyen Prof. Dr. Tarhan, benzer genlere sahip iki kardeşten birinin bilim insanı olabildiğini, diğerinin ise suça yönelebildiğini söyledi ve “Genler bir sermayedir; onu iyi ya da kötü kullanmak kişinin özgür iradesiyle ilgilidir.” diye konuştu.

Çocuklukta öğrenilen davranışların kader olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Ben babamdan şiddet gördüm, ben de uygulayacağım deme hakkı yok. 15 yaşına kadar öğreniyorsun ama 15’ten sonra bunu değiştirme sorumluluğun var.” ifadesinde bulundu.

Narsistik kişilikler; dediğini yapmazsan şiddete başvurabilir

Şiddet davranışının sadece fiziksel olmadığını; tehdit, mobbing ve ekonomik baskının da şiddet türleri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, en çok risk taşıyan kişilik yapılarını şöyle sıraladı:

“Birincisi antisosyal kişilikler; suça beceriklidir, acımasızdır. İkincisi narsistik kişilikler; dediğini yapmazsan şiddete başvurabilir. Üçüncüsü borderline kişilikler; öngörülemezdir, dengesizdir.
Dördüncüsü histriyonik kişilikler; teatraldir, şiddete çanak tutabilirler.”

Ahlaki akıl yürütme anaokulu döneminde öğretilmeli

Ahlaki akıl yürütme bir çocuğa öğretilmezse, o çocuğun ileride şiddete yönelebileceğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Bu beceri kendiliğinden gelişmediği için küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerekir. Bir eğitim sistemi çocuğu şiddete ve bağımlılığa karşı güçlü kılmak istiyorsa, ahlaki akıl yürütmeyi daha anaokulu döneminde öğretmelidir. Bu çağda en büyük rehberimiz akıl ve bilimdir. Yüzyıllardır alıştığımız gibi yalnızca dini sağlamlığa değil, bilimsel sağlamlığa da dayanmalıyız.” şeklinde konuştu.

Günümüzde kötülük yapmaktan zevk alan kişilerin sayısında artış var

Şiddetle ilgili araştırmalara işaret eden Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

“İnsanların empati duygusunu, başkalarına saygıyı ve nezaketi geliştirmesi gerekiyor. Bu nedenle ‘akran zorbalığı’ yerine ‘akran nezaketi’ kavramı kullanılmaya çalışılıyor. Hatta sadece akran nezaketi değil, ‘akran iyiliği’ denmesi daha doğru. Çünkü bir insan iyilik yapmayı yaşamının merkezine alırsa iyicil davranışlar geliştirir, şiddete yönelmez. Başkasının hakkına daha rahat saygı duyabilir. İyilik yapmaktan zevk alan bir kişiden kötülük beklenmez. Ne yazık ki günümüzde kötülük yapmaktan zevk alan kişilerin sayısında artış görülüyor.”

Stres yükseldiğinde bazı kişiler çok kolay öfkeleniyor

Baskı kültürünün şiddeti artırdığına da dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Gücün kanunda değil şahısta olduğu aile, kurum ve toplumlarda şiddet yükselir.” ifadesinde bulundu.

Toplumsal yapıda yaşanan hızlı değişimlerin ruh sağlığındaki etkilerine işaret eden Prof. Dr. Tarhan, “Sosyal ve ekonomik hareketlilik arttığı için hızlı bir yaşam var. Bu hız insanlarda stres seviyesini yükseltiyor. Stres yükseldiğinde bazı kişiler çok kolay öfkeleniyor. Cezaevine gidenlerin yüzde 60–70’i pişmandır; çoğu bir anlık öfkeyle karar veriyor. Ayrıca madde kullanımı ve ekonomik sorunlar öfkeyi tetikliyor.” dedi.

Pandemi sonrası psikiyatrik sorunların belirgin biçimde arttığını söyleyen Prof. Dr. Tarhan, “Dünyada şu anda en çok yapılan ilaç çalışmaları antidepresanlar üzerine. Depresyon araştırmaları Covid’den sonra birinci, sonra ikinci sıraya geldi. Bu tablo arka planda öfkenin, suçun, şiddetin, boşanmaların, aile içi çatışmaların arttığını gösteriyor.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Yaşlılar konuşmuyor, şiddet görünmüyor: İstismarın en ağır yüzü sessizlik

Yaşlı bireylerin aile içinde, bakım ortamlarında veya kurumlarda karşı karşıya kaldığı şiddet ve istismar çoğu zaman görünür hale gelmeden devam ediyor. Fiziksel şiddet morluk, kırık ve açıklanamayan yaralanmalarla fark edilebilirken psikolojik baskı, ekonomik istismar, ihmal ve cinsel şiddet kapalı kapılar ardında kalabiliyor.

