Devlet desteğiyle Bingöl’ün ilk kadın kahvehanesini kurdu

Bingöl’de dikkat çeken bir kadın girişimcilik hikâyesi, aynı zamanda denetimli serbestlik sisteminin istihdam ve yeniden topluma kazandırma yönünü de gündeme taşıdı.

35 yaşındaki, bir çocuk annesi Derya Beki Şan, ceza infaz süreci ve ardından Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığı Denetimli Serbestlik Müdürlüğündeki denetim sürecinin tamamlanmasının ardından hayatında yeni bir sayfa açmaya karar verdi.

Şan’ın önündeki en önemli soru, bundan sonra hayatını nasıl sürdüreceği ve ekonomik bağımsızlığını nasıl sağlayacağıydı.

Bir yakınının önerisi üzerine eski hükümlülerin kendi işlerini kurmalarına yönelik hibe programından haberdar olan Şan, Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne başvurdu. Hazırladığı projenin kabul edilmesinin ardından Türkiye İş Kurumu’ndan 535 bin liralık hibe desteği almaya hak kazandı.

Aklındaki proje başından beri kadınlara özel bir mekândı

Şan, aldığı desteği klasik bir kafe ya da restoran kurmak yerine Bingöl’de farklı bir ihtiyaca cevap verecek işletmeye dönüştürmeyi tercih etti.

Projesinin merkezinde “Kadınlar Kahvehanesi” vardı.

Karşıyaka Mahallesi’nde kurulan işletme, kentte kadınlara özel kahvehane konseptiyle hizmet vermeye başladı. Yerel basında işletmenin açılışı daha önce de duyurulurken açılış programına esnaf temsilcilerinin yanı sıra İŞKUR İl Müdürü Cevdet Baycuman ve kentteki çeşitli kurumların temsilcilerinin katıldığı bildirildi.

Yeni haberlerde işletmenin yaklaşık 20 gündür aktif şekilde müşterilerini ağırladığı belirtiliyor. Kadınlar burada arkadaşlarıyla buluşabiliyor, kahvaltı yapabiliyor, çay ve kahve içebiliyor, sohbet edebiliyor ve okey oynayabiliyor.

“Hayata sıfırdan başladım”

Derya Beki Şan’ın hikâyesini dikkat çekici hale getiren asıl nokta ise işletmenin kendisinden çok buraya gelene kadar yaşadığı süreç.

Cezaevinden çıktıktan sonraki dönemin kendisi için kolay geçmediğini anlatan Şan, geçmişi geride bırakarak yeni bir başlangıç yapmak istediğini belirtiyor.

Bugün kendi iş yerinin kapısını açan, çayını hazırlayan, müşterilerini karşılayan ve işletmesinin hesabını yapan bir girişimci durumunda.

Şan yaşadığı değişimi şu sözlerle özetliyor:

“Hayata sıfırdan başladım diyebilirim. Çok şükür artık bir işletmeciyim.”

Kadınlar kahvehanesi fikrinin proje hazırlama aşamasında da aklında bulunduğunu anlatan Şan, kadınların kendilerini daha rahat hissedebilecekleri bir alan oluşturmayı amaçladığını ifade ediyor.

İşletmeye gelenlerin yalnızca çay veya kahve içmediğini; kahvaltı yaptığını, müzik dinlediğini, zaman zaman şarkılar söylediğini ve arkadaşlarıyla vakit geçirdiğini anlatıyor. Dileyen müşteriler için ibadet edilebilecek bir ortamın da bulunduğunu belirtiyor.

Şan’a göre kadınların kendilerini rahat hissedebilmesi işletmeye gösterilen ilginin de önemli nedenlerinden biri. Müşterilerden gelen olumlu yorumların sosyal medyaya da yansıdığını söylüyor.

Devlet desteği 535 bin liraya ulaştı

İşletmenin kuruluşunda kullanılan 535 bin lira, İŞKUR tarafından yürütülen Engelli ve Eski Hükümlülerin Kendi İşini Kurma Hibe Desteği kapsamında sağlandı.

Söz konusu mekanizma, engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlerden tahsil edilen idari para cezalarından oluşan kaynakların istihdamı destekleyen projelerde kullanılmasına dayanıyor. Projeler, ilgili komisyon tarafından değerlendirilerek karara bağlanıyor.

