MEB’den ortaokul ve liselerde yeni ölçme sistemi: Öğrencilerin becerileri okul tabanlı izlemeyle değerlendirilecek

Milli Eğitim Bakanlığı, eğitim sisteminde ölçme ve değerlendirme anlayışını yeniden yapılandırmaya hazırlanıyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan hedeflere göre, öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra öğrenme süreçleri, beceri düzeyleri ve bilgilerini günlük yaşamda kullanabilme yeterlilikleri de değerlendirilecek.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda geliştirilecek yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımında, öğrencilerin yalnızca sınavlarda doğru cevap verdikleri soru sayısına odaklanılmayacak. Öğrenme çıktıları, problem çözme becerileri ve bilgiyi kullanabilme yeterlilikleri de izlenecek.

Bu kapsamda ortaokul ve liselerde Türkçe, matematik ve fen bilimleri alanlarında okul tabanlı izleme uygulaması yapılacak. Uygulamada hem çoktan seçmeli hem de açık uçlu sorular kullanılacak.

Milli Eğitim Bakanlığı ayrıca yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak açık uçlu soruların puanlanmasına yönelik yöntemler geliştirecek.

Ortaokul ve liselerde okul tabanlı izleme uygulaması başlayacak

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, ortaokul ve lise öğrencilerinin öğrenme çıktıları ile beceri düzeylerinin belirlenmesi için okul tabanlı izleme uygulaması gerçekleştirilecek.

Bu uygulama, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yürütülecek.

Türkçe, matematik ve fen bilimleri alanlarında hazırlanacak sorularla öğrencilerin derslerde kazandıkları bilgi ve becerileri ne ölçüde edindikleri değerlendirilecek.

Uygulamada kullanılacak soruların bir bölümü çoktan seçmeli, bir bölümü ise açık uçlu olacak.

Açık uçlu sorular sayesinde öğrencilerin yalnızca doğru seçeneği bulmaları değil, düşüncelerini açıklamaları, çözüm yollarını ortaya koymaları ve öğrendiklerini ifade etmeleri de değerlendirilebilecek.

Bakanlık, ölçme ve değerlendirme sisteminin yeterlilik temelli olarak eğitimin bütün kademelerinde yapılandırılmasını hedefliyor.

Yeni ölçme sisteminde hangi dersler yer alacak?

Tablo, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda belirtilen alanlar esas alınarak hazırlanmıştır. Uygulamanın sınıf düzeylerine ve derslere göre ayrıntılı dağılımı henüz açıklanmadı.

Açık uçlu sorular yapay zekâ ile puanlanacak

Milli Eğitim Bakanlığı’nın yeni dönem hedefleri arasında ölçme ve değerlendirme süreçlerinde yapay zekâ kullanımının yaygınlaştırılması da bulunuyor.

Bakanlık, öğrencilerin açık uçlu sorulara verdikleri cevapların yapay zekâ destekli sistemler aracılığıyla puanlanmasını sağlayacak.

Bu amaçla ölçme ve değerlendirme süreçlerinde bilgi ve iletişim teknolojilerinden daha fazla yararlanılması planlanıyor.

Çoktan seçmeli sorularda doğru ve yanlış cevapların belirlenmesi daha kolay olurken, açık uçlu sorular öğrencilerin verdiği cevapların içerik bakımından değerlendirilmesini gerektiriyor.

Yapay zekâ destekli puanlama sistemlerinin bu değerlendirme süreçlerinde kullanılması hedefleniyor.

Ancak yıllık programda yapay zekânın hangi sınavlarda kullanılacağı, puanlama sürecinde öğretmen denetiminin nasıl sağlanacağı veya itirazların nasıl değerlendirileceği konusunda ayrıntılı uygulama esasları paylaşılmadı.

ABİDE araştırması elektronik ortama taşınacak

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2027 yılı hedeflerinden biri de Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırmasının elektronik ortamda gerçekleştirilmesi olacak.

İki yıllık döngüler halinde yürütülen ABİDE araştırması, öğrencilerin okulda kazandıkları bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne ölçüde kullanabildiklerini belirlemeyi amaçlıyor.

Araştırma kapsamında 4, 8 ve 10. sınıf düzeyindeki öğrencilerin akademik becerileri ve zihinsel yetkinlikleri değerlendiriliyor.

Yeni dönemde araştırmanın elektronik ortamda e-ABİDE adıyla yürütülmesi planlanıyor.

