Maaşı geciken çalışan için kritik Yargıtay kararı: Tek seferlik gecikme de kıdem tazminatı getirebilir

Çalışanların en temel haklarından biri olan ücretin zamanında ödenmesine ilişkin önemli bir uyuşmazlık Yargıtay’ın önüne geldi. Proje yöneticisi olarak çalışan N.D., maaşının süresinde yatırılmaması üzerine iş sözleşmesini sona erdirdi ve kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle dava açtı.

İşveren ise maaştaki gecikmenin sürekli olmadığını, yalnızca bir defa yaşandığını ve kısa süreli bu gecikmenin işçiye haklı fesih hakkı vermeyeceğini savundu.

Ancak yargılama sürecinde ücretin yalnızca birkaç günlük olağan bir gecikmeyle değil, İş Kanunu’nda belirtilen 20 günlük sürenin de ötesinde ödendiği belirlendi.

Nisan maaşı iş sözleşmesi sona erdikten sonra yatırıldı

Dosyada yapılan incelemelerde, çalışanın geçmiş dönem ücretlerinin ay başlarında düzenli olarak ödendiği, ancak nisan ayına ait maaşının zamanında hesabına yatırılmadığı tespit edildi.

N.D., ücretinin ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.

Geciken maaş ise çalışanın işten ayrılmasından 5 gün sonra, 28 Mayıs’ta hesabına yatırıldı.

İlk derece mahkemesi, ücretin yasal ödeme süresini aşacak şekilde geciktirilmesini dikkate aldı. Mahkeme, çalışanın iş sözleşmesini sona erdirmesinin haklı nedene dayandığı sonucuna vararak kıdem tazminatına hak kazandığına karar verdi.

İşverenin itirazı üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesine taşındı. İstinaf incelemesinde de ilk derece mahkemesinin değerlendirmesi yerinde bulundu.

Son sözü Yargıtay söyledi

Uyuşmazlığın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne geldi.

Yargıtay, ücretin ödeme gününden itibaren 20 günlük süreyi aşacak şekilde ödenmemesinin, işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturabileceğini değerlendirdi.

Yüksek Mahkeme açısından önemli noktalardan biri de maaş ödemesindeki gecikmenin kaç kez yaşandığı oldu.

İşveren, gecikmenin tek seferlik olduğunu savunmasına rağmen Yargıtay, olayda ücretin kanunda öngörülen sürenin ötesinde ödenmemiş olmasını belirleyici kabul etti. Böylece tek seferlik bir gecikmenin de somut olayın şartlarına göre haklı fesih sonucu doğurabileceği ortaya konuldu.

Yargıtay, çalışanın kıdem tazminatına hak kazandığı yönündeki kararı onadı.

“Maaş bir gün gecikirse tazminat alınır” anlamına gelmiyor

Kararın çalışanlar açısından önemi yüksek olsa da, kararın “maaş bir gün bile gecikirse çalışan işten ayrılıp kıdem tazminatı alabilir” şeklinde yorumlanması doğru değil.

Dosyada belirleyici unsur, maaşın olağan ödeme tarihinin geçmesinden ziyade, ödemenin 20 günlük yasal süreyi de aşması oldu.

Dolayısıyla her ücret gecikmesi otomatik olarak işçiye kıdem tazminatı hakkı kazandırmıyor. Gecikmenin süresi, ücretin hangi tarihte ödenmesi gerektiği, işverenin ödememe nedeni ve somut olayın diğer şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

İş Kanunu’ndaki 20 günlük süre neyi düzenliyor?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesi, ücretini zamanında alamayan çalışan açısından önemli bir güvence getiriyor.

Düzenlemeye göre ücret, ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmezse, çalışan iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabiliyor.

Bu nedenle 20 günlük süre, maaş gecikmelerine ilişkin uyuşmazlıklarda kritik eşiklerden biri olarak öne çıkıyor.

Yargıtay’ın incelediği olayda da maaş ödemesinin bu süreyi aşması, çalışanın sözleşmeyi sona erdirme gerekçesinin değerlendirilmesinde temel unsur oldu.

Tek seferlik gecikme işvereni otomatik olarak korumuyor

Kararın öne çıkan yönlerinden biri de işverenin “gecikme yalnızca bir defa yaşandı” savunmasına rağmen çalışanın haklı bulunması oldu.

Bu yaklaşım, ücret ödemesindeki ağır bir gecikmenin tekrarlanmasının her durumda zorunlu olmadığını gösteriyor.

Başka bir ifadeyle işverenin geçmiş aylarda maaşları düzenli ödemiş olması, sonraki bir ücretin kanundaki sınırları aşacak şekilde ödenmemesi halinde tek başına yeterli bir savunma oluşturmayabiliyor.

Ancak bunun her olay için otomatik bir sonuç doğurmadığının da altını çizmek gerekiyor. İş uyuşmazlıklarında fesih sebebi ve kıdem tazminatı hakkı, olayın kendine özgü koşulları dikkate alınarak değerlendiriliyor.

Çalışanlar açısından neden önemli?

Karar özellikle ücretini zamanında alamayan çalışanların hakları açısından dikkat çekiyor.

Maaş, yalnızca iş sözleşmesinden doğan sıradan bir ödeme değil, çalışanın temel geçim kaynağı niteliğinde. Bu nedenle ücretin kanuna ve sözleşmeye uygun biçimde ödenmesi işverenin temel yükümlülükleri arasında bulunuyor.

Yargıtay’ın söz konusu değerlendirmesi de ücret ödemesindeki uzun süreli gecikmelerin, işveren açısından yalnızca bir ödeme sorunu olarak kalmayabileceğini; iş sözleşmesinin sona ermesi ve kıdem tazminatı yükümlülüğü gibi sonuçlar doğurabileceğini ortaya koyuyor.

