Emine Erdoğan’dan NATO Marjında Lider Eşlerine Çankaya Köşkü’nde Özel Program

Ankara’nın ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi kapsamında diplomasi trafiği yalnızca liderler düzeyinde değil, lider eşleri programlarıyla da yoğun şekilde devam etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, zirve kapsamında Türkiye’de bulunan devlet ve hükûmet başkanlarının eşlerini Çankaya Köşkü’nde ağırladı. Programda hem küresel ölçekte çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı riskler ele alındı hem de Türkiye’nin kültürel mirası, mutfağı ve geleneksel el sanatları konuklara tanıtıldı.

Misafir lider eşlerini Köşk’e gelişlerinde tek tek karşılayan Emine Erdoğan, daha sonra konuklarıyla birlikte “Çocuklar, Teknoloji ve Güvenlik: Gelecek Nesli Korumak” temalı yuvarlak masa toplantısına katıldı.

Gündem çocuklar, teknoloji ve dijital güvenlik oldu

Toplantının açılış konuşmasını yapan Emine Erdoğan, NATO Zirvesi vesilesiyle lider eşlerini Türkiye’de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Davetine icabet ederek buluşmayı onurlandıran tüm konuklarına teşekkür eden Emine Erdoğan, dijital çağın çocuklar üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Konuşmasına güçlü bir örnekle başlayan Emine Erdoğan, sözlerine başlayalı henüz yarım dakika olduğunu belirterek UNICEF verilerine atıfta bulundu. Bu kısa sürede bile 60 çocuğun daha internetle tanıştığını ifade eden Emine Erdoğan, dijital dünyanın sunduğu imkânların yanında ciddi riskler de barındırdığına işaret etti.

Emine Erdoğan, “Bu sınırsızlık, imkânlar kadar tehlikeler için de geçerli. Maruziyet de yönlendirme de veri takibi de sınırsız” sözleriyle dijital dünyanın çocuklar için kontrolsüz bir alana dönüşebildiğini vurguladı.

“Çocuklar ekranı izlerken, ekran da onları izliyor”

Emine Erdoğan, dijital platformlarda çocukların yalnızca içerik tüketen bireyler olmadığını, aynı zamanda davranışları takip edilen ve yönlendirilen kullanıcılar hâline geldiğini belirtti.

“Çocuklar ekranı izlerken, ekranın da onları izlediğine” dikkat çeken Emine Erdoğan, dikkat ekonomisinin çocukların zihinsel ve duygusal gelişimi üzerindeki etkilerine değindi.

Algoritmaların, çocukların dikkatini, merakını, zamanını ve duygu dünyasını şekillendirdiğini ifade eden Emine Erdoğan, yapay zekânın da yeni nesiller için giderek daha belirleyici bir role sahip olduğunu söyledi.

Araştırmalara göre gençlerin üçte birinin yapay zekâyla konuşmayı insanlarla konuşmaya tercih ettiğini hatırlatan Emine Erdoğan, yapay zekânın artık yeni neslin sırdaşı ve akıl hocası konumuna geldiğini belirtti.

Emine Erdoğan, bu noktada temel sorunun yalnızca zararlı içerik olmadığını vurgulayarak, “Çocuklarımızın aklını ve vicdanını kim eğitiyor?” sorusunu gündeme taşıdı.

“Tekno-kolonyalizm karşısında en savunmasız olanlar çocuklar”

Emine Erdoğan, dijital çağda çocukların dikkatinin, zamanının ve merakının yeni dönemin ham maddesi hâline geldiğini ifade etti.

Dünya genelinde milyarlarca çocuğun ne göreceğine, neye inanacağına ve nasıl yönlendirileceğine birkaç büyük teknoloji şirketinin karar verdiğini belirten Emine Erdoğan, bu durumu “tekno-kolonyalizm” olarak nitelendirdi.

Emine Erdoğan, “Toprağı zihin, madeni dikkat olan bu tekno-kolonyalizm karşısında en savunmasız olanlarımız ise çocuklardır” sözleriyle çocukların dijital dünyanın en korunmasız kesimi olduğuna dikkat çekti.

