Sıcak havalarda elektrikli araçların menzilini korumak için 4 öneri

Elektrikli araç kullanıcılarının yaz aylarında karşılaştığı önemli sorunlardan biri yüksek sıcaklıklara bağlı menzil kaybı oluyor.

Sıcaklığın yükselmesiyle birlikte hem klima sistemi hem de bataryanın optimum sıcaklıkta tutulmasını sağlayan termal yönetim sistemi daha fazla enerji harcıyor. Yapılan bazı testlerde, yaklaşık 35 derece sıcaklıkta klima kullanımına bağlı menzil kaybının yüzde 17’ye kadar çıkabildiği görülüyor.

Ancak menzili yalnızca hava sıcaklığı etkilemiyor. Şarj alışkanlıkları, sürüş hızı, ani hızlanmalar ve klimayı kullanma biçimi de batarya performansında önemli rol oynuyor.

Şarj için serin saatleri tercih edin

Aşırı sıcak havalarda yüksek güçlü DC şarj, batarya üzerindeki termal yükü artırabiliyor.

Bu nedenle mümkün olduğunca sabah erken saatlerde veya akşam, hava sıcaklığının daha düşük olduğu zamanlarda şarj yapılması öneriliyor.

Doğrudan güneş altında bulunan istasyonlar yerine gölgeli alanlar veya kapalı otoparklardaki şarj noktalarının tercih edilmesi de aracın daha uygun sıcaklık koşullarında şarj edilmesine yardımcı olabiliyor.

Uzun ve yüksek hızlı bir yolculuğun hemen ardından hızlı şarja geçmek yerine, mümkünse bataryanın sıcaklığının dengelenmesi için kısa süre beklemek de fayda sağlayabiliyor.

Günlük kullanımda yüzde 20-80 aralığına dikkat

Bataryanın uzun süre tamamen dolu veya çok düşük şarj seviyesinde tutulması hücrelerin yaşlanmasını hızlandırabiliyor.

Birçok elektrikli araç için günlük kullanımda yüzde 20 ile yüzde 80 arasındaki şarj seviyesi pratik bir referans kabul ediliyor.

Ancak batarya teknolojisi araçtan araca değiştiği için üreticinin kullanım kılavuzundaki tavsiyelerin esas alınması gerekiyor.

Yüzde 100 şarj ise özellikle uzun yolculuklardan önce tercih edilebiliyor.

Aşırı sıcaklarda yüksek hız menzili düşürebilir

Çok sıcak havalarda uzun süre yüksek hızda seyahat etmek, hem klima hem de batarya soğutma sisteminin daha fazla çalışmasına neden oluyor.

Bu durum enerji tüketimini artırarak aracın menzilini azaltabiliyor.

Daha sabit hızla sürüş yapmak, ani hızlanmalardan kaçınmak ve sert frenlemeleri azaltmak yaz aylarında enerji verimliliğine katkı sağlıyor.

Klimayı daha verimli kullanın

Sıcak havalarda elektrikli araçlarda önemli enerji tüketim kalemlerinden biri klima oluyor.

Araç uzun süre güneş altında kaldıysa, hareket etmeden önce kapı veya camları kısa süre açarak içerideki sıcak havanın dışarı atılması klimanın yükünü azaltabiliyor.

Araçta bulunuyorsa Eco klima modunun tercih edilmesi de enerji tasarrufuna katkı sağlayabiliyor.

Düşük hızlı ve kısa şehir içi yolculuklarda uygun koşullarda camları açmak avantaj sağlayabilirken, yüksek hızlarda açık camların oluşturduğu aerodinamik direnç nedeniyle aynı yöntem enerji tüketimini artırabiliyor.

Elektrikli araçlarda yazın menzili korumak için 4 kural

  1. Şarjı mümkün olduğunca serin saatlerde yapın.
  2. Günlük kullanımda üretici tavsiyesine uygun şarj aralığını koruyun.
  3. Aşırı sıcaklarda yüksek hız ve ani hızlanmalardan kaçının.
  4. Klimayı ve araç ön soğutma özelliklerini verimli kullanın.

Elektrikli araçlarda koku, duman, tıslama ve fokurdama seslerine dikkat

Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte lityum iyon bataryalarda yangın güvenliği de önemli başlıklardan biri haline geldi.

Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Öğretim Görevlisi, Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, elektrikli araçlarda yangın riskinin yalnızca kaza anıyla sınırlı olmadığını belirterek sürücülerin dikkat etmesi gereken işaretleri sıraladı.

Bataryada hasar kısa devreye yol açabilir

Elektrikli araçlarda kaza ve mekanik darbelerin önemli risk faktörlerinden olduğunu belirten Şener, batarya paketinin ezilmesi, delinmesi veya hücrelerin fiziksel olarak zarar görmesinin iç kısa devre gibi arızalara zemin hazırlayabileceğini söyledi.

Lityum iyon bataryalarda “termal kaçak” olarak adlandırılan sürecin, hücrenin kontrol edilemeyen şekilde kendi kendine ısınması anlamına geldiğini belirten Şener, bunun çok yüksek sıcaklıklara, gaz çıkışına, dumana ve yangına dönüşebileceğini ifade etti.

Hızlı şarj tek başına yangın nedeni değil

Elektrikli araç kullanıcılarının en fazla merak ettiği konular arasında hızlı şarj da bulunuyor.

Şener, hızlı şarjın tek başına yangın nedeni olmadığını belirterek, modern elektrikli araçlarda şarj sürecinin batarya yönetim ve termal yönetim sistemleri tarafından kontrol edildiğini söyledi.

Asıl önemli noktanın şarj işleminin üreticinin belirlediği sınırlar içinde yapılması olduğunu vurgulayan Şener, uygunsuz ekipman, arızalı sistem veya hasarlı bataryaların riski artırabileceğine dikkat çekti.

Evde şarj sıradan bir priz işlemi gibi görülmemeli

Evde şarj güvenliğine de dikkat çeken Şener, hasarlı, ezilmiş veya aşınmış şarj kablosu ve konnektörlerin kullanılmaması gerektiğini belirtti.

Şarj sırasında olağandışı koku, aşırı ısınma, duman, kıvılcım veya hata uyarısı görülmesi halinde işlemin güvenli şekilde sonlandırılması ve profesyonel yardım alınması gerektiğini ifade etti.

Yangın kazadan hemen sonra çıkmayabilir

Elektrikli araçlarda önemli risklerden birinin de gecikmiş yangın ihtimali olduğu belirtiliyor.

Şener, bir kaza sonrasında aracın çalışmaya devam etmesinin bataryanın hasarsız olduğu anlamına gelmediğini belirterek, fiziksel olarak hasar gören batarya hücrelerinde sıcaklık ve basıncın daha sonra kontrolsüz biçimde artabileceğini söyledi.

Bu durumun termal kaçağa, yangına veya yeniden tutuşmaya yol açabileceğini kaydetti.

Hasarlı araçlarda yaklaşık 15 metre uyarısı

Ciddi şekilde hasar görmüş lityum iyon bataryalı araçların bina, başka araçlar veya yanıcı maddelerden en az yaklaşık 15 metre uzakta muhafaza edilmesinin önerildiğini belirten Şener, bu mesafenin aktif yangın sırasında herkes için geçerli bir güvenli mesafe olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Bu belirtilere dikkat

Sürücülerin termal kaçağı kesin olarak önceden teşhis etmesinin her zaman mümkün olmadığını belirten Şener, şu belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi:

  • Olağandışı ısınma
  • Yanık veya kimyasal koku
  • Duman veya buhar
  • Batarya sistemi uyarıları
  • Şarj sırasında olağandışı davranış
  • Kıvılcım
  • Batarya bölgesinden gelen tıslama, fokurdama veya benzeri sesler

Bu işaretlerden herhangi birinin görülmesi halinde aracın güvenli şekilde terk edilmesi ve profesyonel destek alınması önem taşıyor.

“Sürücünün görevi yangını söndürmek değil”

Elektrikli araç yangınlarının benzinli veya dizel araç yangınlarından farklı riskler taşıyabildiğini belirten Şener, yüksek voltaj, termal kaçak ve yeniden tutuşma ihtimaline dikkat çekti.

