Merkez Bankası açıkladı! İmalat sanayisinde kapasite kullanımı geriledi, en düşük oran deri sektöründe

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Kasım 2026 dönemine ilişkin İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı (KKO) verilerini yayımladı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.960 iş yerinin katıldığı araştırmaya göre, sanayide kapasite kullanım oranı bir önceki aya kıyasla sınırlı düşüş gösterdi.

Kasım ayında mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı yüzde 74,4 seviyesinde gerçekleşirken, mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı yüzde 74,1 oldu.

Veriler, imalat sanayisinde kapasite kullanımının geçen yılın aynı ayındaki seviyesini koruduğunu, ancak Ekim 2026’ya göre gerilediğini ortaya koydu.

İmalat sanayisinde kapasite kullanımı yüzde 74,4’e düştü

Merkez Bankası verilerine göre, Ekim 2026’da yüzde 74,5 olan mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı, Kasım ayında 0,1 puan azalarak yüzde 74,4’e geriledi.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı ise yüzde 74,3’ten yüzde 74,1’e düştü.

Kasım 2025’te de bu oranlar sırasıyla yüzde 74,4 ve yüzde 74,1 seviyesinde bulunuyordu.

Tablo 1 – İmalat sanayi kapasite kullanım oranlarının karşılaştırılması

Dönem KKO (%) Mevsimsellikten arındırılmış KKO (%)
Kasım 2025 74,4 74,1
Ekim 2026 74,5 74,3
Kasım 2026 74,4 74,1
Aylık değişim (puan) -0,1 -0,2
Yıllık değişim (puan) 0,0 0,0

İmalat sanayisinde mevcut üretim kapasitesinin kullanımında yaşanan sınırlı gerileme, sektörlerin üretim faaliyetlerindeki farklılaşmayı da gündeme getirdi.

En yüksek kapasite kullanımı tütün sektöründe gerçekleşti

Kasım ayında sektörlere göre kapasite kullanım oranları incelendiğinde, tütün ürünleri imalatı yüzde 85,4 ile ilk sırada yer aldı.

Ağaç ürünleri imalatında kapasite kullanım oranı yüzde 83,6, kağıt sektöründe yüzde 83,1, eczacılık ürünlerinde ise yüzde 80,4 olarak gerçekleşti.

Diğer ulaşım araçları imalatında yüzde 78,8, elektronik sektöründe yüzde 77,5 kapasite kullanım oranı kaydedildi.

Tablo 2 – Kapasite kullanım oranı en yüksek 10 sektör

Sıra Sektör KKO (%)
1 Tütün ürünleri 85,4
2 Ağaç ürünleri 83,6
3 Kağıt 83,1
4 Eczacılık ürünleri 80,4
5 Diğer ulaşım araçları 78,8
6 Elektronik 77,5
7 Kurulum ve onarım 76,0
8 Mobilya 75,5
9 Giyim 75,1
10 Ana metal 75,0

Bu sektörlerdeki kapasite kullanım oranlarının imalat sanayisinin genel ortalaması olan yüzde 74,4’ün üzerinde gerçekleştiği görüldü.

En düşük kapasite kullanımı deri ve makine sektörlerinde

Kasım 2026 verilerinde en düşük kapasite kullanım oranı yüzde 62,7 ile deri sektöründe kaydedildi.

Makine ve ekipman imalatı yüzde 64,1 ile ikinci en düşük kapasite kullanım oranına sahip sektör oldu.

İçecek sektöründe oran yüzde 68,4, diğer imalat faaliyetlerinde yüzde 68,8, tekstil sektöründe yüzde 70,4 seviyesinde gerçekleşti.

Tablo 3 – Kapasite kullanım oranı en düşük 10 sektör

Sıra Sektör KKO (%)
1 Deri 62,7
2 Makine ve ekipman 64,1
3 İçecek 68,4
4 Diğer imalatlar 68,8
5 Tekstil 70,4
6 Basım 70,8
7 Kauçuk ve plastik 71,4
8 Elektrikli teçhizat 72,1
9 Diğer mineral ürünler 72,3
10 Gıda 73,0

En yüksek kapasite kullanımının görüldüğü tütün sektörü ile en düşük oranın kaydedildiği deri sektörü arasında 22,7 puanlık fark oluştu.

Sanayinin bütün sektörlerinde kapasite kullanım oranları

Merkez Bankasının yayımladığı sektörel veriler, imalat sanayisindeki kapasite kullanımının sektörler arasında farklı seviyelerde gerçekleştiğini ortaya koydu.

Tablo 4 – Kasım 2026 sektörlere göre kapasite kullanım oranlarının tamamı

Sektör Kapasite kullanım oranı (%)
Tütün ürünleri 85,4
Ağaç ürünleri 83,6
Kağıt 83,1
Eczacılık ürünleri 80,4
Diğer ulaşım araçları 78,8
Elektronik 77,5
Kurulum ve onarım 76,0
Mobilya 75,5
Giyim 75,1
Ana metal 75,0
Fabrikasyon metal 74,5
Kimyasal 74,2
Gıda 73,0
Motorlu kara taşıtları 73,0
Diğer mineral ürünler 72,3
Elektrikli teçhizat 72,1
Kauçuk ve plastik 71,4
Basım 70,8
Tekstil 70,4
Diğer imalatlar 68,8
İçecek 68,4
Makine ve ekipman 64,1
Deri 62,7

Merkez Bankası, kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatına ilişkin kapasite kullanım oranlarını istatistiki gizlilik ilkesi gereği yayımlamadı.

Dayanıklı tüketim mallarında kapasite kullanımı geriledi

Kasım ayında mal gruplarına göre kapasite kullanım oranlarında da farklılıklar yaşandı.

Dayanıklı tüketim mallarında kapasite kullanım oranı Ekim ayındaki yüzde 68,5 seviyesinden yüzde 67,7’ye geriledi.

Yatırım mallarında ise kapasite kullanımı yüzde 73,4’ten yüzde 72,5’e düştü.

Buna karşılık dayanıksız tüketim mallarında yüzde 73,1 olan kapasite kullanım oranı yüzde 73,6’ya yükseldi.

Tablo 5 – Mal gruplarına göre aylık kapasite kullanım değişimi

Mal grubu Ekim 2026 (%) Kasım 2026 (%) Değişim (puan)
Tüketim malları 72,3 72,6 +0,3
Dayanıklı tüketim malları 68,5 67,7 -0,8
Dayanıksız tüketim malları 73,1 73,6 +0,5
Ara malları 74,4 74,5 +0,1
Yatırım malları 73,4 72,5 -0,9

Aylık bazda en belirgin gerileme yatırım mallarında görüldü. Bu grupta kapasite kullanım oranı 0,9 puan azalırken, dayanıklı tüketim mallarında 0,8 puan düşüş yaşandı.

Dayanıklı tüketim mallarında yıllık düşüş 2,2 puana ulaştı

Merkez Bankasının Kasım 2025 ile Kasım 2026 verileri karşılaştırıldığında, dayanıklı tüketim mallarındaki kapasite kullanım oranının bir yılda 2,2 puan gerilediği görüldü.

Dayanıksız tüketim mallarında ise yıllık 1,2 puanlık artış kaydedildi.

Tablo 6 – Mal gruplarında yıllık karşılaştırma

Mal grubu Kasım 2025 (%) Kasım 2026 (%) Yıllık değişim (puan)
Tüketim malları 71,9 72,6 +0,7
Dayanıklı tüketim malları 69,9 67,7 -2,2
Dayanıksız tüketim malları 72,4 73,6 +1,2
Ara malları 75,2 74,5 -0,7
Yatırım malları 71,8 72,5 +0,7

Yıllık karşılaştırmada dayanıklı tüketim malları ve ara mallarında kapasite kullanım oranları gerilerken, diğer mal gruplarında artış kaydedildi.

Sanayi üretiminde kapasite kullanımı neyi gösteriyor?

Kapasite kullanım oranı, sanayi işletmelerinin mevcut üretim kapasitelerinin ne kadarından yararlandıklarını gösteren önemli ekonomik göstergeler arasında bulunuyor.

Kasım ayında yüzde 74,4 olarak açıklanan kapasite kullanım oranı, imalat sanayisinin mevcut üretim kapasitesinin yaklaşık dörtte üçünün kullanıldığını gösteriyor.

Bu oran, sanayideki üretim faaliyetlerinin ve işletmelerin mevcut kapasitelerini kullanma düzeylerinin değerlendirilmesinde önemli bir gösterge olarak takip ediliyor.

