Ayasofya’nın yeniden cami statüsüne kavuşmasının üzerinden 6 yıl geçti

Osmanlı İmparatorluğu’nun 7. padişahı 2. Mehmet’in 29 Mayıs 1453’te İstanbul’u fethetmesinin ardından, 916 yıl kilise olarak hizmet veren Ayasofya camiye dönüştürüldü.

Fetihle “Fatih” ünvanını alan Fatih Sultan Mehmet, fetihten sonraki ilk cuma namazını 1 Haziran 1453’te Ayasofya’da kıldı.

Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla Ayasofya’nın tarihi de değişti.

481 yıl boyunca cami olarak açık kalan Ayasofya, Bakanlar Kurulunun 24 Kasım 1934 tarihli kararıyla müzeye dönüştürüldü.

Dava 4 yıl sonra karara bağlandı

Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, 86 yıl müze olarak hizmet veren Ayasofya’nın camiden müzeye dönüştürülmesine yönelik Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle 2016’da Danıştaya dava açtı.

Söz konusu dava 10 Temmuz 2020’de karara bağlanırken, Danıştay 10. Dairesi Ayasofya’nın müze statüsünü belirleyen 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını oy birliğiyle iptal etti.

Danıştayın kararı, Ayasofya Meydanı’nda toplanan vatandaşlar tarafından sevinçle karşılandı.

Aynı gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ni imzaladı.

Ayasofya Diyanet İşleri Başkanlığına devredildi

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’yle birlikte Ayasofya’nın Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmesine ve cami olarak hizmet vermesine karar verildi.

Söz konusu karar, Resmi Gazete’nin aynı gün yayımlanan mükerrer sayısında yer aldı.

TBMM Başkanvekili Celal Adan, Meclis Genel Kurulu’nda, Ayasofya’nın Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek ibadete açılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararı’nı okudu. Kararı, milletvekilleri uzun süre ayakta alkışladı.

Kararnamenin yayımlanmasının ardından “Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi” veya “Ayasofya-i Kebir Camii” olarak ifade edilen cami, 86 yıl aradan sonra 24 Temmuz 2020’de kılınan cuma namazıyla yeniden ibadete açıldı. Namaza, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanı sıra çok sayıda davetli ve vatandaş katıldı.

Bir fotoğrafçı, İran camilerinin göz kamaştıran detaylarını görüntüledi

Paylaşılan karelerde öne çıkan ilk unsur, İran mimarisinin en güçlü karakterlerinden biri olan yüzey zenginliği oluyor. Neredeyse boşluk bırakmayan bezemeler, sonsuzluk hissi veren geometrik düzen ve ince bitkisel motiflerle birleşerek izleyicide yalnızca estetik değil, aynı zamanda hayranlık uyandıran bir etki bırakıyor.

Her yüzeyde simetri, her detayda ince işçilik

Görsellerde yer alan mimari ayrıntılar, İran camilerinde süslemenin yalnızca bir bezeme unsuru olmadığını ortaya koyuyor. Kemer içlerinden duvar yüzeylerine, nişlerden eyvanlara kadar uzanan her bölüm, titizlikle kurulmuş bir simetri anlayışını yansıtıyor.

Özellikle mavi tonların baskın kullanımı, İran cami mimarisinin en ayırt edici özelliklerinden biri olarak dikkat çekiyor. Turkuaz kuşaklar, lacivert zeminler, sarı ve beyazın dengelediği çiçeksel kompozisyonlar, yapıları hem güçlü hem de zarif bir görünüme kavuşturuyor.

Selçuklu etkisi açıkça hissediliyor

İran’daki cami mimarisinin gelişiminde Büyük Selçuklu döneminin belirgin izleri bulunuyor. Dört eyvanlı plan anlayışının yerleşmesi, anıtsal girişlerin güçlenmesi ve bezemenin mimarinin asli parçası haline gelmesi bu etkinin en görünür taraflarını oluşturuyor.

Fotoğraflarda öne çıkan derin eyvanlar, mukarnaslı geçişler ve çiniyle kaplı anıtsal yüzeyler de bu mimari geleneğin en güçlü örnekleri arasında yer alıyor. Bu yönüyle İran camileri, yalnızca ibadet mekanları değil; aynı zamanda Selçuklu sonrası İslam sanatının en dikkat çekici taşıyıcıları olarak öne çıkıyor.