Batarya yangınında yalnızca görünen alevlerin söndürülmesinin yeterli olmayabileceğini belirten Şener, bataryanın soğutulmasının ve yeniden ısınmasının önlenmesinin gerekebileceğini söyledi.

Sürücülerin yangına müdahale etmeye çalışmak yerine can güvenliğini sağlamaya odaklanması gerektiğini vurgulayan Şener, profesyonel söndürme işlemlerinin eğitimli itfaiye ekipleri tarafından yapılması gerektiğini ifade etti.

Toksik gaz tehlikesi de var

Batarya yangınlarında açığa çıkan gazların toksik ve yanıcı olabileceğini belirten Şener, araçta bulunanların ve çevredeki kişilerin dumanı solumaması, araca gereksiz yere yaklaşmaması ve yüksek voltaj kablolarına veya batarya paketine dokunmaması gerektiğini söyledi.

Acil müdahale ekiplerine aracın elektrikli veya hibrit olduğunun mutlaka bildirilmesi gerektiğini de kaydetti.

Türkiye “Made in EU” kapsamına dahil edildi: AB taslağında kritik adım, iş dünyasında heyecan yarattı

Avrupa Birliği’nin (AB) “AB Ürünü / Made in EU” yaklaşımı, kamu alımlarında ve stratejik sektörlerde üretimi “AB içinde” tutmayı hedefleyen yeni sanayi politikasının merkezinde yer alıyor. Bugün yayımlanan taslak metindeki kritik düzenleme ise Türkiye açısından yeni bir sayfa açtı: Taslağa göre Türkiye dâhil Gümrük Birliği ülkelerinde üretilen ürünler Avrupa’da üretilmiş kabul edilecek.

Bu gelişme yalnızca bir “etiket” meselesi olarak görülmüyor. Çünkü “Made in EU / Made in Europe” şartı, AB’de özellikle kamu alımları, teşvikler ve stratejik tedarik kanallarında giderek daha fazla bir uygunluk kriteri niteliği kazanıyor. Türkiye’nin bu çerçevede tanınması; başta otomotiv, batarya/yenilenebilir enerji ve enerji yoğun sanayi alanlarında üretim yapan şirketlerde pazara erişim ve rekabet eşitliği beklentisini güçlendirdi.

Gelişmenin ardından Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, sürecin “yakın diyalog” ve istişarelerle şekillendiğini belirten kapsamlı bir açıklama yaptı.

Konuya ilişkin Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat açıklama yaptı. Bakan Bolat’ın açıklaması şöyle:

“Avrupa Birliği ile son dönemde karşılıklı anlayış temelinde ekonomik ve ticari konulardaki yürüttüğümüz yoğun ve yapıcı diplomasi trafiğinin olumlu sonuçlar vermesinden memnuniyet duyuyoruz. Bunun son örneği olarak, AB’nin hazırlıklarını sürdürdüğü ve bugün taslağı yayımlanan Sanayi Hızlandırma Yasası ve “AB Ürünü-Made in EU” politikası çerçevesinde, yakın diyaloğumuzun sonucunda Türkiye ile mevcut Gümrük Birliğinin anılan politika çerçevesi içinde tanınması, her iki tarafın yatırımları ve girişimlerinin devamlılığı ve Avrupa değer zincirlerinin rekabetçiliği açısından olumlu ve yapıcı bir karar olmuştur.

AB ile gerçekleştirilen istişareler neticesinde, son yayımlanan Taslakta “AB menşei” şartının gümrük birliği çerçevesinde ilke olarak ülkemizi de kapsamasını sağlayan yasal zeminin Sanayi Hızlandırma Yasası ile teyit edilmiş olması, ticari ilişkilerimiz açısından önemli bir adım teşkil etmektedir.
Türkiye, başta otomotiv sektörü olmak üzere birçok kritik ürün grubunda Avrupa değer zincirlerinin ayrılmaz ve güvenilir bir parçasıdır. Bu gelişmenin, Türkiye ile AB arasındaki sektörel entegrasyonu daha da derinleştirmesi, değer zincirlerimizin yeşil ve dijital dönüşümünü hızlandırması beklenmektedir.