Ancak kapasite kullanım oranındaki düşüş, sanayi üretiminin de aynı oranda azaldığı anlamına gelmiyor. Üretim hacmi, yeni yatırımlar, kapasite genişlemeleri ve talep koşulları gibi unsurların da birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Araştırmaya 1.960 sanayi işletmesi katıldı

Kasım 2026 İktisadi Yönelim Anketi, 2-13 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirildi.

İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.960 iş yerinin verdiği yanıtlar toplulaştırılarak kapasite kullanım oranları hesaplandı.

Merkez Bankasının açıkladığı veriler, Kasım ayında sanayinin genelinde kapasite kullanımının bir önceki aya göre sınırlı gerilediğini, buna karşılık sektörler ve mal grupları arasında farklı eğilimlerin bulunduğunu ortaya koydu.

Sanayi üretimi haziranda yıllık yüzde 1,4 geriledi: yüksek teknolojide düşüş yüzde 20,3 oldu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2026 dönemine ilişkin Sanayi Üretim Endeksi sonuçlarını yayımladı. 2021=100 referans yılına göre hazırlanan verilere göre toplam sanayi üretimi, haziranda bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,4 geriledi. Ana sanayi sektörlerinde madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,6, imalat sanayinde yüzde 1,5 düşüş görülürken; elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında yüzde 1,1’lik artış kaydedildi.

Veriler, sanayi üretiminin yıllık bazda daralmasına karşılık aylık bazda sınırlı bir toparlanma yaşandığını ortaya koydu. Sanayi üretimi mayısa göre yüzde 0,1 yükseldi. Madencilik ve taş ocakçılığı üretimi aylık yüzde 0,5 azalırken, imalat sanayinde değişim olmadı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise bir ayda yüzde 1,5 arttı.

Yıllık ve aylık değişimde sektörler farklı yönlere ayrıldı

Haziran ayına ilişkin ayrıntılı sanayi grupları incelendiğinde, üretimdeki hareketin sektörler arasında belirgin biçimde farklılaştığı görülüyor. Özellikle yüksek teknoloji grubunda yıllık düşüşün yüzde 20’nin üzerine çıkması, buna karşılık aynı grubun aylık bazda yüzde 3,8 artması öne çıktı.

Sermaye malı üretiminde de benzer bir ayrışma yaşandı. Sermaye mallarında üretim geçen yılın haziran ayına göre yüzde 4,8 azalırken, mayısa göre yüzde 5,1 yükseldi. Bu oran, tabloda yer alan gruplar içerisinde haziran ayındaki en güçlü aylık artış oldu.

TÜİK’in ikinci sayfadaki değişim grafiğinde yer alan ayrıntılı oranlar şöyle:

Sanayi grubu Yıllık değişim (%) Aylık değişim (%)
Toplam sanayi -1,4 0,1
Madencilik ve taş ocakçılığı -1,6 -0,5
İmalat -1,5 0,0
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme 1,1 1,5
Ara malı 0,5 -1,6
Dayanıklı tüketim malı -4,4 -3,3
Dayanıksız tüketim malı -1,4 -1,1
Enerji 2,2 0,6
Sermaye malı -4,8 5,1
Düşük teknoloji -1,2 -1,0
Orta-düşük teknoloji -0,8 -1,3
Orta-yüksek teknoloji 3,5 2,4
Yüksek teknoloji -20,3 3,8

Yüksek teknolojide yıllık sert daralma

Haziran verilerinin en dikkat çekici başlıklarından biri yüksek teknoloji grubunda ortaya çıktı. Yüksek teknoloji sanayi üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,3 geriledi. Böylece tabloda yıllık bazda en yüksek üretim kaybı bu grupta gerçekleşti.

Buna karşın yüksek teknoloji üretiminin mayıs ayına göre yüzde 3,8 artması, yıllık ve aylık göstergeler arasındaki güçlü ayrışmayı ortaya koydu.

Teknoloji yoğunluğuna göre diğer gruplara bakıldığında orta-yüksek teknolojide tablo daha olumlu seyretti. Bu grupta üretim yıllık yüzde 3,5, aylık yüzde 2,4 arttı. Düşük teknoloji üretiminde yıllık yüzde 1,2 ve aylık yüzde 1 düşüş yaşanırken, orta-düşük teknoloji grubunda yıllık gerileme yüzde 0,8, aylık gerileme yüzde 1,3 oldu.

Bu dağılım, sanayinin teknoloji yoğunluğuna göre tek yönlü bir görünüm sergilemediğini gösterdi. Orta-yüksek teknoloji üretimi artarken yüksek teknoloji grubundaki sert yıllık daralma, toplam üretim performansındaki zayıflığın önemli başlıklarından biri olarak öne çıktı.

Sermaye mallarında aylık yüzde 5,1 artış

Sermaye malları da haziran verilerinde iki farklı görünüm sergiledi. Üretim yıllık bazda yüzde 4,8 düşmesine rağmen aylık bazda yüzde 5,1 arttı.

Dayanıklı tüketim mallarında ise hem yıllık hem aylık göstergeler aşağı yönlü gerçekleşti. Dayanıklı tüketim malı üretimi yıllık yüzde 4,4, aylık yüzde 3,3 azaldı.

Dayanıksız tüketim mallarında da benzer şekilde düşüş kaydedildi. Üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,4, bir önceki aya göre yüzde 1,1 geriledi.

Ara malı yıllık arttı, aylık geriledi

Sanayinin üretim zinciri açısından önemli göstergelerinden ara malı grubunda ise yıllık ve aylık değişimler ters yönlerde gerçekleşti.

Ara malı üretimi Haziran 2025’e göre yüzde 0,5 artarken, Mayıs 2026’ya göre yüzde 1,6 azaldı. Bu görünüm, yıllık karşılaştırmada sınırlı büyümenin sürdüğünü ancak haziran ayında kısa vadeli üretim ivmesinin zayıfladığını gösterdi.

Enerji üretiminde ise hem yıllık hem aylık tarafta artış yaşandı. Enerji grubunun üretimi yıllık yüzde 2,2, aylık yüzde 0,6 yükseldi. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında da yıllık yüzde 1,1, aylık yüzde 1,5 artış kaydedilmesi enerji bağlantılı alanların haziran ayında toplam sanayi üretimini destekleyen kalemler arasında bulunduğunu gösterdi.

İmalat sanayinde yıllık yüzde 1,5 kayıp

Sanayi üretiminin ana ağırlığını oluşturan imalat sanayi üretimi haziranda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5 geriledi. Mayıs ayına göre ise imalat üretiminde değişiklik yaşanmadı.

Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık yüzde 1,6 ve aylık yüzde 0,5’lik düşüş gerçekleşmesi, ana sektörlerden ikisinin haziran ayında toplam sanayi üretimine aşağı yönlü katkı verdiğini ortaya koydu.

Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme alanı ise ana sektörler içerisinde hem yıllık hem de aylık artış kaydeden sektör oldu.

Grafik iki yıllık dalgalı seyri ortaya koydu

TÜİK bülteninin ilk sayfasında yer alan yıllık değişim grafiği, sanayi üretiminin son iki yıllık dönemde oldukça dalgalı bir seyir izlediğini gösteriyor.

Grafikte Haziran 2024’te yıllık sanayi üretimi değişimi yüzde eksi 5 olarak gösterilirken, Haziran 2025’te oran yüzde 8,2’ye kadar yükseldi. Mayıs 2026’da yıllık değişim yüzde eksi 0,1 seviyesindeyken, Haziran 2026’da düşüş yüzde 1,4’e çıktı.

Buna göre haziran ayları üzerinden yapılan karşılaştırmada, sanayi üretimi 2024’te güçlü daralma, 2025’te belirgin büyüme, 2026’da ise yeniden daralma bölgesinde yer aldı.

Grafiğin genel seyri de sanayi üretimindeki yıllık değişimin bu dönemde düzenli bir yükseliş veya düşüş eğiliminden ziyade pozitif ve negatif bölgeler arasında hareket ettiğine işaret ediyor.

Aylık göstergede mayıs düşüşünün ardından sınırlı artış

Aylık sanayi üretim grafiğinde de yüksek oynaklık dikkat çekiyor. Haziran 2024’te aylık değişim yüzde eksi 2,2 olarak kaydedilirken, Haziran 2025’te yüzde 0,5’lik artış görüldü.

Mayıs 2026’da sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 3 düşmüştü. Haziranda ise üretim yüzde 0,1 artarak yeniden pozitif bölgeye geçti.

Böylece hazirandaki yüzde 0,1’lik yükseliş, mayıstaki yüzde 3’lük aylık düşüşün ardından sınırlı bir toparlanmaya işaret etti. Ancak toplam sanayi üretiminin yıllık bazda yüzde 1,4 aşağıda kalması, aylık artışın yıllık görünümü pozitife çevirmeye yetmediğini ortaya koydu.