ABİDE araştırmasında ölçülecek sınıf düzeyleri

Bu uygulamayla öğrencilerin yalnızca müfredat kapsamındaki bilgileri edinme düzeyleri değil, bu bilgileri farklı durumlarda kullanabilme yeterlilikleri de ölçülecek.

ABİDE’nin elektronik ortama taşınması, eğitim sisteminde dijital ölçme ve değerlendirme uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik adımlardan biri olacak.

Türkçede dört temel dil becerisi ayrı ayrı değerlendirilecek

MEB, Türkçenin doğru ve etkili kullanımını geliştirmek amacıyla dil becerilerinin ölçülmesine yönelik yeni araçlar da hazırlayacak.

Bu kapsamda okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerinin değerlendirilmesi için ölçme araçları geliştirilecek.

Yeni yaklaşımda öğrencilerin yalnızca yazılı metinleri anlama becerileri değil, kendilerini sözlü ve yazılı olarak ifade edebilme yeterlilikleri de önem kazanacak.

Türkçenin dört temel becerisine yönelik ölçme araçlarının geliştirilmesiyle dil öğretiminin farklı boyutlarının değerlendirilmesi hedefleniyor.

Ortaokul öğrencilerinin dijital becerileri ölçülecek

Yeni ölçme ve değerlendirme sisteminde öğrencilerin dijital becerilerine de yer verilecek.

Ortaokullarda bilişim teknolojileri ve yazılım dersini alan öğrencilerin bu derslerde kazandıkları dijital yeterliliklerin hangi düzeyde olduğu belirlenecek.

Böylece öğrencilerin bilişim teknolojilerine ilişkin bilgi ve becerileri izlenecek.

Ayrıca merkezi sınavların değerlendirilmesinde teknolojik gelişmelere uygun yeni yöntemlerin kullanılması planlanıyor.

Ancak bu düzenleme, LGS veya YKS’nin soru yapısının değiştirileceği anlamına gelmiyor. Yıllık programda söz konusu merkezi sınavların soru sayısı, kapsamı veya puanlama sisteminde kesinleşmiş bir değişiklik açıklanmadı.

MEBİ platformuna yapay zekâ destekli asistan geliyor

Milli Eğitim Bakanlığı, dijital öğrenme platformlarını geliştirmeyi de 2027 yılı hedefleri arasına aldı.

Bu kapsamda MEBİ Bireysel Öğrenme Platformu’nun içerikleri 11. ve 12. sınıflar için hazırlanarak sisteme yüklenecek.

Platformda öğrencilerin öğrenme süreçlerini analiz etmeye yönelik teknolojiler geliştirilecek. Ayrıca yapay zekâ destekli bir asistan hazırlanarak dijital eğitim platformlarıyla bütünleştirilecek.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda 9. ve 10. sınıflar için de MEBİ’ye elektronik eğitim içerikleri entegre edilecek.

Yabancı dil öğretimine yönelik dijital içerikler de öğrencilerin kullanımına sunulacak.

Bu çalışmalarla öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına daha uygun dijital eğitim imkânlarından yararlanması hedefleniyor.

EBA’nın içerikleri genişletilecek

Bakanlık, Eğitim Bilişim Ağı’nın (EBA) içerik çeşitliliğini artırmaya devam edecek.

2027 yılı hedefleri doğrultusunda platforma yeni öğretim materyalleri, eğitsel videolar, simülasyonlar ve zenginleştirilmiş kitaplar kazandırılacak.

TRT EBA TV için eğitim programlarının üretilmesi de sürdürülecek.

Öte yandan deprem, salgın ve benzeri olağanüstü durumlarda eğitim faaliyetlerinin kesintiye uğramasının öğrenciler üzerindeki etkilerini azaltacak çalışmalar yürütülecek.

Bu kapsamda uzaktan eğitim altyapısı geliştirilecek, bireyselleştirilmiş öğrenme olanakları güçlendirilecek ve öğrencilerin yaşayabileceği öğrenme kayıplarının telafi edilmesi amaçlanacak.

İş başı eğitim ve uygulamalı sınavlarda dijital dönem

MEB’in yeni dönem planlamasında mesleki ve uygulamalı eğitim de yer alıyor.

Olağanüstü durumlarda iş başı eğitimlerin ve uygulamalı sınavların sürdürülebilmesi amacıyla dijital yöntemler geliştirilecek.

Bakanlık, uygulamalı eğitimde ölçme ve değerlendirme yöntemlerini çeşitlendirerek bu süreçlerin dijital ortamda da yürütülebilmesini hedefliyor.