Önümüzdeki dönemde mütekabiliyet esasına dayalı olarak kamu alımları piyasalarında karşılıklı açılımın sağlanması, bağlantısallık (connectivity) ve yeşil dönüşüm gibi vizyoner alanlarda AB ile yakın temasımızı kararlılıkla sürdürmeye ve ekonomik ortaklığımızı derinleştirerek daha da güçlendirmeye devam edeceğiz.”

İş dünyasından ilk değerlendirme: “Sanayimize ivme kazandıracak”

Konya ilişkin bir açıklama yayınlayan, Vizyoner İşadamları Derneği (VİAD) Genel Başkanı Atilla Sinacı da, kararın çok önemli olduğunu ve iş dünyasında memnuniyetle karşılandığını ifade etti.

Başkan Sinacı, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Sayın Ticaret Bakanımız Prof. Dr. Ömer Bolat’ın, Avrupa Birliği ile son dönemde karşılıklı anlayış temelinde yürütülen yoğun ve yapıcı diplomasi trafiğinin somut sonuçlar verdiğine ilişkin açıklamasını büyük bir memnuniyet ve heyecanla karşıladığımızı ifade etmek isterim. Bakanımızın, AB’nin hazırlıklarını sürdürdüğü ve taslağı yayımlanan Sanayi Hızlandırma Yasası ile “AB Ürünü / Made in EU” politikası çerçevesinde Türkiye’nin mevcut Gümrük Birliği kapsamında tanınmasının, yatırımların ve girişimlerin sürekliliği ile Avrupa değer zincirlerinin rekabetçiliği açısından olumlu ve yapıcı bir karar olduğuna yönelik değerlendirmesi, iş dünyamız adına son derece kıymetlidir.

Bu adımla birlikte Türkiye’de üretilen ürünlerin “AB ürünü” kapsamında değerlendirilmesi ve Avrupa pazarında “Made in EU” etiketiyle daha güçlü bir konum elde etmesi, sanayimiz için önemli bir ivme potansiyeli taşımaktadır. Uluslararası rekabetin yoğunlaştığı bir dönemde, bu gelişmenin üretim ve ihracat kapasitemizi artırarak firmalarımızın pazara erişimini güçlendireceğine inanıyoruz.

Konya özelinde bakıldığında ise üreticilerimizin uzun yıllardır AB standartlarında üretim yaptığı bilinen bir gerçektir. Önümüzdeki dönemde Yeşil Dönüşüm adımlarının da kararlılıkla tamamlanmasıyla, sadece Avrupa ülkelerine değil; yakın ve Uzak Asya ile Kuzey ve Güney Amerika pazarlarına da daha yüksek katma değerli ürünlerle erişimin kolaylaşacağı kanaatindeyiz.

Bu vesileyle, sürece katkı sunan başta Sayın Bakanımız Prof. Dr. Ömer Bolat olmak üzere emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür ediyor; söz konusu kararın sanayicimize, ticaretimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.”

Gümrük Birliği: Türkiye–AB entegrasyonunun omurgası

Türkiye–AB Gümrük Birliği, yalnızca bir ekonomik entegrasyon modeli değil; Türkiye’nin AB ile bütünleşme hedefi bakımından ortaklık ilişkisinin kritik aşamalarından biri olarak kabul ediliyor. 1963 tarihli Ankara Anlaşması ortaklığın nihai hedefini üyelik olarak tanımlarken, Gümrük Birliği’nin çerçevesi Ankara Anlaşması ile çizildi; ayrıntılar ise 1973 tarihli Katma Protokol ile belirlendi.

Ankara Anlaşması ve üç aşamalı model

Ankara Anlaşması 12 Eylül 1963’te imzalandı ve 1 Aralık 1964’te yürürlüğe girdi. Anlaşma üç aşamalı bir bütünleşme modeli öngördü:

1) Hazırlık Dönemi

Bu dönemde Türkiye’nin herhangi bir yükümlülüğü bulunmadı. Topluluk, Türk ekonomisinin kalkınmasına katkı sunacak şekilde ticaret kolaylıkları ve mali destek mekanizmaları sağladı.