Yıllık veriler takvim etkisinden arındırılıyor

TÜİK’in metodolojik açıklamasına göre yıllık değişimler, takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimini ifade ediyor.

Aylık değişimler ise mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki aya göre değişimini gösteriyor.

Bu nedenle yıllık ve aylık oranlar farklı karşılaştırma dönemlerine ve farklı arındırma yöntemlerine dayanıyor. Haziran verilerindeki yıllık yüzde 1,4’lük düşüş ile aylık yüzde 0,1’lik artış da bu çerçevede ayrı göstergeler olarak değerlendirilmesi gereken iki farklı karşılaştırmayı ortaya koyuyor.

Haziran verilerinin öne çıkanları

Haziran 2026 sanayi üretim tablosunun genel görünümünde toplam üretimin yıllık bazda daraldığı, aylık bazda ise yataya yakın sınırlı artış gösterdiği görülüyor. Yüksek teknoloji üretimindeki yüzde 20,3’lük yıllık düşüş en sert gerileme olarak öne çıkarken, sermaye mallarında yüzde 4,8 ve dayanıklı tüketim mallarında yüzde 4,4’lük yıllık kayıplar dikkat çekti.

Pozitif tarafta orta-yüksek teknoloji üretimi yıllık yüzde 3,5 ile gruplar arasındaki en yüksek artışı kaydetti. Enerji üretimi yüzde 2,2, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme alanı yüzde 1,1, ara malı üretimi ise yüzde 0,5 arttı.

Aylık görünümde ise sermaye malındaki yüzde 5,1, yüksek teknolojideki yüzde 3,8 ve orta-yüksek teknolojideki yüzde 2,4 artış öne çıktı. En sert aylık düşüş yüzde 3,3 ile dayanıklı tüketim mallarında gerçekleşti.

Yeni sanayi üretim verisi 10 Eylül’de açıklanacak

Sanayi Üretim Endeksi’ne ilişkin bir sonraki haber bülteni 10 Eylül 2026 tarihinde yayımlanacak.

Sanayi üretimi martta yıllık yüzde 1,1, aylık yüzde 0,8 azaldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart 2026’ya ilişkin Sanayi Üretim Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre sanayi üretimi mart ayında yıllık bazda yüzde 1,1, aylık bazda ise yüzde 0,8 geriledi. Veriler, sanayinin ana omurgasını oluşturan imalat sanayisinde hem yıllık hem aylık düşüşe işaret ederken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektöründe artış kaydedildi.

Sanayi üretimi yıllık bazda geriledi

TÜİK’in 8 Mayıs 2026 tarihli “Sanayi Üretim Endeksi, Mart 2026” bültenine göre, sanayinin alt sektörleri 2021=100 referans yıllı endeks üzerinden incelendiğinde, mart ayında toplam sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,1 azaldı.

Alt sektörlerde madencilik ve taş ocakçılığı endeksi yıllık bazda yüzde 5,6, imalat sanayi endeksi yüzde 1,3 geriledi. Buna karşılık elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 5,8 arttı.

Aylık düşüş yüzde 0,8 oldu

Sanayi üretimi, martta bir önceki aya göre de geriledi. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre toplam sanayi üretimi aylık bazda yüzde 0,8 azaldı.

Aylık bazda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü yüzde 1,6, imalat sanayi sektörü yüzde 1,1 düşüş gösterdi. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü ise aylık bazda yüzde 3,9 artış kaydetti.

Grafikler üretimde ivme kaybına işaret etti

Bültendeki yıllık değişim grafiği, sanayi üretiminde mart ayında yeniden negatife geçildiğini ortaya koydu. Grafikte Mart 2025’te yıllık değişimin yüzde 2,3, Şubat 2026’da yüzde 2,2 olduğu, Mart 2026’da ise yüzde 1,1 düşüşe dönüştüğü görüldü.

Aylık değişim grafiğinde de benzer bir zayıflama dikkat çekti. Mart 2025’te aylık bazda yüzde 3,6 artan sanayi üretimi, Şubat 2026’da yüzde 2,7 yükseldikten sonra Mart 2026’da yüzde 0,8 azaldı. Bu görünüm, şubat ayındaki artışın ardından martta üretimde aylık bazda daralma yaşandığını gösterdi.

Ana sanayi gruplarında yıllık görünüm

TÜİK bültenindeki değişim oranları grafiğine göre, yıllık bazda en güçlü artış enerji grubunda görüldü. Enerji üretimi yüzde 6,5 artarken, elektrik, gaz ve buhar grubu yüzde 5,8 yükseldi. Ara malı üretimi yüzde 2,3, orta-düşük teknoloji grubu yüzde 2,2, orta-yüksek teknoloji grubu ise yüzde 2,6 artış gösterdi.

Buna karşılık yüksek teknoloji üretiminde yıllık düşüş yüzde 11,8 ile dikkat çekti. Dayanıksız tüketim malı üretimi yüzde 6,0, madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 5,6, düşük teknoloji üretimi yüzde 4,9 ve sermaye malı üretimi yüzde 4,4 azaldı. Dayanıklı tüketim malı üretiminde de yüzde 0,9’luk sınırlı düşüş kaydedildi.

Grup Yıllık değişim
Toplam sanayi -%1,1
Madencilik ve taş ocakçılığı -%5,6
İmalat -%1,3
Elektrik, gaz, buhar +%5,8
Ara malı +%2,3
Dayanıklı tüketim malı -%0,9
Dayanıksız tüketim malı -%6,0
Enerji +%6,5
Sermaye malı -%4,4
Düşük teknoloji -%4,9
Orta-düşük teknoloji +%2,2
Orta-yüksek teknoloji +%2,6
Yüksek teknoloji -%11,8

Aylık bazda dayanıklı tüketim ve enerji arttı

Aylık değişim oranları incelendiğinde, mart ayında en yüksek artış dayanıklı tüketim malında gerçekleşti. Dayanıklı tüketim malı üretimi bir önceki aya göre yüzde 6,8 arttı. Enerji üretimi yüzde 5,7, elektrik, gaz ve buhar üretimi yüzde 3,9 yükseldi. Ara malı ve orta-düşük teknoloji gruplarında ise yüzde 0,5’lik artış kaydedildi.

Aylık bazda en sert düşüş sermaye malında görüldü. Sermaye malı üretimi yüzde 6,4 gerilerken, yüksek teknoloji üretimi yüzde 3,2, orta-yüksek teknoloji üretimi yüzde 3,0 azaldı. Dayanıksız tüketim malı yüzde 1,4, madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 1,6, imalat sanayi yüzde 1,1 ve düşük teknoloji üretimi yüzde 0,6 düşüş gösterdi.

Grup Aylık değişim
Toplam sanayi -%0,8
Madencilik ve taş ocakçılığı -%1,6
İmalat -%1,1
Elektrik, gaz, buhar +%3,9
Ara malı +%0,5
Dayanıklı tüketim malı +%6,8
Dayanıksız tüketim malı -%1,4
Enerji +%5,7
Sermaye malı -%6,4
Düşük teknoloji -%0,6
Orta-düşük teknoloji +%0,5
Orta-yüksek teknoloji -%3,0
Yüksek teknoloji -%3,2

İmalat sanayisindeki düşüş toplam endeksi aşağı çekti

Veriler, mart ayında toplam sanayi üretimindeki gerilemede imalat sanayisindeki düşüşün belirleyici olduğunu gösterdi. İmalat sanayi yıllık bazda yüzde 1,3, aylık bazda yüzde 1,1 azaldı. Sanayi üretiminin ana bileşeni olan imalattaki bu düşüş, elektrik, gaz ve buhar grubundaki artışa rağmen toplam endeksin negatif bölgede kalmasına neden oldu.

Bir sonraki bülten 10 Haziran’da yayımlanacak

TÜİK, sanayi üretim endeksine ilişkin bir sonraki haber bülteninin 10 Haziran 2026’da yayımlanacağını bildirdi. Kurum, yıllık değişimlerin takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimini, aylık değişimlerin ise mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki aya göre değişimini ifade ettiğini açıkladı.

Satın Alma Yöneticileri Endeksi martta 5 ayın en düşük seviyesine geriledi

Mart verileri imalat sanayinde yavaşlamayı derinleştirdi

Ekonomik büyümenin öncü göstergeleri arasında kabul edilen İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI’ının (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) Mart 2026 sonuçları açıklandı. Buna göre, şubat ayında 49,3 seviyesine kadar yükselen manşet endeks, martta 47,9’a geriledi.

Eşik değer olan 50’nin altında kalan veri, imalat sektöründe daralmanın sürdüğünü ortaya koyarken, mart ayındaki düşüş aynı zamanda son 5 ayın en düşük seviyesine işaret etti. Böylece sektördeki kesintisiz yavaşlama eğilimi iki yıla ulaşmış oldu.