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Psikoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Gümüş Demir, yaşlılara yönelik kötü muamelenin sanılandan çok daha geniş bir alanı kapsadığını belirtti.

Yaşlı istismarı yalnızca fiziksel saldırı değil

Toplumda yaşlılara yönelik şiddet denildiğinde ilk olarak vurma, itme veya darp etme gibi davranışların akla geldiğini belirten Demir, yaşlı bireyin onurunu ve bağımsızlığını zedeleyen birçok davranışın da şiddet kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yaşlı bireyi korkutmanın, küçük düşürmenin, kararlarını yok saymanın, parasını veya mal varlığını izinsiz kullanmanın, bakım ihtiyaçlarını karşılamamanın ve kişiyi yalnızlığa terk etmenin istismar olduğunu vurgulayan Demir, şu ifadeleri kullandı:

“Bir yaşlıya bağırmak, onu sürekli eleştirmek, hayatın dışına itmek ve insan onurunu yaralayan her davranış şiddettir.”

Şiddetin en ağır tarafı sessizlik

Türkiye’de yaşlılara yönelik şiddetin gerçek boyutunun belirlenmesinin kolay olmadığını ifade eden Demir, olayların önemli bölümünün evlerin içinde, aile mahremiyeti olarak görülen alanlarda veya bakım kurumlarında yaşandığına dikkat çekti.

İstismarı gerçekleştiren kişinin çoğu zaman yaşlı bireyin çocuğu, eşi, gelini, damadı veya bakım vereni olabildiğini belirten Demir, mağdurların yakınlarına zarar gelmemesi ya da bakımsız kalma korkusuyla konuşamadığını söyledi.

Yaşlı bireylerin;

  • “Evladım zarar görmesin.”
  • “Bana bakmayı bırakırlar.”
  • “Gidecek yerim yok.”
  • “Kimse bana inanmaz.”

gibi düşünceler nedeniyle sessiz kalabildiğini aktaran Demir, bazı yaşlıların yaşadıkları davranışın şiddet olduğunu dahi tanımlayamadığını kaydetti.

Demir, yaşlı istismarının en ağır yönlerinden birinin mağdurun sessizliği olduğunu belirterek toplumun da zaman zaman bu sessizliğe ortak olduğunu ifade etti.

Psikolojik şiddet daha sinsi ilerliyor

Fiziksel şiddetin görünür belirtiler nedeniyle daha kolay fark edilebildiğini belirten Demir, psikolojik istismarın çoğu zaman uzun süre gizli kaldığını söyledi.

Sürekli azarlama, aşağılama, tehdit etme, yaşlı bireyle konuşmama, onu sosyal çevresinden uzaklaştırma ve kararlarını yok sayma gibi davranışların psikolojik şiddet olduğunu vurgulayan Demir, bu durumun kişinin benlik saygısını ve güven duygusunu ciddi biçimde zedeleyebileceğini ifade etti.

Maaşa el koymak ekonomik istismar

Yaşlı bireyin maaşına el konulması, bankacılık işlemlerinin rızası dışında yapılması, mal varlığını devretmeye zorlanması veya parasının başka kişilerin ihtiyaçları için kullanılması ekonomik istismar olarak değerlendiriliyor.

Ekonomik şiddetin yalnızca maddi kayba yol açmadığını belirten Demir, yaşlı bireyin bağımsızlığını, geleceğe ilişkin güvenini ve kendi yaşamı üzerindeki karar verme gücünü de elinden aldığını söyledi.

Yaşlılarda cinsel istismar göz ardı edilmemeli

Toplumda en az konuşulan şiddet türlerinden birinin yaşlı bireylere yönelik cinsel istismar olduğunu belirten Demir, “Yaşlı birey cinsel istismara uğramaz” düşüncesinin büyük bir yanılgı olduğunu dile getirdi.

Cinsel istismarın en az bildirilen şiddet türleri arasında bulunduğuna dikkat çeken Demir, özellikle bakıma muhtaç, demans hastası, iletişim kurmakta zorlanan veya bakım veren kişiye bağımlı olan yaşlıların daha yüksek risk altında olabileceğini belirtti.

