Küresel gıda fiyatları lojistik sorunlar ve olumsuz hava koşullarıyla 4 yılın en yüksek seviyesine çıktı

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre, uluslararası gıda fiyatlarını izleyen endeks eylülde 136 puana yükseldi. Böylece küresel gıda fiyatları Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artarken, Mart 2022’de ulaşılan tarihi zirvenin yaklaşık yüzde 14,3 altında kaldı.

Fiyatlardaki yükselişte nakliye hatlarındaki sıkıntılar, Karadeniz ve Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar, kuraklık ve diğer olumsuz hava koşulları etkili oldu.

FAO değerlendirmesinde, lojistik aksamaların iklim kaynaklı üretim sorunlarıyla birleşmesi halinde özellikle gıda ve enerji ithalatına bağımlı ülkelerde tüketici fiyatlarına daha hızlı yansıyabileceği belirtildi.

Tahıl fiyatları yüzde 5,1 yükseldi

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ağustosa göre yüzde 5,1 arttı.

Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde etkili olan kuraklık nedeniyle buğday fiyatları yüzde 6,3 yükseldi.

Küresel mısır fiyatları da ABD’deki verim endişeleri, Brezilya’daki ihracat kısıtları ve Hürmüz Boğazı kaynaklı belirsizliklerin etkisiyle yüzde 5,6 arttı.

Şeker fiyatlarında dikkat çekici artış

FAO Şeker Fiyat Endeksi eylülde yüzde 6,1 yükseldi.

Bu artışta küresel arzın daralacağı beklentisi, Tayland’daki düşük üretim öngörüsü, Hindistan’da zayıf muson yağmurları, El Nino koşullarının güçlenmesi, Brezilya’nın orta-güney kesimindeki aşırı yağışlar ve Avrupa Birliği’nde şeker pancarı ekim alanlarının daralması etkili oldu.

Bitkisel yağ fiyatları ise Güneydoğu Asya’daki kuraklık ve güçlü ithalat talebinin etkisiyle yüzde 0,9 arttı.

Buna karşılık et fiyatları yüzde 1,1, süt ürünleri fiyatları ise yüzde 0,1 geriledi.

Gıda fiyatlarında eylül değişimi

Küresel tahıl üretimi tahmini düşürüldü

FAO, 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini de aşağı yönlü revize etti.

Küresel tahıl üretiminin bir önceki yıla göre yüzde 2,1 azalarak 2 milyar 979 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Bu rakam 2025 seviyesinin altında kalmasına rağmen, yine de tarihin en büyük ikinci tahıl hasadı olarak değerlendiriliyor.

Sıcak ve kurak hava nedeniyle Avrupa Birliği ve ABD’de yemlik tahıl verim beklentileri aşağı çekilirken, Avustralya’da hava koşullarının iyileşmesiyle buğday üretim tahmini 813,9 milyon tona yükseltildi.

Küresel tahıl ticaretinin ise Karadeniz’deki sınırlı nakliye rotaları ve alternatif taşıma kapasitesinin yetersizliği nedeniyle bir önceki sezona göre yüzde 3,5 azalarak 505,8 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Küresel gıda fiyatlarındaki yükselişin önümüzdeki dönemde özellikle enerji, taşımacılık ve tarımsal üretim maliyetlerindeki gelişmelere bağlı olarak seyrini sürdürmesi bekleniyor.