Program 2026 yılında da geniş ölçekte sürüyor. Örneğin yalnızca 2026’nın üçüncü değerlendirme döneminde kendi işini kurma, mesleki eğitim, rehabilitasyon ve destekli istihdam başlıklarındaki 464 proje dosyası değerlendirildi. Ağustos ayındaki dördüncü dönemde ise 449 proje dosyası komisyon gündemine geldi.

İŞKUR’un 2026 yılı beşinci dönem duyurusunda eski hükümlülerin kendi işini kurma projelerine sağlanan desteğin üst sınırı 550 bin lira, engellilerin projelerinde ise 735 bin lira olarak açıklandı. Bu açıdan Derya Beki Şan’a sağlanan 535 bin liralık destek, eski hükümlülere yönelik güncel üst limite oldukça yakın bir finansman anlamına geliyor.

Denetimli Serbestlik Müdürlüğü sürecin içinde yer aldı

Şan’ın projesinde yalnızca finansman ayağı bulunmuyor. Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğü de başvuru ve projenin hayata geçirilmesi aşamalarında girişimciye destek verdi.

Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün resmi olarak açıkladığı çalışma modelinde de denetimli serbestliğin yalnızca kişilerin takip edildiği bir infaz sistemi olmadığı; eğitim, mesleki kurslar, psikososyal destek ve kişinin yeniden üretken biçimde topluma katılmasını amaçlayan uygulamaları kapsadığı belirtiliyor.

Şan da projeyi hazırladığı ve işletmeyi kurduğu dönemde müdürlük çalışanlarından yoğun destek gördüğünü ifade ediyor. Kuruma birçok kez başvurmasına rağmen her seferinde ilgiyle karşılandığını, kendisini rahat hissettiğini anlatıyor.

Müdür Göktaş’tan “anka kuşu” hediyesi

Bingöl Denetimli Serbestlik Müdürü Nasır Göktaş da işletmeyi ziyaret ederek Derya Beki Şan’a dikkat çekici bir hediye verdi.

Göktaş, kendi yaptığı filografi çalışmasını Şan’a takdim etti. Tabloda, anlatılarda küllerinden yeniden doğuşun simgesi olarak kullanılan anka kuşu yer aldı.

Hediye, Şan’ın yaşadığı sürecin ardından yeniden kendi ayakları üzerinde durmasıyla da sembolik bir anlam kazandı.

Göktaş, denetimli serbestlik sisteminin sadece suçla mücadele ve denetim boyutunun bulunmadığını, bireylerin rehabilitasyonu ile yeniden topluma kazandırılmasının da sistemin temel amaçları arasında olduğunu söyledi.

Derya Beki Şan’ın proje için müdürlüğe başvurmasının ardından süreci başından sonuna kadar takip ettiklerini anlatan Göktaş, kadınlara yönelik bu işletmenin Bingöl’de ilk olmasının kendilerini ayrıca sevindirdiğini kaydetti.

Denetimli serbestliğin insan odaklı bir anlayış taşıdığını vurgulayan Göktaş, kurum olarak yeni başlangıçları desteklemeye ve bireylerin tekrar toplumsal hayata katılmalarına katkı vermeye devam edeceklerini belirtti.

Kadınlardan ilgi: Okey oynuyor, sohbet ediyorlar

Kadınlar Kahvehanesi’ne gelenlerden Nisa Beki de işletmenin özellikle kadınların sosyal yaşamı açısından farklı bir boşluğu doldurduğunu düşünüyor.

Beki, arkadaşlarıyla işletmeye gelerek okey oynayabildiklerini, oturup uzun süre sohbet edebildiklerini ve ortamda kendilerini rahat hissettiklerini söylüyor.

İlk gördüğünde konsepte şaşırdığını ifade eden Beki, daha önce Bingöl’de böyle bir işletmeyle karşılaşmadığını belirtiyor. Kadınlara yönelik bağımsız bir sosyalleşme alanının kent açısından güzel bir hizmet olduğunu ifade ediyor.

Şimdi hedef işletmeyi büyütmek

Derya Beki Şan’ın hedefi aldığı destekle açtığı işletmeyi mevcut haliyle bırakmak değil.

Kadınların gösterdiği ilgiden memnun olan Şan, önümüzdeki dönemde iş yerini geliştirmeyi düşünüyor. İlk planlardan biri işletmenin dış bölümünün kapatılması. Böylece açık alanın Bingöl’ün sert kış koşullarında da kullanılabilmesi ve işletmenin kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Şan, kendi yaşadıklarından hareketle özellikle zor bir dönemden geçen kadınlara da umutlarını kaybetmemeleri çağrısında bulunuyor. Ona göre insanın hayatında ağır dönemler olsa bile yeniden başlayabileceği bir yol bulunabiliyor.