Demanslı bireylerin yaşadıklarını anlatmakta zorlanabileceğini, kendilerine inanılmayacağından korkabileceğini veya hangi davranışın yanlış olduğunu ayırt edemeyebileceğini kaydetti.

İhmal, yaşlılığın doğal sonucu sanılmamalı

Yaşlı bireyin uzun süre kirli bir ortamda bırakılması, yeterli beslenememesi, ilaçlarının verilmemesi veya gerekli sağlık hizmetlerinden yararlandırılmaması ihmal göstergeleri arasında yer alıyor.

Demir, bu durumların “Yaşlılıkta olur” denilerek geçiştirilemeyeceğini belirterek kötü bakımın ileri yaştaki bireylerde doğrudan yaşamı tehdit edebileceğini söyledi.

Bir yaşlının yatağa, açlığa, yalnızlığa, kirli çarşaflara veya sessizliğe terk edilmesinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Demir, şu belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti:

  • Açıklanamayan düşmeler ve morluklar
  • Hızlı kilo kaybı
  • İçine kapanma
  • Yoğun korku ve huzursuzluk
  • Bakımsız görünüm
  • İlaçların düzensiz kullanılması
  • Tekrarlayan sağlık sorunları
  • Sosyal çevreden uzaklaşma

Bu belirtilerin yalnızca yaşlanmanın doğal sonucu olarak görülmemesi gerektiğini belirten Demir, arka planda ihmal, psikolojik baskı, ekonomik istismar veya yetersiz bakım bulunabileceğini söyledi.

Sağlık çalışanlarına önemli görev düşüyor

Belirtilerin doğru okunmaması, yaşlı bireye gerekli soruların sorulmaması ve kişinin kendisini ifade etmesine fırsat verilmemesi halinde müdahalenin gecikebileceğini belirten Demir, sağlık profesyonellerinin de yaşlı istismarı konusunda daha dikkatli olması gerektiğini kaydetti.

Yaşlı bireyin anlattıklarının ciddiye alınmasının ve şüpheli durumlarda yalnızca fiziksel bulgulara odaklanılmamasının önem taşıdığı vurgulandı.

Öz ihmal de önemli bir risk

Yaşlı bireyin beslenme, temizlik, ilaç kullanımı, sağlık kontrolleri ve güvenli yaşam alanı gibi temel ihtiyaçlarını tek başına sürdürememesi veya bu ihtiyaçları karşılamayı reddetmesi “öz ihmal” olarak tanımlanıyor.

Öz ihmalin yalnızca kişinin kendi seçimi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Demir, yaşlının bakımını neden sürdüremediğinin araştırılması ve gerekli destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini ifade etti.

Bakım verenin tükenmişliği şiddete gerekçe olamaz

Aile içindeki bakım yükünün tek kişiye bırakılması, ekonomik sorunlar, sosyal desteğin yetersizliği ve bakım veren kişinin ruhsal olarak tükenmesi ihmal ve istismar riskini artırabiliyor.

Ancak hiçbir gerekçenin şiddeti haklı çıkaramayacağını vurgulayan Demir, bakım vermenin yorucu olabileceğini ancak bu yorgunluğun bağırmanın, aşağılamanın, ihmal etmenin veya cezalandırmanın bahanesi olamayacağını söyledi.

Bakım veren kişilerin de desteklenmesi gerektiğini belirten Demir, yaşlı bakımının yalnızca ailelerin omuzlarına bırakılmaması, sorumluluğun paylaşılması ve ihtiyaç halinde profesyonel yardım alınması gerektiğini kaydetti.

“Yaşlı dostu toplumlar oluşturmalıyız”

Yaşlılara yönelik ihmal ve istismarın toplumların gelişmişlik düzeyini, sağlık sistemlerinin duyarlılığını ve sosyal politikaların gücünü gösteren önemli bir ölçüt olduğunu ifade eden Demir, toplumun bütün kesimlerinin bilinçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Yaşlı bireylerin şiddet veya istismarla karşılaştığında nereye başvuracağını ve nasıl destek alacağını bilmesinin önemine dikkat çeken Demir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Duyulmayan, görülmeyen, ihmal edilen her yaşlı, toplumun içinde giderek büyüyen sessiz bir çığlıktır.”