Çini, mimarinin dili haline geliyor

Bu karelerde en çarpıcı başlıklardan birini de çini sanatı oluşturuyor. Duvar panolarında görülen sarı çiçek motifleri, mavi zemin üzerindeki ince kıvrımlı dallar, niş içlerinde kurulan renk dengesi ve yazı kuşakları, İran mimarisinde çininin sadece süs değil, doğrudan anlatım dili olarak kullanıldığını gösteriyor.

Bazı karelerde çiçek motifleri öne çıkarken, bazı yüzeylerde daha yoğun geometrik düzen dikkat çekiyor. Bu çeşitlilik, İran camilerinin tekdüze bir görsel anlayışla değil; katmanlı ve zengin bir estetik dille inşa edildiğini ortaya koyuyor.

Işık, derinlik ve ihtişam aynı yüzeyde buluşuyor

Görsellerin sunduğu bir başka güçlü etki ise mimari derinlik oluyor. Mukarnaslı nişler ve katmanlı kemer geçişleri, ışıkla birlikte daha da etkileyici bir görünüm kazanıyor. Yüzeydeki detay zenginliği ile yapısal derinlik birleştiğinde, cami mimarisi yalnızca izlenen değil, içine çekilen bir deneyime dönüşüyor.

Bu nedenle İran camileri, yalnızca tarihi yapılar olarak değil; estetik, inanç, zanaat ve matematiksel düzenin aynı çatıda buluştuğu büyük sanat eserleri olarak değerlendiriliyor.

Fotoğraflar, yüzyılların mimari hafızasını taşıyor

Paylaşılan kareler, İran camilerinin neden dünya mimarlık tarihinde ayrı bir yerde durduğunu açık biçimde gösteriyor. Her kemer, her bordür, her yazı kuşağı ve her çini panel; geçmişten bugüne taşınan büyük bir sanat geleneğinin parçası olarak okunuyor.

Bir fotoğrafçının kadrajına sığan bu ayrıntılar, aslında İran mimarisinin ne kadar derin, sabırlı ve katmanlı bir estetik anlayış üzerine kurulduğunu ortaya koyuyor. Maviyle örülen bu yüzeyler, yalnızca bir yapıyı değil, bir medeniyetin görsel hafızasını da taşıyor.

Camideki çıplak çekim skandalına tutuklama

Bursa’nın İnegöl ilçesinde camide çekilen ve sosyal medyada tepki toplayan görüntülere ilişkin gözaltına alınan şüpheli tutuklandı.

Olay, ramazan ayında İnegöl ilçesi Huzur Mahallesi’ndeki bir camide meydana geldi. Emircan Y., camide küfürlü şarkı eşliğinde belden yukarısı çıplak halde dans ederek kendi görüntülerini çekti. Şüphelinin sosyal medya hesabından paylaştığı görüntüler kısa sürede geniş tepki gördü.

İhbar üzerine çalışma başlatan İnegöl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Büro Amirliği ekipleri, şüpheliyi yakalayarak gözaltına aldı.

Şüpheli ifadesinde pişman olduğunu söyledi

Emircan Y.’nin ifadesinde, “Ben böyle bir şey ilk kez çektim. Farkında olmadım. Böyle bir tepki olacağını bilmiyordum. Pişmanım” dediği belirtildi.

Emniyetteki işlemleri tamamlanan şüpheli, daha sonra adliyeye sevk edildi.

Tutuklanarak cezaevine gönderildi

Şüphelinin, görüntülerde saçlarının siyah olduğu, gözaltına alındıktan sonraki süreçte ise saçlarını sarıya boyadığı görüldü.

Bursa’nın İnegöl ilçesinde camide belden yukarısı çıplak halde küfürlü şarkı eşliğinde dans ederek video çekip görüntüleri sosyal medyada paylaşan Emircan Y., çıkarıldığı mahkemece “dini değerleri aşağılama” suçundan tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Olayla ilgili inceleme sürüyor.