Google’da istenmeyen kişisel veriler için Türkiye’ye özel başvuru yolu

Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, internet ortamında ve arama motorlarında yer alan kişisel bilgilerin görünürlüğünün sınırlandırılmasına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda düzenlenen TEKNOFEST kapsamında açıklamalarda bulunan Bilir, daha önce yayımlanmış, hukuka uygun ve doğru bilgilerin dahi yıllar sonra sürekli görünür olmasının kişiler açısından mağduriyet oluşturabileceğine dikkati çekti.

GOOGLE TÜRKİYE İÇİN ÖZEL BAŞVURU ALANI AÇTI

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital ortamda “unutulmanın” giderek zorlaştığını ifade eden Bilir, arama motorlarında kişilerin çok eski tarihlere ait bilgilerinin dahi karşılarına çıkabildiğini söyledi.

Bilir, şöyle konuştu:

“Biz unutsak dahi arama motorları, özellikle Google unutmuyor. Bu, geçmişteki bizimle ilgili yayınlanan bilgiler sürekli karşımıza çıkmakta ve insanlar bundan rahatsız olmakta. Daha somut söylemek gerekirse Google’da kişinin adıyla ve soyadıyla bir arama yaptığınız zaman kişinin 15-20, hatta 40 yıl öncesi bilgileri yer almakta. Ve kişiler bu haberlerin sürekli görünür olmasından da rahatsızlık duymakta. Bunun arama motorları üzerinden ad ve soyadla görünür olmamasını istemektedirler ve indeksten çıkarılmasını istemektedirler.”

Google’ın Türkiye özelinde bir başvuru alanı oluşturduğunu belirten Bilir, kişilerin kaldırılmasını istedikleri bilgileri bu bölüm üzerinden iletebildiğini aktardı.

Bilir, “Google, Türkiye özelinde bir kutucuk açtı. Kaldırılmasını istediğiniz bilgiyi giriyorsunuz ve 30 gün içerisinde size bu bilgi kaldırılabilir veya kaldırılamaz şeklinde bilgi vermek zorunda. Daha sonra Google’ın cevabı üzerine, eğer cevap olumsuz ise kuruma başvuru yapılmakta ve kurul değerlendirmekte.” dedi.

“TEKNOLOJİ VE MAHREMİYET KARŞIT KAVRAMLAR DEĞİLDİR”

Yapay zekânın giderek daha yaygın hale geldiğine ve insanların günlük hayatını doğrudan etkilediğine işaret eden Bilir, teknolojik gelişmelerle birlikte mahremiyet bilincinin de güçlenmesi gerektiğini ifade etti.

KVKK’nın yapay zekâ konusunda düzenli olarak bilgilendirme çalışmaları yaptığını belirten Bilir, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Yapay zeka çoğu bilgiyi, veriyi elde ederek bir sonuca ulaşıyor. Biz yapay zeka ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte aslında insanlardaki mahremiyet bilinci de ihtiyacı da gelişmektedir. Yani çok net olarak şunu söylemek isterim. Teknoloji ve mahremiyet karşıt kavramlar değildir. Hem teknoloji olmalı hem de mahremiyet olmalıdır.”

Yapay zekâ sistemlerinin insan odaklı ve şeffaf olması gerektiğini vurgulayan Bilir, kişilerin kendileriyle ilgili veriler üzerinde kontrol sahibi olması gerektiğini söyledi.

Bilir, “Yapay zekaya insan odaklı yaklaşmalıyız. Yapay zeka şeffaf olmalı ve gerektiği zaman da kişiler kendileriyle ilgili kontrol kendilerinde olmalıdır. Çünkü yapay zeka sonuçta kişisel verileri de işlemekte. Dolayısıyla bu verilerin gelişigüzel, keyfi olarak kullanılması değil, hesap verilebilir şekilde kullanılması ve yapay zekanın da insanın yerine geçen değil, insanla birlikte, insana hizmet eden bir anlayışla yaklaşılması lazım.” ifadelerini kullandı.

AB’nin Google’a verdiği 4,1 milyar avroluk rekabet cezası kesinleşti

Lüksemburg merkezli AB Adalet Divanı, Google ile çatı şirketi Alphabet’in, AB Genel Mahkemesi’nin 2022 yılında verdiği karara yönelik itirazını reddetti.

Mahkeme kararında, Google’a Android işletim sistemi kapsamında hakim durumunu kötüye kullanmasına ilişkin verilen cezanın hukuka uygun olduğu belirtilerek, Google ve Alphabet’in temyiz başvurusunun reddedildiği bildirildi. Böylece Google’a uygulanan 4,1 milyar avroluk para cezası kesinleşti.