Konya’dan güçlü mesaj: Şiddete karşı ortak mücadele verilmelidir

Birlikte Güvendeyiz Derneği tarafından Konya’da “Kadına ve Çocuğa Yönelik Şiddetle Mücadele” konulu farkındalık konferansı düzenlendi. Toplumun farklı kesimlerinden vatandaşların katıldığı programda, şiddetin önlenmesi, toplumsal farkındalığın artırılması ve çözüm yolları kapsamlı şekilde ele alındı.

Konferansta, kadına ve çocuğa yönelik şiddete karşı ortak mücadele verilmesi gerektiği vurgulanarak Konya’dan güçlü bir dayanışma mesajı verildi.

Erkan: Şiddet toplumun ortak yarasıdır

Konferansın açılışında konuşan Birlikte Güvendeyiz Derneği Genel Başkanı Sezai Erkan, kadına ve çocuklara yönelik şiddetin toplumun ortak yarası olduğunu söyledi.

Erkan, “Kadına ve çocuklara yönelik şiddet toplumun ortak yarasıdır. Şiddeti haber olarak değil, çözülmesi gereken toplumsal bir sorun olarak görmeliyiz” dedi.

Uzun: Her kadın ve çocuk güvenli yaşam hakkına sahiptir

Birlikte Güvendeyiz Derneği Genel Sekreteri Reyhan Uzun ise kadına yönelik şiddetle mücadelenin yalnızca kurumların değil, toplumun tamamının sorumluluğu olduğunu belirtti.

Uzun, “Birlikte Güvendeyiz Derneği olarak toplumsal dayanışma ile her çocuğun ve her kadının güvenli ve onurlu bir yaşam hakkı olduğunu hatırlatmak için buradayız” ifadelerini kullandı.

KADES ve acil destek mekanizmaları anlatıldı

Konferansta emniyet bünyesinde aile içi şiddet biriminde görev yapan yetkili isim tarafından KADES hakkında bilgilendirme yapıldı.

Kadınların tehlike anında hızlı şekilde destek alabilmesi için geliştirilen uygulamanın işleyişi anlatılırken, erken müdahalenin hayati önem taşıdığı vurgulandı.

Hukuki haklar detaylı şekilde aktarıldı

Avukat Sena Mercan, kadına yönelik şiddetin hukuki boyutuna değinerek adli süreçlerde izlenmesi gereken yolları anlattı.

Şiddet mağduru kadınların sahip olduğu yasal haklara dikkat çeken Mercan, boşanma süreçlerinde nafaka, velayet, koruma kararı ve diğer hukuki haklarla ilgili katılımcılara bilgi verdi.

Ailenin rolü ve sağlıklı iletişim vurgulandı

Sosyolog ve aile danışmanı Filiz Akman, konuşmasında aile kurumunun önemine dikkat çekti. Sağlıklı aile yapısının toplumun temel taşı olduğunu belirten Akman, evlilikte doğru iletişim, empati ve karşılıklı saygının şiddetin önlenmesinde kritik rol oynadığını ifade etti.

Uzunhelvacı: Şiddet çoğu zaman aile içinde öğreniliyor

Psikolojik Danışman Hatice Didem Uzunhelvacı ise şiddetin çoğu zaman aile içinde öğrenilen bir davranış biçimi olduğuna dikkat çekti.

Çocuk yetiştirme süreçlerinde ebeveyn tutumlarının belirleyici olduğunu vurgulayan Uzunhelvacı, çocukların sevgi, güven ve sağlıklı iletişim ortamında büyümesinin gelecekteki davranış kalıplarını doğrudan etkilediğini söyledi.

Şiddetle mücadele toplumsal dayanışmayla mümkün

Konferansta yapılan ortak değerlendirmelerde, kadına ve çocuğa yönelik şiddetle mücadelenin yalnızca kamu kurumlarının değil, sivil toplum kuruluşlarının ve vatandaşların da ortak sorumluluğu olduğu ifade edildi.

Erken müdahale, bilinçli yaklaşım ve güçlü toplumsal dayanışmanın şiddetin önlenmesinde en etkili araçlar olduğu vurgulandı.

Katılımcıların soru, görüş ve önerileriyle interaktif şekilde ilerleyen program, özellikle gençler ve aileler tarafından yoğun ilgi gördü. Bu ilginin, toplumda farkındalık çalışmalarına duyulan ihtiyacı bir kez daha ortaya koyduğu belirtildi.

Birlikte Güvendeyiz Derneği yetkilileri, konferansa gösterilen ilgiden memnuniyet duyduklarını belirterek, kadına ve çocuğa yönelik şiddetle mücadele kapsamında benzer farkındalık çalışmalarının devam edeceğini açıkladı.

