F-35 denklemi çözülüyor mu?

Türkiye’nin yıllar sonra yeniden F-35 programına dönme çabası, yalnızca Ankara–Washington hattında değil, üçlü bir denklem içinde ilerliyor. Gazze’de süren savaş ve İsrail ile Türkiye arasında artan diplomatik gerilim, Ankara’nın “F-35’e dönüş” talebinin önündeki en önemli siyasi engel olarak öne çıkıyor.

İsrail açıkça karşı çıkıyor

İsrail yönetimi, Türkiye’nin yeniden F-35 filosuna sahip olmasına sıcak bakmadığını artık gizlemiyor. Tel Aviv, Ankara’nın bölgesel politikalarına ve özellikle Gazze konusunda aldığı sert tutuma atıfla, bu uçakların Türkiye’ye verilmesine karşı olduğunu ABD nezdinde dile getiriyor.

Ankara: “Söz yeterli değil, somut adım bekliyoruz”

Washington’daki yeni yönetimin Türkiye’nin programa dönüşüne daha pozitif baktığı değerlendirilirken, Ankara “iyi niyet açıklamalarının somut bir karşılığa dönüşmesi” gerektiğini vurguluyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Ocak’ta ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi öncesi yaptığı açıklamada, F-35’lerin NATO’nun genel güvenlik mimarisi açısından kritik bir unsur olduğunu hatırlatmıştı. İki liderin görüşmesinde F-35 konusunun gündeme geldiği tahmin ediliyor.

2019’dan bu yana süren kriz

Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından 2019’da F-35 programından çıkarılmıştı. Ankara, programdan çıkarılmasına rağmen ödediği bedelin iadesini ya da parasını verdiği altı F-35’in teslim edilmesini talep ediyor.

Türk yetkililer, programın tüm taraflarıyla teknik açıdan uyum konusunda herhangi bir sorun bulunmadığını, meselenin tamamen “siyasi blokaj” niteliği taşıdığını belirtiyor.

Sürecin akıbeti ne olacak?

Uzmanlara göre Türkiye’nin F-35 programına dönmesi, hem ABD Kongresi’nin tavrına hem de İsrail’in diplomatik baskısına bağlı gelişecek. Gazze savaşı nedeniyle gerilen bölgesel atmosfer ise süreci daha da karmaşık hale getiriyor.

Ankara’nın beklentisi ise net:
“Programın ortağı olarak ödediğimiz paranın karşılığını almak ve sürece adil şartlarla geri dönmek.”