AB Komisyonu, 2018 yılında aldığı kararda Google’ın Android işletim sistemi kullanan mobil cihaz üreticilerini çeşitli sözleşmeler ve lisans koşullarıyla Google Arama ve Chrome tarayıcısını cihazlara önceden yüklemeye zorlayarak hakim konumunu kötüye kullandığı sonucuna varmıştı. Bu nedenle Komisyon, Google’a 4,34 milyar avro tutarında rekor para cezası kesmişti.

AB Genel Mahkemesi ise 2022 yılında Komisyonun bazı değerlendirmelerini kısmen iptal etmiş ancak Google’ın rekabet kurallarını ihlal ettiğine hükmederek para cezasını 4,1 milyar avroya indirmişti.

Son kararıyla AB Adalet Divanı, Genel Mahkeme’nin değerlendirmesini hukuka uygun bularak cezanın yeniden belirlenen tutarıyla yürürlükte kalmasına karar verdi.

Google yapay zekayı “aramanın” merkezine yerleştiriyor

Derlenen bilgilere göre, yapay zeka destekli arama motorlarının artmasıyla dijital dünyada şu ana kadarki en büyük dönüşümlerden biri yaşanıyor.

Başta Google AI Modu, ChatGPT ve Claude gibi yapay zeka destekli özet sonuçlar veren yapay zekalar, kişilerin web sitelerine direkt girmesine gerek duymadan aradığını bulmasını sağlıyor.

Halihazırda Google, sorgulamalara verdiği yapay zeka sonuçlar ile büyük bir değişikliğe yol açarken, şirket bu anlamda bir adım daha ileri giderek yapay zekayı tam merkeze yerleştirmeye hazırlanıyor.

“Google I/O 2026” etkinliğinde yeni özelliklerini tanıtan şirket, kullanıcı adına internette araştırma yapabilen yeni bir arama çubuğu ve belirli bir süre boyunca otonom olarak çalışabilen yeni bir Gemini modunu öne çıkardı. Yeni özellikle kullanıcılar, herhangi bir yapay zekaylayla konuşur gibi uzun ve doğal cümlelerle etkili aramalar yapabilecek.

Arama dünyasında son 25 yılın en büyük dönüşümü

Google, uzun süredir “arama” içerisindeki “AI Mode” deneyimini aşamalı olarak geliştiriyordu. Yapay zekanın merkeze alındığı yeni geliştirme sonrasında kullanıcılar, ilk sorgularından sonra konuşmaya devam ederek sonuçları daha detaylı hale getirebilecek.

Sistem, kullanıcıların ucuz uçak bileti takibi gibi zamana yayılan süreçleri kendileri adına izleyecek özel “yapay zeka ajanları” oluşturmasına olanak tanıyor.

Yeni özellik ayrıca konum, hava durumu ve Google hesap verilerini entegre ederek kullanıcıya özel anlık görsel yanıtlar ve mikro uygulamalar üretebiliyor.

Google Search Başkanı Liz Reid, yeni sistemin kullanıcı niyetini daha iyi anlayabildiğini ve otomatik tamamlama özelliklerinin ötesine geçen öneriler sunduğunu belirtti. Şirket ise bu değişikliklerin arama dünyasında son 25 yılın en büyük dönüşümü olduğunu vurguluyor.

İnternet sitelerinin trafiği düşüyor

İnternet siteleri yapay zeka alanında yaşanan son gelişmelerin ardından ciddi düşüş yaşıyor. SimilarWeb verilerine göre, ABD’de 2024-2025 döneminde seyahat ve turizm sitelerinin yıllık arama kaynaklı trafiği yüzde 20, haber ve medya trafiği yüzde 17, e-ticaret trafiği yüzde 9, finans ve yemek trafiği yüzde 7 ve yaşam-stil trafiği yüzde 5 geriledi.

Yeni teknolojiyle bilgi temelli internet siteleri de trafik kaybı yaşıyor. Dünyanın en çok ziyaret edilen sitelerinden biri olan Wikipedia’nın günlük ziyaret sayısı ChatGPT’nin çıkış tarihlerine denk gelen Mart 2022’de 165 milyon iken bu rakam Mart 2025’te 128 milyona inerek yaklaşık yüzde 23 düşüş gösterdi.

Google’ın yapay zekâlı arama hamlesi tartışma yarattı: Yayıncılarda trafik alarmı

Google’ın arama motoruna entegre ettiği yapay zekâ destekli “AI Modu”, Türkiye’de kullanıma açıldı. Yeni sistem, kullanıcıların aradıkları bilgiye bağlantılara tıklamadan doğrudan erişmesini sağlarken, dijital yayıncılık sektöründe ciddi kaygıları da beraberinde getirdi.