Konya’da öğrenciye şiddet iddiası: Yurt görevlisi tutuklandı

Konya’nın Bozkır ilçesinde özel bir erkek öğrenci yurdunda kalan küçük yaştaki öğrencinin darbedildiği iddiası üzerine başlatılan soruşturmada, yurt görevlisi M.G. tutuklandı.

İddiaya göre, ilçedeki özel erkek öğrenci yurdunda kalan bir öğrencinin görevli M.G. tarafından darbedildiğine ilişkin görüntüler sosyal medyada yayıldı. Görüntülerin ardından görevli hakkında adli ve idari soruşturma başlatıldı.

Bozkır İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince gözaltına alınan M.G., sağlık kontrolünün ardından adliyeye sevk edildi. M.G., çıkarıldığı hakimlikçe tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Cevdet Yılmaz’dan Koç Holding kurumlarına yönelik saldırılara tepki

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Koç Holding kurumlarına yönelik saldırılara ilişkin açıklama yaptı.

Yılmaz, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, demokratik hukuk devleti normları içinde eleştiri hakkının kıymetli olduğunu vurguladı.

Eleştiri sınırlarını aşan hakaretin ve bunun ötesine geçen şiddetin kabul edilemeyeceğini belirten Yılmaz, “Şiddete yönelenler, karşılarında kolluk güçlerimizi ve adli makamları bulacak ve hak ettikleri karşılığı göreceklerdir.” ifadelerini kullandı.

Okullardaki şiddet sosyal hizmet alarmı verdi

Türkiye’de son günlerde yaşanan iki okul saldırısının ardından değerlendirmelerde bulunan Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı ve Sosyal Hizmet Bölüm Başkanı Prof. Dr. İsmail Barış, şiddetin önlenmesi için yalnızca bireysel tedbirlerin yeterli olmayacağını belirtti. Prof. Dr. Barış, okul sosyal hizmeti birimlerinin kurulması, silaha erişimin sıkı şekilde denetlenmesi ve erken uyarı sistemlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. İsmail Barış, son iki gün içinde meydana gelen okul baskını niteliğindeki şiddet olaylarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, 14 ve 16 Nisan tarihlerinde 48 saat içinde Türkiye’de iki ağır okul saldırısının yaşandığını hatırlattı. Her iki olay için de İçişleri Bakanlığı tarafından “bireysel hadise, terör bağlantısı yok” açıklaması yapıldığını belirten Barış, soruşturmaların sürdüğünü ve yayın yasağı getirildiğini ifade etti. Kahramanmaraş’ta ise eğitime iki gün ara verildiğini kaydetti.

Olayların en dikkat çekici yönlerinden birinin, faillerin evde bulunan silahlara kolayca erişebilmesi olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Barış, bu durumun ciddi bir güvenlik zaafı oluşturduğunu söyledi. Evinde silah bulundurma hakkına sahip yetişkinlerin, bu silahları özellikle çocukların ulaşamayacağı özel yerlerde, örneğin çelik kasalarda muhafaza etmeleri gerektiğini dile getirdi.

Prof. Dr. Barış, yalnızca bireysel önlemlerle yetinilmemesi gerektiğini, aynı zamanda sistematik ve kurumsal çözümlerin de devreye alınmasının zorunlu olduğunu belirtti. Sosyal medya tehditleri ve akran ihbarları için 7 gün 24 saat esasına göre çalışacak kriz hattı kurulması gerektiğini ifade eden Barış, özellikle okullar ve toplu yaşam alanları için acil eylem sistemlerinin oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

Okullara her türlü silahla girişin engellenebilmesi için mekanizmalar kurulması ve fiziki güvenlik önlemlerinin etkili hale getirilmesi gerektiğini belirten Barış, şiddet riskini azaltmanın yalnızca güvenlik önlemleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi.

Psikososyal risk taşıyan öğrencilerin erken dönemde tespit edilmesinin önemine değinen Prof. Dr. Barış, tüm okullarda okul sosyal hizmet birimlerinin kurulması gerektiğini ifade etti. Bu amaçla gerekli altyapının hazırlanması ve meslek elemanı olan sosyal çalışmacıların ivedilikle görevlendirilmesi çağrısında bulundu.