İşverenler için de önemli uyarı

Kararın bir diğer boyutu ise işverenleri ilgilendiriyor.

Ücretlerin sürekli ve düzenli ödenmesi kadar, belirlenen ödeme tarihinde yapılması da önem taşıyor. Mali sorunlar veya şirket içi ödeme takvimindeki aksaklıklar nedeniyle çalışan maaşlarının uzun süre ertelenmesi, ilerleyen süreçte iş hukuku bakımından uyuşmazlığa dönüşebiliyor.

Yargıtay’ın değerlendirmesine göre tek seferlik olması da, yasal sınırı aşan bir ücret gecikmesini her durumda hukuki sonuçlardan kurtarmıyor.

Bu nedenle işverenlerin ücret ödeme tarihlerine ve İş Kanunu’ndaki sürelere dikkat etmesi gerekiyor.

Kararın özeti

Başlık Dosyadaki durum
Çalışanın görevi Proje yöneticisi
Uyuşmazlık Nisan maaşının zamanında ödenmemesi
Maaşın ödeme tarihi 28 Mayıs
Ödemenin durumu İş sözleşmesi sona erdikten 5 gün sonra yapıldı
Kritik yasal süre 20 gün
İşverenin savunması Gecikmenin tek seferlik olduğu
İlk derece mahkemesi İşçiyi haklı buldu
Bölge Adliye Mahkemesi Kararı uygun buldu
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararı onadı
Sonuç İşçi kıdem tazminatına hak kazandı

Yargıtay’ın kararı, ücret ödemelerinde 20 günlük yasal sürenin aşılmasının işçi-işveren ilişkisinde ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha ortaya koydu.

Buna göre, maaşı bu sınırı aşacak şekilde ödenmeyen bir çalışanın sözleşmesini haklı nedenle sona erdirip kıdem tazminatı talep etmesi mümkün olabilecek. Ancak her uyuşmazlığın kendi koşullarına göre değerlendirileceği ve yalnızca birkaç günlük her maaş gecikmesinin doğrudan aynı sonucu doğurmayacağı unutulmamalı.

En düşük emekli maaşında yeni rakam hesabı: 23 bin 676 TL gündemde

Türkiye İstatistik Kurumu’nun mayıs ayı enflasyon verilerini açıklamasının ardından milyonlarca emekli ve memurun gözü haziran ayı enflasyon rakamlarına çevrildi.

Temmuz ayında yapılacak maaş artışlarında belirleyici olacak 6 aylık enflasyon verisinin 5 aylık bölümü netleşirken, en düşük emekli maaşı için yeni zam hesabı da gündeme geldi.

Haziran enflasyonu belirleyici olacak

SGK Uzmanı Emin Yılmaz, Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’nde haziran ayı enflasyon beklentisinin yüzde 1,52 olduğunu hatırlattı.

Yılmaz, bu beklentinin gerçekleşmesi durumunda yılın ilk 6 ayına ilişkin enflasyon oranının yüzde 18,38 seviyesine ulaşabileceğini ifade etti.

Bu oranın, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz ayında alacağı zamda belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.

En düşük maaş için 23 bin 676 TL hesabı

En düşük emekli maaşının 20 bin TL olduğunu belirten Yılmaz, geçmiş dönemlerde kök maaş sorunu nedeniyle taban aylıkta ayrıca düzenleme yapıldığını hatırlattı.

Yılmaz’a göre, yüzde 18,38’lik artışın en düşük emekli maaşına yansıtılması halinde taban aylık 20 bin TL’den 23 bin 676 TL’ye çıkabilir.

Kesin rakam haziran verisiyle belli olacak

Emekli maaşlarına yapılacak kesin zam oranı, haziran ayı enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından netleşecek.

SSK ve Bağ-Kur emeklileri için 6 aylık enflasyon oranı doğrudan zam hesabında dikkate alınırken, memur ve memur emeklilerinde toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkı birlikte hesaplanacak.

Gözler Temmuz zammında

Mayıs verilerinin ardından emekliler için zam beklentisi güçlenirken, en düşük emekli maaşına yönelik düzenleme yapılıp yapılmayacağı da yakından takip ediliyor.

Haziran enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte hem emekli maaşlarında uygulanacak kesin artış oranı hem de taban aylıkta olası yeni rakam netleşmiş olacak.

Mayıs ayı yaşlı ve engelli aylıkları hesaplara yatırılmaya başlandı

Bakan Göktaş, yaptığı yazılı açıklamada, engelli ve yaşlı bireylerin hayatın her alanına tam katılımlarını sağlamak ve aynı zamanda bağımsız yaşam sürmelerine destek olmak amacıyla çalıştıklarını belirtti.

Eğitimden sağlığa, ekonomiden sosyal hayata kadar her alanda yaşlı ve engelli vatandaşların yanında olduklarını kaydeden Göktaş, hizmetleri insan odaklı ve hak temelli politikalar çerçevesinde yürüttüklerini vurguladı.

Engelli ve yaşlı vatandaşlara yönelik kapsayıcı ve düzenli sosyal yardım programları geliştirmeyi sürdürdüklerini bildiren Göktaş, “Bu doğrultuda mayıs ayı için yaklaşık 4,7 milyar yaşlı aylığı ve yaklaşık 3,7 milyar engelli aylığı olmak üzere toplam 8,4 milyar lira tutarındaki yaşlı aylığı ve engelli aylıklarını hesaplara yatırmaya başladık. Ödemelerin tüm vatandaşlarımıza hayırlı olmasını diliyorum.” ifadelerini kullandı.