Uzmanlar, yapay zekâ özetlerinin kullanıcıyı haber siteleri, bloglar ve diğer içerik üreticilerine yönlendirmek yerine cevabı arama sayfasında sunduğunu, bunun da özellikle haber siteleri için trafik kaybı anlamına geldiğini belirtiyor. Avrupa’da yapılan bazı gözlemler, bu sistemin devreye girmesinin ardından bazı haber sitelerinde ziyaretçi kaybının yüzde 50’ye kadar çıktığını ortaya koyuyor.

Google aramayı yeniden tasarlıyor

Google, geçen yıl tanıttığı “AI Mode” ile klasik arama mantığını daha etkileşimli bir yapıya dönüştürmeyi hedefledi. Şirketin CEO’su Sundar Pichai, bu sistemi “aramanın tamamen yeniden tasarlanması” olarak nitelendirirken, kullanıcıların artık tek bir sorgu yerine yapay zekâ ile sohbet eder gibi bilgiye ulaşabildiğini ifade etti.

Yaklaşık 20 yıldır “10 mavi bağlantı” modeliyle çalışan Google arama motoru, bu yeni özellikle birlikte bağlantı listesi mantığından uzaklaşarak doğrudan yanıt veren bir yapıya evriliyor. Bu dönüşüm, teknoloji dünyasında yapay zekâ yarışının yeni adımlarından biri olarak görülüyor.

Yayıncılar için en büyük kaygı: Trafik ve gelir kaybı

Yapay zekâ destekli arama sonuçlarının en çok tartışılan yönü, içerik üreticileri ve haber siteleri üzerindeki etkisi oldu. Uzmanlara göre Google, yayıncıların ürettiği içerikleri özetleyerek kullanıcıya sunuyor, ancak bu sırada kullanıcıların kaynağa tıklama ihtiyacı azalıyor. Bu durum da dijital medyanın temel gelir modeli olan trafik ve reklam dengesini sarsıyor.

Bilişim Teknolojileri Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu gelişmenin yalnızca teknolojik bir yenilik olarak görülemeyeceğini belirterek, bunun dijital gazeteciliğin ekonomik ve yapısal temelini doğrudan etkileyen bir dönüşüm anlamına geldiğini söyledi.

Kırık, haber sitelerinin içerik üretmek için muhabir, editör, fotoğrafçı ve teknik ekip çalıştırdığını, buna karşın yapay zekâ sistemlerinin bu içeriklerden elde edilen bilgileri özetleyip kullanıcıya sunduğunu ifade etti. Bu modelin uzun vadede haber üretiminin ekonomik sürdürülebilirliğini zayıflatabileceğini belirten Kırık, medya kuruluşlarının iflasa sürüklenebileceği uyarısında bulundu.

Avrupa’da soruşturmalar ve şikayetler gündemde

Google’ın yapay zekâ özetleri Avrupa’da da tepki topladı. İtalya’daki gazete yayıncılarını temsil eden FIEG, şirketin arama motorunda sunduğu yapay zekâ destekli özetlerin haber sitelerine gelen trafiği ciddi şekilde azalttığını savunarak resmi şikayette bulundu. Yayıncılar, bu özelliğin kullanıcıyı haber sitelerine yönlendirmek yerine bilgiyi doğrudan arama sayfasında sunduğunu ve bunun “trafik katili” haline geldiğini öne sürdü.

Benzer itirazların Avrupa’nın farklı ülkelerinde de gündeme geldiği belirtilirken, bazı araştırmalar yapay zekâ özetlerinin arama sonuçlarındaki bağlantıların tıklanma oranında çok ciddi düşüşe yol açtığını savunuyor. Avrupa Birliği de, Google’ın arama sonuçlarının üstünde sunduğu yapay zekâ özetleri nedeniyle kapsamlı bir soruşturma başlattı.

“Tek bir doğruyu dikte ediyor” eleştirisi

Prof. Dr. Ali Murat Kırık’a göre mesele yalnızca trafik kaybı değil. Kırık, yapay zekâ özetlerinin kullanıcıya farklı kaynaklar arasında dolaşma imkanı vermek yerine, algoritmanın sentezlediği tek bir cevabı öne çıkardığını söyledi. Bunun bilgi üzerindeki kullanıcı kontrolünü zayıflattığını savunan Kırık, bu durumu “ciddi bir baskı ve dayatma” olarak değerlendirdi.

Uzmanlara göre bir başka önemli sorun da yapay zekânın hangi kaynakları seçerek özet oluşturduğunun tam olarak şeffaf olmaması. Farklı kaynaklardan alınan bilgilerin editoryal doğrulama olmaksızın tek bir yanıt içinde sunulmasının, hatalı veya eksik bilginin yayılmasına yol açabileceği ifade ediliyor.