Barış, kurulacak bu birimlerin her okulda tam zamanlı sosyal çalışmacılar ve psikolojik danışmanlar aracılığıyla çocukları bireysel, ailesel, çevresel ve psikolojik yönlerden izlemesi gerektiğini söyledi. Bu yapı sayesinde okul içindeki akran zorbalığından başlayarak her türlü şiddet davranışının önlenmesi ve en aza indirilmesi için sistemli çalışmalar yürütülebileceğini belirtti.

Sosyal çalışmacıların önleyici rolüne de özel vurgu yapan Prof. Dr. İsmail Barış, yaşanan iki olayın okul sosyal hizmetinin artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. Barış, sosyal çalışmacıların ailelerdeki silah varlığını, şiddet öyküsünü ve ruh sağlığı sorunlarını ev ziyaretleriyle tespit edebilecek en yetkin meslek elemanları olduğunu söyledi.

Ayrıca sosyal çalışmacıların akran zorbalığı, dışlanma ve benzeri riskleri erken aşamada fark ederek müdahale planları hazırlayabileceğini belirten Barış, ikincil önleme programları ve uygulamalarıyla şiddetin önüne geçilebileceğini dile getirdi.

Eğitim kurumlarının toplumun en güvenli mekanları olması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Barış, bu konuda herkesin azami sorumluluk göstermesi gerektiğini ifade etti. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta hayatını kaybeden çocuklar ile öğretmen için milletçe yas tutulduğunu belirten Barış, yaşamını yitirenlere rahmet, yakınlarına ve millete sabır diledi.

Prof. Dr. Barış, açıklamasının sonunda TBMM’de kurulması planlanan Araştırma Komisyonu’nun hızla çalışması gerektiğini belirterek, okul sosyal hizmetinin yasal zemine kavuşturulmasını ve her okula kadro tahsis edilmesini istedi. Şiddeti özendiren dijital platformların da etkili şekilde denetlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Saadet Partisi Konya Kadın Kolları’ndan Sert Tepki

Saadet Partisi Konya Kadın Kolları Başkanı Fazilet Bütüner, son günlerde Siverek ve Kahramanmaraş’ta yaşanan okul saldırılarına ilişkin sert bir basın açıklaması yaptı. Bütüner, kısa süre içinde iki farklı okulda yaşanan silahlı olayların toplumda derin bir çöküşün göstergesi olduğunu vurguladı.

Açıklamada, Kahramanmaraş’ta meydana gelen saldırıda 10 kişinin hayatını kaybettiği, 13 kişinin ise yaralı olarak tedavi gördüğü hatırlatılarak, eğitim kurumlarının güvenliğine dikkat çekildi. Bütüner, “Çocuklarımızın ders dinlemesi gereken kutsal sıraların kurşun sesleriyle yankılanması kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Kadınlar olarak hem anne hem de toplumun geleceğinden sorumlu bireyler olduklarını belirten Bütüner, yaşananların yalnızca bir güvenlik açığı olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi. “Bu tablo, toplumun iliklerine kadar işlemiş bir cinnet halidir” diyen Bütüner, çocukların silaha erişiminin kolaylaşmasını sert sözlerle eleştirdi.

“Silaha ulaşmak ilaçtan daha kolay”

Açıklamada, Türkiye’de artan şiddet olaylarına dikkat çekilerek, “Silaha ulaşmanın ilaca ulaşmaktan daha kolay olduğu bir düzen çürümüş bir düzendir” denildi. Bütüner, yaşananların münferit olaylar olarak görülemeyeceğini ve köklü bir toplumsal soruna işaret ettiğini ifade etti.

Yetkililere üç kritik soru

Saadet Partisi Kadın Kolları, açıklamasında yetkililere şu soruları yöneltti:

  • Okullarda güvenlik neden yetersiz?
  • Eğitim sistemi neden çocuklara insani değerleri kazandıramıyor?
  • Şiddeti teşvik eden içeriklere karşı denetim neden sağlanamıyor?

Bu durumun bir ihmalden öte “yönetim kusuru” olduğunu savunan Bütüner, bedelin öğrenciler ve öğretmenler tarafından ödendiğini dile getirdi.

“Susmayacağız” mesajı

Açıklamanın sonunda, olayların hem hukuki hem de idari süreçlerinin takip edileceği belirtilirken, sadece adli süreçlerin yeterli olmayacağına dikkat çekildi. Bütüner, “Okul koridorlarında barut kokusu değil, tebeşir kokusu hakim olana kadar susmayacağız” dedi.

Saadet Partisi Konya Kadın Kolları, hayatını kaybedenler için başsağlığı, yaralılar için ise acil şifa dileklerinde bulundu.