2) Geçiş Dönemi

1 Ocak 1973’te yürürlüğe giren Katma Protokol ile ikinci aşamanın koşulları belirlendi. Türkiye, 12–22 yıllık bir takvim içinde AB kaynaklı ürünlere uyguladığı gümrük vergilerini sıfırlamayı ve AB’nin üçüncü ülkelere uyguladığı Ortak Gümrük Tarifesi’ne uyumu üstlendi.

3) Son Dönem

Türkiye’nin yükümlülüklerini yerine getirmesiyle gerekli koşullar oluştu ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) ile Gümrük Birliği tamamlanarak 1 Ocak 1996 tarihinde işlerlik kazandı.

Gümrük Birliği hangi alanları kapsıyor?

Gümrük Birliği, sanayi malları ve işlenmiş tarım ürünlerinin serbest dolaşımını içerirken, Türkiye’ye mevzuat uyumu bakımından da kapsamlı yükümlülükler getirdi. Başlıca alanlar özetle şöyle:

  • Malların serbest dolaşımı: gümrük vergileri ve miktar kısıtlamalarının kaldırılması, gümrük mevzuatına uyum
  • Ortak Ticaret Politikası: Ortak Gümrük Tarifesi, tercihli ticaret düzenlemeleri ve otonom rejimler
  • Ticarette teknik engellerin kaldırılması: teknik mevzuat uyumu
  • Yasal düzenlemeler: rekabet kuralları, fikri-sınai mülkiyet hakları, kamu alımları
  • Kurumsal iş birliği: ortaklık kurumlarının işleyişi

“Made in EU” gündemi, AB’nin yeni sanayi stratejisi içinde özellikle 2025 sonu–2026 başında hız kazandı. Türkiye’de otomotiv sektörü ve sanayi çevreleri, Türkiye’nin bu tanımın dışında kalmasının ihracat ve yatırım açısından risk yaratacağına dair tartışmaları daha önce gündeme taşımıştı.

AB tarafında ise “Industrial Accelerator Act” metni, “Made in Europe” kuralları nedeniyle iç tartışmalar ve takvim kaymaları ile anıldı; Brüksel’de yoğun bir müzakere/lobi trafiği yaşandığı da haberleştirildi. Bugün gelinen noktada Bakan Bolat’ın ifadesiyle “yakın diyalog ve istişareler” sonucunda taslakta Türkiye’nin Gümrük Birliği çerçevesinde tanınmasına dönük bir zemin oluştu.

Analiz: Bu karar Türkiye için ne anlama gelir?

1) Pazara erişimde yeni eşik: “AB içi üretim” kriterine takılmamak

“Made in EU” yaklaşımı, AB’nin stratejik sektörlerinde kamu kaynaklarının ve tedarik tercihlerinin nereye yönleneceğini belirleyen bir çerçeveye dönüşüyor. Türkiye’nin bu kapsamda sayılması, ihracatta ve tedarik zinciri tercihinde Türk üreticinin elini güçlendirebilir.

2) Otomotiv–batarya–enerji yoğun sanayide rekabet eşitliği

AB’nin konuştuğu içerik/eşik kriterleri (bazı ürünlerde yerel içerik oranları gibi) otomotiv ve temiz teknoloji hatlarında oyunu değiştirebiliyor. Türkiye’nin bu hatta “AB ürünü” yaklaşımı içinde konumlanması, yatırım kararları ve üretim planları açısından kritik.

3) Yatırım çekme etkisi: “Türkiye üzerinden Avrupa” anlatısı güçlenebilir

Türkiye’de üretip AB’de “AB ürünü” çerçevesinde sayılabilmek, Avrupa’ya satış hedefleyen yatırımcılar için Türkiye’yi daha cazip bir üretim üssü haline getirebilir. Ancak burada belirleyici unsur, taslağın yasalaşma sürecinde kapsamın daralıp daralmayacağı ve uygulama detaylarının nasıl netleşeceği olacak.

Bir sonraki başlık: “mütekabiliyet” ve kamu alımları pazarı

Bakan Bolat’ın açıklamasında öne çıkan stratejik vurgu “mütekabiliyet” ve “kamu alımları piyasalarında karşılıklı açılım”. Bu, sürecin yalnızca menşe/etiket boyutunda kalmayıp, AB’nin kamu alımı rejimiyle daha geniş bir ekonomik pazarlık alanına uzanabileceğine işaret ediyor.