Bu doğrultuda ilgili sektör temsilcilerinin katılımıyla tematik toplantılar düzenlenecek. Toplantılarda iş başı eğitim ve uygulamalı sınavlarda kullanılabilecek eğitim teknolojileri değerlendirilecek ve elde edilen sonuçlar raporlanacak.

Öğretmenlere süreç ve oyun temelli değerlendirme eğitimi

Yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımı kapsamında öğretmenlerin mesleki gelişimine de ağırlık verilecek.

İlkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerini geliştirmek amacıyla eğitimler düzenlenecek.

Öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarda kullanabileceği süreç odaklı ve oyun temelli değerlendirme etkinlikleri hazırlanacak.

Bu materyallerle öğrencilerin gelişimlerinin yalnızca sonuç odaklı sınavlarla değil, öğrenme süreçleri boyunca farklı etkinliklerle de izlenmesi hedefleniyor.

Öğretmenlik kariyer sistemi yeniden geliştirilecek

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda öğretmenlerin yetiştirilmesi ve mesleki gelişimine ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.

Öğretmen yetiştirme süreci, mesleğe başlamadan önce alınan eğitimden kariyer gelişimine kadar bütün aşamaları kapsayacak şekilde yeniden yapılandırılacak.

Bu kapsamda mesleki gelişim toplulukları, okul temelli mesleki gelişim uygulamaları ve öğretmen-yönetici hareketlilik programları gibi yeni yaklaşımlar hayata geçirilecek.

Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öngördüğü eğitim anlayışı doğrultusunda güncellenecek.

Uzman öğretmenlik ve başöğretmenliğe geçişte kullanılan eğitim programlarının içerikleri, mesleki ve uluslararası gelişmeleri kapsayacak şekilde geliştirilecek.

Okul yöneticiliği profesyonel meslek olarak düzenlenecek

Milli Eğitim Bakanlığı, eğitim yöneticiliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını da hedefliyor.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre eğitim yöneticiliği profesyonel bir meslek olarak düzenlenecek.

Okul yöneticisi olacak öğretmenlerin yetiştirilmesine yönelik kurumsal yapı oluşturulacak ve yönetici sertifika programları uygulanacak.

Bu düzenlemeyle okul yöneticilerinin mesleki bilgi, beceri ve yöneticilik yeterliliklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Programda sertifikaların uygulanma takvimi ve yönetici görevlendirme süreçlerinin ayrıntılarına ilişkin kesin düzenlemeler ise belirtilmedi.

2027’de eğitimde hangi değişiklikler planlanıyor?

Konya’daki öğrencileri ve öğretmenleri de ilgilendiriyor

MEB’in 2027 yılı için planladığı ölçme ve değerlendirme uygulamaları, Konya’daki devlet okulları ve özel okullarda eğitim gören öğrencileri de ilgilendiriyor.

Konya’nın Selçuklu, Meram ve Karatay ilçeleri başta olmak üzere il genelindeki ortaokul ve lise öğrencileri, uygulamanın ülke çapındaki kapsamı ve belirlenen sınıf düzeyleri doğrultusunda yeni değerlendirme süreçlerine dahil olabilecek.

Türkçe, matematik ve fen bilimlerinde öğrencilerin beceri düzeylerinin izlenmesi, öğretmenlerin öğrenme eksikliklerini belirlemesine ve eğitim süreçlerini buna göre planlamasına katkı sağlayabilecek.

Ancak uygulamanın hangi tarihlerde, hangi sınıflarda ve nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntılı takvim henüz açıklanmadı.

Öğrencileri 2027’de nasıl bir sistem bekliyor?

Milli Eğitim Bakanlığı’nın yeni dönem hedefleri, öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra düşünme, problem çözme, kendini ifade etme ve öğrendiği bilgileri kullanabilme becerilerinin de değerlendirilmesini öngörüyor.

Çoktan seçmeli soruların yanında açık uçlu soruların kullanılması, Türkçede dört temel dil becerisinin ölçülmesi ve dijital yeterliliklerin izlenmesi, planlanan değişikliklerin önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Yapay zekâ destekli puanlama, elektronik ABİDE araştırması ve dijital öğrenme platformlarına yönelik çalışmalar da yeni sistemin teknolojik boyutunu oluşturacak.

Öte yandan okul tabanlı izlemenin öğrencilerin karne notlarına etkisi, sınavların uygulanma takvimi ve sonuçların nasıl değerlendirileceği gibi konularda ayrıntılı uygulama esasları henüz açıklanmış değil.

MEB’in yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımına ilişkin uygulama ayrıntılarının ilerleyen süreçte netleşmesi bekleniyor.