Onun ifadesiyle:

“Kadınlar hiç yılmasın, umutlarını kaybetmesin.”

Bingöl’de 535 bin liralık devlet desteğiyle açılan Kadınlar Kahvehanesi böylece yalnızca yeni bir işletme olarak değil; ceza infazı sonrasında ekonomik hayata dönüşün, kadın girişimciliğinin ve yeniden başlangıç yapabilmenin somut örneklerinden biri olarak öne çıktı.

 

Hayalinin peşinden giden kadın çiftçi, Konya’da kurduğu serada üretime başladı

Konya’nın Güneysınır ilçesinde kendi serasını kurma hayalini gerçekleştiren 41 yaşındaki Fadime Uysal, 2 dönümlük alanda domates üretimine başladı. İlk hasatta 20 ton ürün toplayan Uysal, sezon sonuna kadar 60 ton domates elde etmeyi, gelecek yıl ise serasını 5 dönüme çıkarmayı hedefliyor.

Konya’nın Güneysınır ilçesinde yaşayan iki çocuk annesi Fadime Uysal, yıllardır kurduğu üretim hayalini memleketinde gerçeğe dönüştürdü. Habiller Mahallesi’nde 2 dönüm arazi üzerine sera kuran Uysal, domates üretiminde ilk hasadını gerçekleştirmenin mutluluğunu yaşadı.

Daha önce 13 yıl Antalya’da yaşayan Uysal, burada eşinin yürüttüğü muz ve tropikal meyve üretimine destek verdi. Bu süreçte seracılık alanında deneyim kazanan Uysal, kendi işletmesini kurmak ve üretimin her aşamasında söz sahibi olmak için ailesiyle birlikte Konya’ya döndü.

İlk hasatta 20 ton domates toplandı

Güneysınır’da kurduğu serada yoğun bir çalışma sürecinin ardından hasada başlayan Uysal, şu ana kadar 20 ton domates topladıklarını söyledi. Üretim sezonunun tamamlanmasıyla birlikte toplam ürün miktarının 60 tona ulaşmasını beklediklerini belirtti.

Emeklerinin karşılığını kısa sürede almaya başlamanın kendisi için büyük bir mutluluk olduğunu dile getiren Uysal, üretim sürecinin zahmetli olmasına rağmen elde edilen sonucun tüm yorgunluğu unutturduğunu ifade etti.

Kendi ayakları üzerinde durmak isteyen kadınlara da seslenen Uysal, şöyle konuştu:

“Çok güzel bir duygu. Bütün kadın arkadaşlarıma öneriyorum. Hepsinin benim gibi dimdik ayakta durup işlerinin patronu olmasını istiyorum. Herkes hedefinin peşinde olsun. Ben hayallerimin peşinde koşuyorum ve hayallerime ulaştım.”

Hedefi serayı 5 dönüme çıkarmak

Bu yıl 2 dönümlük alanda üretim yapan Uysal, gelecek yıl serasını 5 dönüme çıkarmayı planlıyor. Yalnızca üretim alanını değil, serada yetiştirilen ürünlerin çeşitliliğini de artırmak isteyen kadın çiftçi, daha büyük bir tarımsal işletme oluşturmayı amaçlıyor.

Domates üretiminden aldığı verimin kendisini yeni yatırımlar konusunda cesaretlendirdiğini belirten Uysal, seranın büyümesiyle birlikte üretim kapasitesinin ve sağlanan istihdamın da artacağını söyledi.

Bölgedeki kadınlara iş imkânı sağlıyor

Fadime Uysal’ın kurduğu sera, aile ekonomisine katkı sağlamanın yanı sıra Habiller Mahallesi ve çevresinde yaşayan kadınlara dönemsel iş imkânı da sunuyor. Seradaki işlerin yoğunlaştığı zamanlarda bölge halkından destek aldıklarını anlatan Uysal, özellikle hasat günlerinde kadınlarla birlikte çalıştıklarını kaydetti.

Haftada iki kez yaklaşık beşer ton domates topladıklarını aktaran Uysal, üretim yoğunluğuna göre çevredeki kadınları seraya çağırdığını belirtti.