İlk çeyreğin sonunda faaliyet koşullarında bozulma sinyali

Açıklanan veriler, 2026’nın ilk çeyreği tamamlanırken imalat sanayinde faaliyet koşullarının yeniden zayıfladığını gösterdi. Endeksteki geri çekilme, sektörde şubat ayında görülen toparlanma sinyallerinin kalıcı hale gelemediğine işaret etti.

Mart ayı verilerine göre hem toplam yeni siparişlerde hem de yeni ihracat siparişlerinde yavaşlama belirgin şekilde güç kazandı. Şirketler, bu zayıflamada özellikle Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizliğin ve fiyat baskılarının etkili olduğunu bildirdi.

Yeni siparişlerde düşüş hızlandı

İmalat sektöründeki gerilemenin en önemli nedenlerinden biri yeni siparişlerde yaşanan zayıflama oldu. Mart ayında hem iç pazardan hem de dış pazarlardan gelen talepte kayıp yaşandı.

Firmalar, bölgesel jeopolitik gerilimlerin piyasa talebini olumsuz etkilediğini, artan maliyetlerin de sipariş akışını baskıladığını ifade etti. Talepteki bu zayıflama, üretim tarafında da aşağı yönlü baskıyı artırdı.

Üretimde Kasım 2025’ten bu yana en sert düşüş

Mart ayı verileri, imalat sanayi üretimindeki düşüşün 2025 Kasım ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Üretimdeki zayıflama, hem sipariş azalışı hem de maliyet baskılarının etkisiyle devam etti.

Anket katılımcıları, özellikle navlun, yakıt ve petrol maliyetlerindeki artışın üretim süreçleri üzerinde belirgin baskı oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmelerin önemli bölümünün Orta Doğu’daki savaşla bağlantılı olduğu vurgulandı.

Girdi maliyetleri ve satış fiyatlarında sert artış

Mart verilerinde dikkat çeken bir başka başlık da maliyet cephesinde yaşanan hızlanma oldu. Ham madde fiyatlarındaki yükseliş, enerji ve taşıma maliyetleriyle birleşince girdi maliyetlerinde son 23 ayın en hızlı artışı kaydedildi.

Benzer şekilde nihai ürün fiyatlarında da son 25 ayın en sert artışı görüldü. Bu tablo, üreticilerin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıttığını, ancak bunun da talep üzerinde ek baskı yarattığını gösterdi.

Tedarik zincirinde aksamalar arttı

Savaşın etkileri yalnızca maliyetlerle sınırlı kalmadı. Anket sonuçlarına göre, malzeme yetersizliği ve taşımacılıkta yaşanan aksamalar nedeniyle tedarikçilerin teslim süreleri de uzadı.

Teslimat sürelerindeki bozulma, Ağustos 2024’ten bu yana en belirgin seviyeye ulaştı. Bu durum, imalatçıların üretim planlamasında yeni zorluklarla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu.

İstihdam ve stoklar da geriledi

Yeni siparişlerin zayıflaması ve üretim ihtiyacının azalması, firmaların istihdam politikalarına da yansıdı. Mart ayında Türk imalatçıları çalışan sayısını son 6 ayın en yüksek oranında azalttı.

Aynı dönemde satın alma faaliyetlerinde ve stok seviyelerinde de düşüş görüldü. Bu gelişme, firmaların talepteki zayıflığa karşı daha temkinli hareket ettiğini ve maliyet baskısını yönetmeye çalıştığını gösterdi.

S&P Global: Kısa vadeli görünüm savaşın seyrine bağlı

İSO Türkiye İmalat PMI verilerini (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şubat ayında görülen toparlanma sinyallerinin ardından martta yeniden ivme kaybı yaşandığını belirtti.

Harker, imalat sektöründeki zayıflamanın büyük ölçüde Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandığını ifade ederek, çatışmanın hem girdi maliyetlerini artırdığını hem de tedarik zincirlerinde aksamaya yol açtığını vurguladı. Kısa vadeli görünümün ise savaşın süresine ve bunun küresel fiyatlar ile arz koşulları üzerindeki etkilerine bağlı olacağını söyledi.

Mart 2026 verileri, Türkiye imalat sanayinde toparlanma umutlarının yeniden zayıfladığını ortaya koydu. Satın Alma Yöneticileri Endeksi’nin 47,9’a gerileyerek son 5 ayın en düşük seviyesine inmesi, yeni siparişlerden üretime, maliyetlerden istihdama kadar sektör genelinde baskının arttığını gösterdi. Özellikle Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlik, önümüzdeki dönemde imalat sanayinin seyrini belirleyen başlıca unsurlardan biri olmaya devam edecek.

İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı martta yüzde 73,3’e geriledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 yılı mart ayına ilişkin İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı verilerini yayımladı. Rapora göre mart ayında imalat sanayinde faaliyet gösteren 1761 iş yerinin İktisadi Yönelim Anketi’ne verdiği yanıtlar toplulaştırılarak değerlendirildi.

Açıklanan verilere göre, imalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış Kapasite Kullanım Oranı bir önceki aya göre değişmeyerek yüzde 74,0 olarak gerçekleşti. Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı ise aynı dönemde 0,2 puan düşüşle yüzde 73,3 seviyesine geriledi.

Rapordaki tabloya göre, 2025 yılı mart ayında mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı yüzde 75,2, arındırılmamış oran ise yüzde 74,4 düzeyindeydi. 2026 Şubat ayında bu oranlar sırasıyla yüzde 74,0 ve yüzde 73,5 olarak ölçülürken, mart ayında arındırılmamış veride sınırlı bir geri çekilme dikkat çekti.

Mal gruplarına göre bakıldığında, mart ayında tüketim mallarında kapasite kullanım oranı yüzde 71,7, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 68,7, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 72,4, ara mallarında yüzde 74,7 ve yatırım mallarında yüzde 69,5 olarak kaydedildi. Tablodaki yön işaretleri, ara malları ve yatırım mallarında aylık bazda düşüşe, dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında ise artışa işaret etti. Bu görünüm raporun ikinci sayfasındaki mal grupları tablosunda yer aldı.

Sektörel dağılımda en yüksek kapasite kullanım oranı yüzde 86,4 ile tütün ürünlerinde görüldü. Bu sektörü yüzde 83,8 ile kağıt, yüzde 83,5 ile ağaç ürünleri izledi. En düşük oranlar ise yüzde 61,1 ile deri, yüzde 62,7 ile içecek ve yüzde 65,5 ile diğer imalatlar sektörlerinde gerçekleşti. Sektörel tablo, imalat sanayinde alt kalemler arasında belirgin farklılıkların sürdüğünü ortaya koydu.

Grafikte 2019’dan 2026 mart dönemine uzanan seyir incelendiğinde, kapasite kullanım oranının pandemi dönemindeki sert düşüşün ardından toparlandığı, son dönemde ise 74-75 bandının altında daha yatay bir görünüm sergilediği görülüyor. Mart verisi de bu yatay ve temkinli seyrin sürdüğüne işaret etti. Bu görünüm dosyanın ikinci sayfasındaki grafik bölümünde yer aldı.

Kayıtlı işsiz sayısı şubatta yüzde 15 arttı

Türkiye İş Kurumu’nun yayımladığı şubat ayı verileri, iş gücü piyasasında kayıtlı işsiz sayısında dikkat çekici bir artışa işaret etti. İŞKUR’a kayıtlı iş arayan sayısı, geçen yılın aynı ayına göre 311 bin 848 kişi artarak 2 milyon 455 bin 884’e çıktı.

Böylece kayıtlı iş arayan sayısında yıllık artış oranı yüzde 14,54 olarak gerçekleşirken, veri aynı zamanda son iki yılın en yüksek seviyesi oldu. Şubat ayı itibarıyla kayıtlı iş arayanların yüzde 50,8’ini erkekler, yüzde 49,2’sini ise kadınlar oluşturdu.

Erkeklerde artış daha yüksek oldu

İŞKUR verilerine göre yıllık bazda iş arayan kadın sayısındaki artış yüzde 14,01 olarak gerçekleşirken, erkeklerde bu oran yüzde 15,06 oldu. Bu tablo, kayıtlı işsiz sayısındaki yükselişin her iki cinsiyette de sürdüğünü, ancak artışın erkeklerde daha yüksek seyrettiğini ortaya koydu.

Kayıtlı iş arayanlar içinde genç nüfusun payı da dikkat çekti. Verilere göre iş arayanların yüzde 20,4’ünü 15-24 yaş grubundaki gençler oluşturdu.

