Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün açıkladığı verilere göre, küresel gıda fiyatlarında son iki yılda dikkat çekici bir gerileme yaşanırken et fiyatları yükseliş eğilimini korudu. FAO Gıda Fiyat Endeksi, şubat ayında 125,3 puan seviyesinde gerçekleşti.
Endeks son aylarda toparlanma işaretleri verse de, Ukrayna savaşının ardından Mart 2022’de gördüğü 160,2 puanlık zirvenin yaklaşık yüzde 22 altında bulunuyor. Bu tablo, uluslararası gıda piyasalarında genel bir gevşemeye işaret ederken, et grubundaki fiyat hareketi ayrı bir başlık olarak öne çıkıyor.
Çoğu gıda kaleminde düşüş yaşandı
FAO verilerine göre son iki yılda birçok temel gıda ürününde fiyatlar geriledi. Süt ürünlerinde yüzde 20, tahıllarda yüzde 36, bitkisel yağlarda yüzde 31 ve şekerde yüzde 27 oranında düşüş kaydedildi.
Bu veriler, küresel gıda piyasasında geniş çaplı bir geri çekilme yaşandığını ortaya koyarken, et fiyatlarının aynı dönemde yükselmeye devam etmesi dikkat çekti.
Et fiyatları genel eğilimin dışında kaldı
FAO Et Fiyat Endeksi’nin aynı dönemde yaklaşık yüzde 8 arttığı belirtildi. Et grubunda en yüksek artış ise sığır eti ve koyun etinde görüldü.
Verilere göre sığır eti fiyatları yüzde 12,5, koyun eti fiyatları ise yüzde 33,5 yükseldi. FAO, sığır eti fiyatlarındaki güçlü seyrin temel nedenlerinden birinin Çin ve ABD’den gelen yüksek talep olduğunu bildirdi.
Küresel üretimde düşüş beklentisi
ABD Tarım Bakanlığı projeksiyonlarına göre, küresel sığır eti üretiminin 2026 yılında yaklaşık 1 milyon ton azalabileceği öngörülüyor. Bu düşüş beklentisinin, birçok üretici ülkede hayvan varlığını yeniden artırmaya yönelik politikalarla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Buna rağmen küresel ticaret hacminin büyümeyi sürdürerek 12 milyon tonun üzerine çıkmasının beklendiği ifade ediliyor.
ABD ve Çin talebi piyasayı canlı tutuyor
ABD’nin sığır eti ithalatının 2026 yılında 2,5 milyon tonu aşmasının beklendiği belirtilirken, Çin’de ise ithalatı sınırlamaya yönelik kota sistemine rağmen fiyat tekliflerinin yükselmeyi sürdürdüğü kaydedildi.
Arjantin’den Çin’e ihraç edilen bazı kesimlerde FOB fiyatlarının yıllık bazda yüzde 40’a yakın arttığı bilgisi de piyasadaki yukarı yönlü baskıyı ortaya koydu.
Avrupa pazarında da fiyatlar yükseliyor
Avrupa Birliği pazarında işlem hacimleri görece sabit seyrederken fiyatların yükseliş eğilimini sürdürdüğü belirtildi. Arjantin’den ihraç edilen yüksek değerli kesimlerin ton başına fiyatının 21 bin ila 22 bin dolar seviyesine ulaştığı aktarıldı.
Bu durum, yalnızca Asya ve Kuzey Amerika değil, Avrupa pazarında da et fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketin sürdüğünü gösterdi.
Orta Doğu’nun küresel payı sınırlı kaldı
USDA verilerine göre Orta Doğu ülkeleri, küresel sığır eti talebinin yüzde 5’inden daha azını oluşturuyor. Bu nedenle bölgedeki jeopolitik gelişmelerin küresel et ticaretinde büyük bir kesintiye yol açmasının beklenmediği ifade ediliyor.
Buna karşın küresel ölçekte arz-talep dengesindeki değişim, büyük ithalatçı ülkelerin alım politikaları ve üretimdeki daralma beklentisi, et fiyatlarının önümüzdeki dönemde de yakından izleneceğini gösteriyor.