Uysal, serada çalışan kadınların da üretime ilgi göstermeye başladığını ifade ederek şunları söyledi:

“Çok arkadaşımıza iş imkânı verdik, hâlâ da vermeye devam ediyoruz. Haftada iki defa beşer ton domates topladığımız için ara sıra kadın arkadaşlarımı çağırıyorum. Şimdi onlar da ‘Biz de sera kurmak istiyoruz’ diyorlar. Bunları duyunca mutlu oluyorum.”

“Eşim güçlü bir kadın, asla pes etmez”

Fadime Uysal’ın eşi Atilla Uysal da eşinin kendi serasını kurma hayalini gerçekleştirebilmesi için memleketlerine döndüklerini söyledi. Seradan elde edilen verimin beklentilerini karşılamasının kendilerini mutlu ettiğini belirten Uysal, üretim çalışmalarını birlikte sürdürdüklerini dile getirdi.

Eşinin çalışkanlığına ve mücadele azmine dikkati çeken Atilla Uysal, “Eşim güçlü bir kadın, çalışmayı sever, asla pes etmez. Ben de eşimin hayallerini gerçekleştirmek istedim. Bundan dolayı da mutluyum. Şu anda üretime devam ediyoruz. Burada bize sulama konusunda yardımcı oldular.” ifadelerini kullandı.

Belediye Başkanı Demir’den destek mesajı

Güneysınır Belediye Başkanı Ahmet Demir ise Fadime Uysal’ın ilçedeki diğer kadınlara örnek olan bir girişimci olduğunu söyledi.

Kadınların tarımsal üretimde daha fazla yer almasını önemsediklerini belirten Demir, “Üreticimize istediği her konuda destek oluyoruz. Kendisi geniş bir alanda sera kurdu. Kadın üreticilerimizin her zaman yanındayız.” dedi.

Fadime Uysal’ın 2 dönümlük alanda başlattığı sera yatırımı; üretim kapasitesi, oluşturduğu istihdam ve bölgedeki diğer kadınlara verdiği cesaretle Güneysınır’da örnek bir kadın girişimciliği hikâyesine dönüştü.

Restoranı kapanmasın diye fırının başına geçti, etli ekmek ustası oldu

Konya’nın Sarayönü ilçesinde eşinin desteğiyle lokanta açan Muhsine Tamak, restoranında yaşadığı fırın ustası sorununu kendi azmiyle çözdü. Ustaların sık sık işten ayrılması nedeniyle siparişleri yetiştirmekte zorlanan Tamak, restoranının kapanmaması için fırının başına geçti. Deneme yanılmayla hamur açmayı, etli ekmek hazırlamayı ve fırın kullanmayı öğrenen Tamak, bugün işletmesinin etli ekmek ustası olarak müşterilerinden tam not alıyor.

Konya’nın Sarayönü ilçesinde yaşayan 42 yaşındaki Muhsine Tamak, azmi ve çalışkanlığıyla örnek bir başarı hikâyesine imza attı. Eşi Murat Tamak’ın desteğiyle önce ev yemekleri lokantası açan Muhsine Tamak, zamanla işlerini büyüterek etli ekmek ve ızgara restoranı işletmeye başladı.

Ancak restoranın en önemli ürünlerinden biri olan etli ekmekte yaşanan usta sorunu, işletmenin düzenini sık sık bozdu. Fırın ustalarının aralıklarla işten ayrılması nedeniyle siparişler aksadı, müşteriler mağdur oldu, işletme her defasında yeni usta arayışına girdi.

Usta bulamayınca çözümü kendisi üretti

Büyük emeklerle kurduğu restoranının aynı sorun nedeniyle kapanma noktasına gelmesini istemeyen Muhsine Tamak, çareyi mesleği öğrenmekte buldu. Daha önce etli ekmek ustalığı konusunda herhangi bir deneyimi olmayan Tamak, fırının başına geçerek işin inceliklerini öğrenmeye başladı.

Hamur açmaktan harç hazırlamaya, etli ekmeği şekillendirmekten fırın kullanımına kadar tüm süreci deneme yanılma yöntemiyle öğrenen Tamak, ilk dönemlerde büyük zorluk yaşadı. Kimi zaman hamurun kıvamını tutturamadı, kimi zaman etli ekmek kalın oldu, kimi zaman da istediği sonucu alamadı. Ancak pes etmedi.

Zamanla kendisini geliştiren Muhsine Tamak, bugün “Hanımeli” adını verdiği işletmesinde etli ekmekleri kendi elleriyle hazırlıyor.

“Restoranım kapanmasın diye öğrendim”

AA muhabirine konuşan Muhsine Tamak, müşterilerini kaybetmemek ve büyük emeklerle kurduğu restoranını ayakta tutmak için bu işe sarıldığını söyledi.