Şubatta yaklaşık 95 bin kişi işe yerleştirildi

Şubat ayında İŞKUR aracılığıyla toplam 94 bin 772 kişi işe yerleştirildi. İşe yerleştirilenlerin 61 bin 365’ini erkekler, 33 bin 407’sini ise kadınlar oluşturdu. Böylece şubat ayında işe yerleştirilenlerde erkeklerin payı yüzde 64,8, kadınların payı ise yüzde 35,2 olarak kaydedildi.

2026 yılının ocak-şubat döneminde ise toplam 213 bin 147 kişinin işe yerleştirilmesine aracılık edildi.

En fazla işe yerleştirme imalat sanayisinde

Yılın ilk iki ayında sektörler bazında en fazla işe yerleştirme sanayi sektörü içinde imalat alanında gerçekleşti. Mesleklere göre bakıldığında ise en fazla işe yerleştirme sırasıyla silahsız özel güvenlik görevlisi, güvenlik görevlisi ve reyon görevlisi mesleklerinde oldu.

İŞKUR, ocak-şubat 2026 döneminde ayrıca 75 bin 11 kadının, 59 bin 11 gencin, 7 bin 9 engellinin ve 40 bin 194 yükseköğrenim mezununun işe yerleştirilmesine aracılık etti.

Açık iş sayısı 146 bini aştı

Şubat ayında İŞKUR’un işverenlerden aldığı açık iş sayısı 146 bin 410 olarak gerçekleşti. 2026 yılı ocak-şubat dönemindeki toplam açık iş sayısı ise 318 bin 170 oldu.

Açık işlerin yüzde 99,7’sinin özel sektörden gelmesi, istihdam talebinin büyük ölçüde özel sektör kaynaklı sürdüğünü gösterdi. Sektörler itibarıyla en fazla açık iş 116 bin 28 ile yine imalat sanayi sektöründe kaydedildi.

Meslek bazında en çok açık iş ise silahsız özel güvenlik görevlisi, güvenlik görevlisi ve reyon görevlisi alanlarında oluştu.

İş gücü piyasasında çelişkili görünüm

Veriler, bir yandan kayıtlı iş arayan sayısında güçlü artış yaşandığını, diğer yandan işverenlerden gelen açık iş taleplerinin sürdüğünü ortaya koydu. Bu tablo, iş gücü piyasasında hem iş arayan sayısının yükseldiğine hem de özellikle belirli sektör ve mesleklerde eleman ihtiyacının devam ettiğine işaret ediyor.

Özellikle imalat, güvenlik ve perakende bağlantılı pozisyonlarda yoğunlaşan işe yerleştirme ve açık iş verileri, istihdam piyasasında mesleki uyumsuzluk ve nitelik temelli ayrışmanın da sürdüğünü gösteriyor.

Sanayi üretimi 2026’ya düşüşle başladı | Başkan Atilla Sinacı, sanayi üretimi verilerini değerlendirdi

Sanayi üretimi 2026’nın ilk ayında zayıf seyretti. TÜİK verilerine göre ocakta üretim yıllık yüzde 1,8, aylık yüzde 2,8 azalırken, daralmada en belirleyici unsur imalat sanayindeki gerileme oldu.

Türkiye’de sanayi üretimi yılın ilk ayında hem yıllık hem aylık bazda geriledi. TÜİK’in Sanayi Üretim Endeksi bültenine göre, Ocak 2026’da sanayi üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,8, bir önceki aya göre ise yüzde 2,8 düştü.

Daralmada ana etki imalat sanayinden geldi. Ocakta imalat sanayi üretimi yıllık yüzde 2,5, aylık bazda ise yüzde 3,4 geriledi.

Enerji tarafı pozitif ayrıştı

Sanayi üretimindeki genel zayıflığa rağmen bazı alt sektörlerde artış görüldü. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü yıllık yüzde 5,6, aylık yüzde 1,8 artarak pozitif ayrıştı.

Madencilik ve taş ocakçılığı sektörü ise yıllık bazda yüzde 2,8 gerilerken, aylık bazda yüzde 2,1 artış kaydetti.

Grafikler de yönün aşağı döndüğünü gösterdi

Bültendeki grafikler, sanayi üretiminde ivme kaybının yılın ilk ayında belirginleştiğini ortaya koydu. Aralık 2025’te yıllık bazda yüzde 1,8 daralan sanayi üretimi, Ocak 2026’da da aynı oranda geriledi. Bir yıl önce, Ocak 2025’te ise yüzde 1,1’lik artış görülmüştü.

Aylık bazda da tablo bozuldu. Aralık 2025’te yüzde 1,2 artan sanayi üretimi, Ocak 2026’da yüzde 2,8 düşüş gösterdi.

En sert düşüş dayanıklı tüketim mallarında

Alt kırılımlar, zayıf görünümün özellikle bazı üretim gruplarında yoğunlaştığını gösterdi. Yıllık bazda en sert düşüş yüzde 17,2 ile dayanıklı tüketim mallarında görüldü. Bunu yüzde 9,1 ile düşük teknoloji, yüzde 8,2 ile dayanıksız tüketim malları izledi.

Buna karşılık yüksek teknoloji üretimi yıllık yüzde 22 artarak en güçlü yükselişi kaydetti. Sermaye malı üretimi yüzde 8,3, enerji üretimi yüzde 5,4 ve orta-yüksek teknoloji üretimi yüzde 3,3 artış gösterdi.

Aylık görünüm de kırılgan

Ocakta aylık bazda ara malı üretimi yüzde 4,2, sermaye malı üretimi yüzde 3,9, orta-düşük teknoloji üretimi yüzde 4,2 ve orta-yüksek teknoloji üretimi yüzde 6,6 geriledi. Dayanıklı tüketim mallarında aylık düşüş yüzde 6,9 oldu.

Yüksek teknoloji üretimi ise aylık yüzde 5,8 artışla pozitif tarafta yer aldı. Enerji üretimi ile madencilik ve taş ocakçılığı da aylık bazda yüzde 2,1’er yükseldi.

İlk sinyal: Üretimde temkinli tablo

Ocak verileri, sanayi üretiminde genel görünümün zayıf kaldığını ve özellikle imalat sanayindeki düşüşün toplam endeksi aşağı çektiğini gösteriyor. Enerji tarafındaki artışlar kaybı sınırlasa da, üretimin ana omurgasındaki gerileme ekonomik aktivite açısından temkinli bir tabloya işaret ediyor.

Önümüzdeki dönemde iç talep, ihracat siparişleri ve finansman koşullarının sanayi üretiminin seyrinde belirleyici olması bekleniyor.

İş dünyasından ilk değerlendirme 

Sanayi üretiminin düşüşle 2026’ya başlamasını değerlendiren, Vizyoner İşadamları Derneği (VİAD) Genel Başkanı Atilla Sinacı, “Sanayi üretimi, bir ekonominin nabzını tutan en temel göstergelerden biri. Fabrikaların ne kadar ürettiğini, siparişlerin ne durumda olduğunu, iç ve dış talebin ne kadar canlı seyrettiğini gösterir. Bu nedenle sanayi üretimindeki gerileme, yalnızca fabrikaları değil; istihdamdan ihracata, büyümeden yatırım iştahına kadar ekonominin tamamını etkileyen bir sinyal niteliği taşır.

Ocak 2026 verilerinde görülen yıllık yüzde 1,8, aylık yüzde 2,8’lik düşüş, özellikle imalat sanayindeki zayıflamanın artık daha görünür hale geldiğine işaret ediyor. İmalat sanayi, üretim ekonomisinin omurgasıdır. Buradaki yavaşlama; siparişlerde daralma, kapasite kullanımında zayıflama, maliyet baskısı ve finansmana erişimde zorluk gibi sorunların daha fazla hissedildiğini düşündürüyor.” dedi.

Sanayideki düşüşün en önemli risklerinden birinin istihdam üzerinde ortaya çıkacağına da işaret eden Başkan Sinacı, “Üretim zayıfladığında işletmeler önce vardiya azaltmaya, ardından yeni işe alımları yavaşlatmaya, daha sonra da maliyet kontrolü için personel sayısını gözden geçirmeye başlıyor. Bu süreç özellikle KOBİ’lerde daha hızlı hissediliyor. Sanayi üretimindeki kalıcı bir gerileme, işsizliği artırmasa bile işe alımları frenleyerek emek piyasasında ciddi bir durgunluk yaratabilir.

Bir diğer kritik başlık ekonomik büyüme. Sanayi üretimi, büyümenin öncü göstergelerinden biri kabul edilir. Üretimdeki düşüşün sürmesi, önümüzdeki dönemde büyüme verilerinin de baskı altında kalabileceğine işaret eder. Çünkü üretim zayıfladığında yatırım iştahı azalır, ihracat kapasitesi baskılanır ve iç piyasada güven kaybı derinleşebilir. Kısacası sanayideki zayıflık, ekonominin genel temposunu aşağı çeken bir etkide bulunur.” Şeklinde konuştu.