Kapatmak her kullanıcı için mümkün olmayabilir

AI Modu’nu devre dışı bırakmak isteyen kullanıcılar için bazı yöntemler paylaşılsa da, bu seçeneğin her bölgede ve her hesapta aynı şekilde sunulmadığı belirtiliyor. Masaüstünde Google ayarları üzerinden “Search Settings” bölümüne girilerek AI özelliklerinin kapatılabildiği ifade edilirken, mobil uygulamalarda da Ayarlar menüsünde benzer seçeneklerin yer alabildiği aktarılıyor.

Ancak uzmanlar, bu özelliğin bazı hesaplarda otomatik açılabildiğini ve kapatma seçeneğinin bölgesel ya da sürüm bazlı farklılık gösterebildiğini belirtiyor.

SEO ve dijital gazetecilik için yeni kırılma

Uzmanlara göre yapay zekâ destekli arama deneyimi, yıllardır dijital yayıncılığın temel stratejisi olan SEO için de önemli bir kırılma noktası oluşturuyor. Kullanıcının aradığı cevabı doğrudan arama sayfasında görmesi, klasik tıklama ekonomisine dayanan internet medyası modelini daraltıyor. Bu durumun, uzun vadede haber sitelerinin içerik üretim kapasitesini azaltabileceği ve dijital gazeteciliği zayıflatabileceği değerlendiriliyor.

Yabancı platformlara reklam akışı tartışması

Metinde dikkat çekilen bir diğer başlık da, yabancı merkezli dijital platformların Türkiye’den elde ettiği reklam gelirleri oldu. Uzman görüşlerine göre, bu platformlar Türkiye’ye sınırlı yatırım yaparken, reklam gelirlerinin büyük bölümünü yurt dışına aktarıyor. Bu durumun hem yerli medya hem de yerli girişimler açısından ekonomik bir baskı yarattığı ifade ediliyor.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Berk Çaycı da, Türkiye’den yabancı dijital platformlara yönelen büyük reklam hacminin ciddi bir kaynak kaybı anlamına geldiğini belirterek, yerli girişimlerin zayıflaması, medya gelirlerinin düşmesi ve içerik kalitesinin etkilenmesi risklerine dikkat çekti.

Uzmanlara göre, yapay zekâ destekli arama sistemleriyle başlayan yeni dönem yalnızca teknoloji şirketleriyle yayıncılar arasındaki bir rekabet değil; aynı zamanda medya çoğulculuğu, içerik bağımsızlığı ve dijital ekonominin geleceği açısından da küresel ölçekte yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.

Rekabet Kurulu’ndan Google’a Yeni Soruşturma: Android Ekosistemi Mercek Altında

Süreç, 8 Ocak 2026 tarihli 26-01/2-M sayılı karar çerçevesinde yürütülecek.

Rekabet Kurumu açıklamalarına göre soruşturmanın dayanağını Mobil Ekosistemler Sektör İncelemesi’nde (MESİ) elde edilen bulgular oluşturuyor. Kurul, 2018’deki karar sonrası değişen sözleşme yapısının “mali teşvikler” ve uygulama yükümlülükleri üzerinden yeniden rekabet endişesi doğurup doğurmadığını değerlendirecek.

“İsteğe bağlı” sözleşmeler ve mali teşvik iddiası

İncelemede, Google arama widget’ının ana ekrana yerleştirilmesine ilişkin yükümlülüğün “zorunluluk” yerine “isteğe bağlı” bir sözleşme yapısıyla kurgulandığı; ancak cihaz üreticilerinin tamamının bu sözleşmeleri imzaladığı ve ana ekranda rakip arama çözümlerine yer verilmediği iddiaları öne çıkıyor.

Varsayılan arama ve gelir paylaşımı mercekte

Kurulun odaklandığı başlıklardan bir diğeri de Türkiye için gelir paylaşımı ve varsayılan ayarlar. Google Arama’nın varsayılan atanmasının mali teşviklere bağlandığı; bazı hizmetler üzerinden Google Arama’ya “varsayılan avantaj” sağlandığı ve bu desteklerin üreticiler üzerinde yönlendirici etki yaratabileceği değerlendiriliyor.

Tarayıcı koşulları ve “alternatif işletim sistemi” kısıtı

Soruşturma dosyasında, işletim sistemi lisanslaması kapsamında tarayıcı tarafındaki ön-yükleme/varsayılan ayar koşulları ile “alternatif işletim sistemi geliştirme” veya Android açık kaynak kodu temelli farklı sistemlerin kullanılmasına ilişkin kısıtların güncel piyasa koşullarında rekabeti olumsuz etkileyip etkilemediği de yeniden ele alınacak.

Geliştirici politikaları da inceleme kapsamında

Kurul ayrıca “Android Geliştirici Doğrulama Programı”nda yapılan son politika değişikliklerinin uygulama geliştiriciler üzerinde yaratabileceği etkileri de soruşturma kapsamında değerlendirecek. İnceleme, 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca yürütülecek.