Eşine ve evine destek olmak için bugüne kadar birçok farklı işte çalıştığını belirten Tamak, bulundukları noktaya gelinceye kadar büyük mücadele verdiklerini anlattı.

Fırının başına mecburen geçtiğini ancak zamanla işi severek öğrendiğini dile getiren Tamak, ilk denemelerinde zorlandığını ifade ederek şunları söyledi:

“Yaptığım etli ekmek bazen hamur oldu, bazen kalın oldu ama sağ olsun müşterilerimiz de destek oldu. Şimdi ustalaştık. Çok güzel bir şekilde etli ekmeğimiz de çıkıyor. Bu şekilde devam ediyoruz şimdilik.”

“Bir kadın her şeyi başarabilir”

Muhsine Tamak, eşiyle birlikte hayatta vazgeçmemeyi öğrendiklerini belirterek, mücadeleci yapısının kendisini bugünlere taşıdığını söyledi.

Başarısız olmayı sevmediğini vurgulayan Tamak, azimle üzerine gidildiğinde her işin öğrenilebileceğini dile getirdi. Etli ekmek yaparken müşterilerin kendisini ilgiyle izlediğini anlatan Tamak, şunları kaydetti:

“İllaki insan strese giriyor. Önce olmuyor ama üstüne gidiyorsun, bırakmıyorsun. Bir de ben mücadeleyi bırakmayı sevmiyorum. Başarısız olmayı sevmiyorum. O yüzden güzel oldu yani. Ben etli ekmek yaparken bakıyorlar. Başımızda bekliyorlar, ‘Abla, nasıl yapıyorsun, nasıl ediyorsun? Maşallah iyi beceriyorsun.’ diyorlar. ‘Ben her şeyi yapacağım, bunu da yapabilirim.’ dediğim her şeyi de başarmışımdır. Allah’a şükür. İçinde varsa insanın yapamayacağı hiçbir şey yok. Bir kadın her şeyi başarabilir.”

Erkek işi denilen meslekte örnek oldu

Etli ekmek ustalığı, özellikle fırın başında uzun süre ayakta kalmayı, yüksek sıcaklıkla çalışmayı ve fiziksel dayanıklılığı gerektiren bir meslek olarak biliniyor. Bu nedenle çoğunlukla erkek ustaların yaptığı işlerden biri olarak görülüyor.

Muhsine Tamak ise bu algıyı kendi emeğiyle kırdı. İşletmesini ayakta tutmak için başladığı süreçte hem mesleği öğrendi hem de müşterilerinin takdirini kazandı. Bugün restoranında etli ekmek siparişleri onun ellerinden çıkıyor.

Eşinden tam destek: “Başaracağını biliyordum”

Muhsine Tamak’ın eşi Murat Tamak da eşine her zaman güvendiğini ve onunla gurur duyduğunu söyledi.

Eşinin çalışkan, becerikli ve mücadeleci olduğunu belirten Murat Tamak, lokanta açma fikri ortaya çıktığında onun başarılı olacağından emin olduğunu ifade etti.

Murat Tamak, eşinin hamur işlerinden yemek yapımına kadar birçok alanda başarılı olduğunu dile getirerek şöyle konuştu:

“Hamur işinden anlıyor, güzel yemek yapıyor, güzel çorba yapıyor. Kendisi ‘Bana lokanta aç’ dediği zaman başarılı olacağını zaten biliyordum. Her şeyi güzel yapıyor. Her şeyi yapacağından emindim. Şimdi artık o öğrendiğine göre bana da öğretecek bu işi çünkü iş başa düştü. Başka ustalarla olmuyor.”

Hanımeli’nde emek, azim ve dayanışma var

Muhsine ve Murat Tamak çiftinin hikâyesi, aile dayanışmasının ve emeğin işletmeyi nasıl ayakta tutabileceğini gösteriyor. Yaşanan usta sorunu karşısında geri adım atmayan Muhsine Tamak, hem restoranını açık tuttu hem de yıllardır erkek ustaların yoğunlukta olduğu bir alanda kendisini kabul ettirdi.

Sarayönü’nde müşterilerine etli ekmek ve ızgara çeşitleri sunan işletmede artık fırının başında Muhsine Tamak var. Onun hikâyesi ise “Bir kadın isterse her şeyi başarabilir” sözünün güçlü bir örneği olarak dikkat çekiyor.