“Bu tablo iş dünyası açısından da uyarı niteliğinde. Sanayicinin karşı karşıya olduğu sorunların daha açık biçimde konuşulması gerekiyor.” Şeklinde açıklamasını sürdüren Başkan Sinacı, şunları söyledi:

“Finansman maliyetleri, krediye erişim, enerji giderleri, kur oynaklığı, hammadde maliyetleri ve talep daralması gibi başlıklar, üretim kararlarını doğrudan etkiliyor. İş dünyasının beklentisi, üretimi destekleyecek daha öngörülebilir ve sürdürülebilir bir ekonomik zeminin oluşturulması yönünde.

Özellikle imalat sanayindeki gerileme, sadece bugünün verisi olarak okunmamalı. Bu durum, yarının yatırım kararlarını, istihdam planlarını ve ihracat performansını da etkileyebilecek bir gelişme. Eğer sanayideki düşüş geçici bir dalgalanmanın ötesine geçer ve kalıcı hale gelirse, bunun hem reel sektör hem de genel ekonomi üzerinde daha ağır sonuçlar doğurma ihtimali artar.

Bu nedenle sanayi üretimindeki zayıflama, “tek aylık veri” diye küçümsenecek bir başlık değil. Tam tersine, üretimin güçlendirilmesi, sanayicinin üzerindeki baskıların azaltılması ve sorun alanlarının hızla tespit edilip çözülmesi gereken bir döneme işaret ediyor. Çünkü sanayi güçlü değilse, istihdamı korumak da, büyümeyi kalıcı kılmak da çok daha zor hale gelir.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmalat sanayine 100 milyar TL’lik yeni finansman paketi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Toplantısı’nın ardından basın açıklaması yaptı.

Toplantıda ele alınan konulara ilişkin açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

“Aziz milletim, değerli basın mensupları; sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.

Buradan 81 vilayetimizle birlikte dünyanın yüzde 90’ı aşkın ülkesinde hayat ve haysiyet mücadelesi veren tüm kardeşlerimi yürekten selamlıyorum.

Konuşmamın hemen başında inşallah bu akşam idrak edeceğimiz Leyle-i Berat’ınızı tebrik ediyor, Rabbimden bizleri huzur ve afiyet içerisinde 11 Ayın Sultanı Ramazan-ı Şerife eriştirmesini niyaz ediyorum.

İnsanlarımızın manevi duygularının ziyadeleştiği, gönüllerimizin iyiliklere ve güzelliklere yöneldiği bu mübarek gün ve gecelerin bizi birbirimize daha sıkı bağlamasını, kardeşliğimizi daha da pekiştirmesini diliyorum.

Bugün aynı zamanda 2025-2026 eğitim-öğretim yılının ikinci yarıyılı Bayrak Sevgisi dersiyle başladı. Yeni dönemin hem evlatlarımız hem eğitim camiamız hem de ailelerimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.

“23 YILDIR 86 MİLYONUN HER BİR FERDİNE HİZMETKÂRLIK EDİYORUZ”

Değerli arkadaşlar; göreve gelirken ülkemizi her alanda kalkındıracağımızı, yurdumuzu daha emniyetli, daha huzurlu, daha müreffeh, daha bayındır hâle getireceğimizi, Türkiye’nin itibarını uluslararası alanda arttıracağımızı ifade etmiştik. Hangi makamda olursak olalım, hiçbir ayrım yapmadan Türkiye için aşkla koşacağımızın sözünü vermiştik. Allah’a hamdolsun, 23 yıldır milletimize olan ahdimize sadık kalıyoruz. 23 yıldır 86 milyonun her bir ferdine hizmetkârlık ediyoruz. 23 yıldır aşkla koşuyor, aşkınan koşan yorulmaz diyoruz. Ana muhalefet partisi gibi ‘Atam, izindeyiz’ deyip yılın tamamında izin yapanlardan, maaşını alamayan emekçi kardeşlerimiz eylemdeyken tropik adalarda keyif çatanlardan değiliz. İlk günkü heyecanımızla Türkiye’yi bir baştan diğer başa ihya etmenin, millete hizmet meşalesini daha da yükseltmenin samimi gayreti içindeyiz.

“SURİYE VE İRAN BAĞLAMINDA KRİTİK GELİŞMELERİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ”

Son kabine toplantımızdan bu yana millete ve memlekete hizmet yolunda çalışmalarımızı büyük bir coşkuyla devam ettirdik. Dış politikada Suriye ve İran bağlamında kritik gelişmeleri yakından takip ederken, içeride de eser siyasetimizi hız kesmeden sürdürdük. Bugünkü toplantımızda alınan kararlara geçmeden evvel bu çalışmaları sizlerle ve milletimizle kısaca paylaşmak istiyorum.

Değerli arkadaşlar; 20 Ocak’ta Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülleri ile Yaşayan İnsan Hazineleri Ödüllerini sahiplerine tevdi ettik. Ortaya koydukları seçkin eserlerle kültür ve sanat mirasımızı yarınlara taşıyan ödül sahibi on usta ismi ve üç kuruluşumuzu bir kez daha şahsım ve milletim adına tebrik ediyorum.

22 Ocak’ta Türkiye Girişimci İş İnsanları Konfederasyonu’nun 7. Olağanüstü Genel Kurulu’na iştirak ederek iş dünyamızla bir araya geldik. Bünyesindeki 6 federasyon, 60 dernek ve 500 farklı sektördeki 10 bine yakın üyesiyle TÜGİK ekonomimize çok önemli katkılar yapıyor. Bu katkılar için kendilerine bir kez daha teşekkür ediyorum.

24 Ocak’ta ise toplu açılışlarımızı gerçekleştirmek, yeni konutlarımızın anahtar teslim ve kura çekimi törenlerini icra etmek üzere Efeler şehri Aydın’ımızın misafiri olduk. Aydınlı kardeşlerimizle kucaklaştık. 500 bin sosyal konut projesi kapsamında Aydın’ımızın merkez ve ilçelerinde inşa edeceğimiz toplam 6 bin 973 konutun kurallarını çektik. Efeler şehrinin farklı mahallelerinde yapımı tamamlanan 1.467 konut ve iş yerini Aydınlı vatandaşlarımıza teslim ettik.

“EGE’NİN İNCİSİNE ÇOK YAKIŞAN AYDIN ŞEHİR HASTANEMİZİ HİZMETE VERDİK”

Ege’nin incisine çok ama çok yakışan Aydın Şehir Hastanemizin de kurdelesini kesmek suretiyle Aydınlı vatandaşlarımızın hizmetine verdik. Eğitim ve araştırma hastanesi olarak da faaliyet gösterecek 1.300 yataklı hastanemizin içerisinde tam 365 poliklinik ve 34 ameliyathane var. Eğitim kurumlarından spor tesislerine, 176 kilometrelik sinyalizasyon projesinden hükûmet konaklarına, yeni köprülerden yangın havuz ve göletlerine onlarca yatırımı Aydınlı kardeşlerimizin kullanımına sunduk. Ziyaretimizde Aydın Büyükşehir Belediye’mizin projelerini de hizmete aldık. Açılışlarını yaptığımız yatırımların Aydın halkı için hayırlı uğurlu olmasını diliyor, tüm bakanlıklarımızı, tüm kurumlarımızı, özellikle Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığımızı tebrik ediyor, inşallah bundan sonra da Aydın’a hizmette engel tanımayacağımızın müjdesini buradan vermek istiyorum.

Aziz milletim, değerli basın mensupları; 27 Ocak’ta dünyanın dört bir yanında üstlendikleri projelerle başarıdan başarıya koşan yurtdışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik sektörümüzün temsilcilerine ödüllerini tevcih ettik. Dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde 45 Türk firması ile ikinci sırada bulunuyoruz. Küresel ekonomideki olumsuzluklara karşın uluslararası projelerden 20,8 milyar dolar gelir elde eden bu firmalarımızın 8’i ilk 100, 2’si ise ilk 50 arasında yer alıyor. Yüzde 90’ı iktidarlarımız döneminde olmak üzere bugüne kadar 138 farklı ülkede yürütülen 12 bin 816 projeyle 557 milyar doları aşkın iş alan firmalarımıza ayrı ayrı teşekkür ediyor, başarılarının devamını diliyorum.

“AFRİKA KITASIYLA İLİŞKİLERİMİZ HER ALANDA GÜÇLENİYOR”

Aynı gün Nijerya Cumhurbaşkanı Sayın Tinubu ve heyetini Külliyemizde ağırladık. 21. yüzyılın yükselen yıldızı olan Afrika kıtasıyla ilişkilerimiz hamdolsun her alanda güçleniyor. Kıtadaki büyükelçilik sayımızı 44’e çıkardık, hedefimiz ise 50. Ankara’da 38 Afrika ülkesinin büyükelçiliği faaliyet gösteriyor. Türk yükleniciler Afrika’da toplam değeri 100 milyar doları bulan 2 binden fazla projeyi üstlenmiş durumda. Kıta genelindeki yatırımlarımızın piyasa değeri 15 milyar doları aştı. 2025 yılında kıtayla dış ticaret hacmimiz yüzde 10 artışla 35 milyar dolara yaklaştı. Türk üniversitelerinde kıtanın farklı köşelerinden on binlerce öğrenci eğitim alıyor. Türkiye mezunları Afrika’nın birçok ülkesinde siyasetten iş dünyasına, akademiden sivil topluma her alanda aktif görevler üstleniyor. Karşılıklı saygı, eşit ortaklık ve kazan-kazan temelinde kıtanın tamamıyla olduğu gibi Nijerya ile de ilişkilerimizi inşallah geliştireceğiz.

“TÜRK DÜNYASI ÇOK CİDDİ BİR GÜCÜ VE POTANSİYELİ TEMSİL ETMEKTEDİR”

Değerli basın mensupları; Türkiye’nin dış politikasında Türk dünyası müstesna bir konuma sahiptir. Yaklaşık 300 milyon nüfusa, 4,5 milyon kilometrekarelik bir alana ve 2 trilyon dolarlık ekonomik hacme ulaşan Türk dünyası çok ciddi bir gücü ve potansiyeli temsil etmektedir. Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında hayata geçirdiğimiz projelerle bu devasa potansiyeli en güzel şekilde değerlendirmeye çalışıyoruz. 2026 yılında Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13. Zirvesine Türkiye’de ev sahipliği yapacağız. Özbekistan Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev, 29 Ocak’taki ziyareti bu bakımdan ayrıca anlamlıydı. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyimizin dördüncü toplantısını Şevket kardeşimle birlikte gerçekleştirdik ve 10 yeni anlaşma imzaladık. Özbekistan’la ikili ticaret hacmimizi son 10 yılda tam 3 kat artırdık. 5 milyar dolarlık yeni hedefimize de inşallah yakında ulaşacağız.

Burada şunu da önemle ifade etmek isterim: Özbekistan, asrın felaketini yaşadığımız günlerde yardımımıza koşan ilk ülkelerden biriydi. TOKİ’mizin Hatay’ın Arsuz ilçesinde inşa ettiği 3 bin 93 konuttan oluşan projede Özbekistan 308 konutun yapımını üstlendi. Şevket kardeşimle birlikte bu konutlarımızın anahtar teslim törenini de bizzat icra ettik. Aynı zamanda Özbekistan’ın yurt dışında inşa edeceği ilk eğitim kurumu olan okulun taş koyuş merasimini icra ettik.

“BÖLÜNMÜŞ YOLLARIMIZIN UZUNLUĞUNU 30 BİN 49 KİLOMETREYE ÇIKARDIK”

30 Ocak’ta ise yapımı tamamlanan bölünmüş yollarımızın 30 bininci kilometresini hizmete almanın gururunu yaşadık. Göreve geldiğimizde bölünmüş yol ağımız sadece 6 bin 101 kilometreydi. Yalnızca 6 ilimiz bölünmüş yollarla birbirine bağlıydı. Ülkemiz genelinde büyük bir ulaşım seferberliği başlatarak bölünmüş yollarımızın uzunluğunu 30 bin 49 kilometreye, bölünmüş yollarla birbirine bağlanan şehirlerimizin sayısını da 77’ye çıkardık. Bunları da başka bahane bulamadıkları için yol mu yiyeceğiz diyen, bölünmüş yollarla milleti bölecekler diyerek bu yatırımlara karşı çıkan hizmet ve eser düşmanı zihniyete rağmen başardık.

Bakınız biz her zaman şunu söylüyoruz: Yol, medeniyettir. Yol, ufuktur. Yol, vizyondur. Yol demek, ulaşım demektir. Sanayi, üretim, turizm, kalkınma demektir. Bölünmüş yol ve otoyol yatırımlarımız her yıl yaklaşık 303 milyar liralık ekonomik fayda sağlıyor. Ayrıca senede 6,3 milyon ton karbon emisyonunun önüne geçiliyor. Yol kusurlarından kaynaklı kazalar hamdolsun neredeyse sıfıra indi. Yani ülkemize kazandırdığımız her bir kilometre bize çevreden ticarete, turizmden istihdama geniş bir yelpazede katbekat geri dönüyor. Daha çok yol yaparsak trafik daha çok sıkışır argümanıyla beceriksizliklerini örtmeye çalışanların bunları öğrenmesi gerekiyor. Her alanda olduğu gibi ulaştırmada da hedeflerimiz büyük. Hâlihazırda 30 bin 49 kilometre olan bölünmüş yol ağımızı ilk aşamada 31 bin 250 kilometreye, ardından da 38 bin 60 kilometreye çıkaracağız. Milyarlarca liralık yolsuzluklarla belediyelerden yolunu bulanlara rağmen biz milletimiz için yeni yollar inşa etmeye, Türkiye’nin yolunu ve ufkunu açmaya sabırla devam edeceğiz.

“TÜRK TURİZMİ 22025 YILINI REKORLA TAMAMLADI”

Değerli basın mensupları, aziz vatandaşlarım; küresel ölçekte belirsizliklerin arttığı 2025 yılını enflasyondan ihracata temel ekonomik göstergelerde ümitvar bir şekilde kapatmıştık. Geçtiğimiz günlerde açıklanan veriler turizmde de yüzlerimizin gülmesine vesile oldu. Oldukça iyi başlayan, ancak bölgesel krizler sebebiyle bir ara zorlanan Türk turizmi 22025 yılını rekorla tamamladı. TÜİK tarafından açıklanan en son verilere göre 2025 yılında turizm gelirimiz yüzde 6,8 artışla 65,2 milyar dolara ulaştı. Tüm zamanların rekoru olan bu rakamla 64 milyar dolarlık hedefimizin de üzerine çıktık. Bizim için önemli bir diğer veri, kişi başı gecelik harcama. Orada da rekor kırıldı. 2025 yılında yabancı ziyaretçilerin kişi başı gecelik harcaması yüzde 5,2 artışla ortalama 114 dolara yükseldi. Tüm ziyaretçiler açısından ise bu rakam 100 dolar oldu. 2002 yılında 13 milyon olan ziyaretçi sayımız 2025 yılında 63,9 milyonu buldu. Turizm rakamlarımızın hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. 2026 yılı için hedefimiz 68 milyar dolar turizm geliri elde etmek. İnşallah bu hedefimize ulaşarak yeni bir rekora imza atacağız.

“MERKEZ BANKAMIZIN REZERVLERİ 215,6 MİLYAR DOLARA ULAŞTI”

Sadece turizmde değil, ekonomiye dair diğer başlıklarda da müspet haberler alıyoruz. Merkez Bankamızın rezervleri artmaya devam ediyor. İktidarı devraldığımızda 27 milyar dolar olan rezervlerimiz geçen hafta itibariyle 215,6 milyar dolara ulaştı. Hiç şüphesiz bunlar milletçe hepimizi sevindiren, hepimizi umutlandıran, heyecanlandıran gelişmeler. İnşallah çok daha iyi yerlere geleceğiz. Her fırsatta millete karamsarlık aşılayan, güya ekonomist kılıklı operasyon aparatlarının bu ülkenin bahtını karartmasına izin vermeyeceğiz. Şunu her bir vatandaşımın, özellikle iş dünyamızın çok iyi bilmesini isterim: Hükûmet olarak üretenin, ihraç edenin, istihdam sağlayanın yanındayız. İmalat sanayimizi güçlü şekilde desteklemeye devam ediyoruz.

“İMALAT SANAYİ İŞLETMELERİNE AÇIK 100 MİLYAR LİRA BÜYÜKLÜĞÜNDE FİNANSMAN PAKETİNİ DEVREYE ALIYORUZ”

Geçtiğimiz haftalarda emek yoğun sektörlerimize yönelik, 2026 yılında uygulayacağımız istihdam koruma programında istihdam başına aylık 3 bin 500 liralık desteğin müjdesini vermiştik. Şimdi de imalat sanayi işletmelerimizin finansmana erişimde yaşadıkları zorlukları hafifletecek yeni bir müjdeyi sizlerle paylaşmak istiyorum. Tüm imalat sanayi işletmelerine açık 100 milyar lira büyüklüğünde uygun koşullu bir finansman paketini devreye alıyoruz. 6 ay ana para ödemesiz ve 36 aya kadar vade imkânı sunulacak pakette finansman maliyeti oranları piyasa şartlarının altında olacak. İstihdam yoğunlukları ile orantılı olarak işletme başına 50 milyon liraya kadar cazip kredi imkânını sunacağız. Finansman paketini aynı zamanda kredi kefalet paketiyle de destekliyoruz. KOBİ’lerimiz teminat sorunu yaşamadan bu kredi imkânına ulaşabilecek. Ayrıca istihdamını koruyan KOBİ’lerimize KOSGEB aracılığı ile 10 puan indirim imkânı sağlayacağız. Bu destekler ile imalat sanayimize finansmana erişim ve finansman maliyeti konusunda önemli bir kolaylık sağlamış oluyoruz. Yeni kredi paketimiz de hayırlı, uğurlu olsun diyorum.

“BAŞTA SURİYE OLMAK ÜZERE GÜNEYDEKİ KOMŞULARIMIZLA KARDEŞİZ”

Aziz milletim, değerli basın mensupları; Suriye 911 kilometreyle kara sınırlarımızın en uzun olduğu komşumuz. Bunun da ötesinde Suriye çok köklü dini, kültürel, tarihî, ticari ve beşerî bağlara sahip olduğumuz kardeş bir ülkedir. Dicle ve Fırat birbiriyle ne kadar kardeşse biz de başta Suriye olmak üzere güneydeki komşularımızla işte öyle kardeşiz. Bunları özellikle şunun için söylüyorum: Bakınız, yıllardır Türkiye’nin Suriye ile niçin bu kadar yakından ilgilendiğini muhalefet çevreleri bir türlü anlayamadı. Orta Doğu bataklığı dediler. Bize ne Suriye’den dediler. Suriye ile Türkiye’nin güvenliğinin iç içe geçtiğini görmek, bu gerçeği kabullenmek istemediler. 13,5 yıl boyunca Suriye’deki gelişmelerini doğru okuyamayanlar bugün de aynı çizgide politika yapmaya, söylem üretmeye maalesef devam ediyorlar. Kimin kim olduğunun, bu ülkede ne olup bittiğinin farkında bile değiller. Buna son 3 haftada bir kez daha şahitlik ettik. Başta ana muhalefet partisi olmak üzere Suriye’deki hadiselere ideolojik taassupla bakanlar yine çuvalladı, bu kardeşlik sınavından yine sıfır çekti.

“BÖLGEMİZİN HER KARIŞINDA BARIŞ VE İSTİKRARDAN YANAYIZ”

Suriye’nin meşru yöneticilerini hedef alarak, insanları ayrıştırarak, bu mesele üzerinden siyasi prim hesabı yaparak bir kez daha sınıfta kaldılar. Türkiye, Suriye yönetimiyle yakın iş birliği hâlinde her türlü insani yardımda bulunuyorken, gerilimin düşürülmesi, çatışmanın önlenmesi, anlaşmanın sağlanması için elinden geleni yapıyorken, ‘Kürt düşmanı’ gibi son derece çirkin ifadelerle ülkemize iftira attılar. Bir defa şunun bilinmesinde fayda görüyorum: Biz bölgemizin her karışında barıştan, huzurdan, istikrardan, uzlaşmadan, toplumlararası kucaklaşmadan yanayız. Sınırlarımızın ötesinde yangın varsa, çatışma, savaş varsa bizim burada kendimizi güvende hissetmemizin mümkün olmadığını çok iyi biliyoruz.

Türkiye olarak komşumuz Suriye’nin bir an önce iç barışını tesis etmesini samimiyetle arzu ediyoruz. Yanı başımızda sürekli istikrarsızlıkla boğuşan değil, Arap, Kürt, Türkmen, Nusayri, Hristiyan fark etmeksizin Suriye halkının tüm kesimlerinin barış içinde, esenlik ve huzur içinde yaşadığı bir komşu görmek istiyoruz. Bütün mücadelemiz önce Suriye’de, ardından diğer çatışma bölgelerinde bunun sağlanmasına yöneliktir. Suriye’de barışa ve istikrara katkı veren, Suriye’nin toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğini garanti eden her adım bizim için makul ve makbuldür.

“TERÖRDEN MEDET UMANLAR HİÇBİR ŞEKİLDE SONUÇ ALAMAYACAKLARINI BİLMELİDİR”

Suriye’nin kuzeyindeki sorunun kan dökülmeden tek ordu, tek devlet ve tek Suriye temelinde çözülmesi çok önemlidir. Suriye Hükûmetiyle SDG denilen yapı arasında 18 Ocak ve 30 Ocak’ta varılan anlaşmaları bu zaviyeden değerlendiriyoruz. Son anlaşmalarla Suriye halkının önünde artık yeni bir sayfa açılmıştır. Temennimiz, bu yeni sayfanın çatışma ve gerilimle değil, huzurla, barışla, kalkınma ve refahla durdurulmasıdır. Her kim bunu dinamitlemeye teşebbüs ederse, açık ve net söylüyorum, bunun altında kalacaktır. Bugün veya gelecekte ne uğruna olursa olsun, terörden medet umanlar, teröre başvuranlar hiçbir şekilde sonuç alamayacaklarını bilmelidir. İpe un serme, ayak direme, oyalama gibi ucuz hesaplara başvurulmadan anlaşmanın ruhuna uygun bir şekilde hayata geçirilmesini ümit ediyoruz. Türkiye, çatışmaları körükleyen, gerilime yatırım yapan, insan hayatını hiçe sayan bütün kan tüccarlarının karşısında kararlılıkla duracaktır.

Burada şu değişmez gerçeği bir kere daha hatırlatmak istiyorum: Hangi kökenden, mezhepten, inançtan olursak olalım, bizler komşuyuz. Hepimiz asırlardır buradayız. İnşallah kıyamete kadar da burada olacağız. Başımız dara düştüğünde yine birbirimizin kapısını çalacağız. Zor günlerimizde başkalarına değil, yine birbirimize sığınacağız. Atalarımızın hikmet dolu şu sözü herkese ibret olmalıdır: ‘Sel gider, kum kalır.’ Evet, Suriye’de de toz bulutu dağıldıktan, taşlar yerine oturduktan sonra biz yine birbirimizin yüzüne bakacağız. Bu iklimin, bu dayanışma ruhunun zedelenmesine fırsat vermemeliyiz. Tüm vatandaşlarımdan, sınırlarımızın ötesindeki tüm kardeşlerimden bu konuda çok dikkatli olmalarını özellikle istirham ediyorum.

“KARDEŞLİĞİMİZİ KUNDAKLAMAYA ÇALIŞAN FİTNE TÜCCARLARINI ARAMIZA ALMAYACAĞIZ”

Kardeşi, kardeşe kırdırmak isteyenleri aramıza almayacağız. Nefreti, öfkeyi, husumeti körükleyenleri aramıza almayacağız. Pusuda bekleyenleri, ellerini ovuşturanları, kardeşliğimizi kundaklamaya çalışan fitne tüccarlarını aramıza almayacağız. Kendi ikbalini Türk’ün, Kürt’ün, Arap’ın, Nusayri’nin izmihlaline bağlayan özellikle o habis odakları aramıza almayacağız. Gerisi Allah’ın izniyle gelecektir. Rabbim kardeşliğimizi daim ve kaim eylesin diyorum.

İnşallah yarın Suudi Arabistan ve Mısır’ı kapsayan iki günlük bir yolculuğa çıkıyoruz. Her iki kardeş ülkede yapacağımız görüşmelerde ikili ilişkilerimiz yanında bölgemizdeki sıcak gelişmeleri ele alacağız. Gazze’nin güvenlik ve inşasında hangi ortak adımları atabiliriz, İran krizinin daha fazla tırmanmaması için neler yapabiliriz, inşallah bunları değerlendireceğiz.

Asrın felaketinin 3. yıl döneminde Osmaniye’de olacak, Osmaniyeli kardeşlerimizle hasret gidereceğiz. Rabbim ömür verdikçe 86 milyon vatandaşımızla birlikte tüm mazlum ve mağdurlar için çalışacak, ter dökecek, mücadele edeceğiz. Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türk milletinin her ne pahasına olursa olsun başını yere eğdirmeyecek, bu büyük devleti ve milleti şanla, şerefle, başı dik ve onurlu bir şekilde temsil etmeyi inşallah sürdüreceğiz.

Bu düşüncelerle Kabine toplantımızın hayırlara vesile olmasını diliyor, sizleri bir kez daha saygıyla selamlıyorum. Sağ olun, var olun, Allah’a emanet olun.”