“Devletler seyirci kalamaz”

Dijital dönüşümün büyüklüğüne işaret eden Emine Erdoğan, böylesine kapsamlı bir değişim yaşanırken devletlerin seyirci kalamayacağını söyledi.

Çocukların ekran üzerinden neye ve ne kadar maruz kalacağının yalnızca kâr amacı güden şirketlerin insafına bırakılamayacağını ifade eden Emine Erdoğan, devletlerin bu alanda insan merkezli bir çerçeve oluşturma sorumluluğu bulunduğunu belirtti.

Emine Erdoğan, “Şirketler hissedarlarına, devletler ise milletlerine karşı sorumludur. Dijital çağda çocuklarımızı koruyacak insan merkezli bir çerçeve oluşturmak da milletten yetkisini alan devletlerin bir sorumluluğudur” dedi.

Türkiye’nin dijital çocuk hakları çalışmaları anlatıldı

Emine Erdoğan, Türkiye’nin çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik attığı adımları da lider eşleriyle paylaştı.

Türkiye olarak bu sorumluluğun gereğini yapmaya gayret ettiklerini belirten Emine Erdoğan, “Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi” ile bu mücadeleyi uluslararası zemine taşıdıklarını söyledi.

İç düzenlemelerle 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişiminin sınırlandığını belirten Emine Erdoğan, platformlara yaş doğrulama ve ebeveyn denetimi gibi somut yükümlülükler getirildiğini ifade etti.

Melania Trump’ın girişimine destek mesajı

Emine Erdoğan, dijital dünyada çocukların korunması konusunda Türkiye’nin yalnız olmadığını, küresel ölçekte de bir uyanış yaşandığını söyledi.

Yuvarlak masa etrafında temsil edilen birçok ülkenin bu konuda önemli adımlar attığını bildiğini belirten Emine Erdoğan, Melania Trump’ın lider eşlerini bu amaç etrafında buluşturan “Geleceği Birlikte Şekillendirmek” girişimini anlamlı bulduğunu dile getirdi.

Ancak mevcut risklere karşı yalnızca yüzeysel tedbirlerin yeterli olmayacağını vurgulayan Emine Erdoğan, “Nehir kirlenmeye devam ederken, kıyıda filtre dağıtmakla yetinemeyiz” değerlendirmesinde bulundu.

“Çocuk güvenliği tasarımın ilk ilkesi olmalı”

Emine Erdoğan, dijital platformlarda çocuk güvenliğinin sonradan eklenen bir ayar değil, tasarım sürecinin en başından itibaren temel ilke olması gerektiğini söyledi.

Algoritmaların “kara kutu” olmaktan çıkarılması gerektiğini ifade eden Emine Erdoğan, teknoloji şirketlerinin ürünlerinin toplumsal etkilerini bağımsız denetime sunması gerektiğini belirtti.

Emine Erdoğan, dijital çağda hiçbir yasa ya da filtrenin, çocukların sevgiye ve sahici insan ilişkilerine duyduğu ihtiyacın yerini tutamayacağını da vurguladı.

“Tekno-kolonyalizme karşı kanunlardan daha güçlü kalkan, sağlam bağlar kurmuş bir yürek ve sorgulayan bir akıldır” diyen Emine Erdoğan, erken yaşta bu kazanımları edinen çocukların dijital dünyanın nesnesi değil, bilinçli özneleri olacağını kaydetti.

“Niyetimiz çocukları çağın imkânlarından mahrum bırakmak değil”

Emine Erdoğan, teknolojiye karşı olmadıklarını, asıl amaçlarının çocukların çağın imkânlarından güvenli şekilde yararlanmasını sağlamak olduğunu ifade etti.

“Niyetimiz çocuklarımızı çağın imkânlarından mahrum bırakmak değildir, bu imkânları onların onuruna, güvenliğine ve gelişimine layık hâle getirmektir” diyen Emine Erdoğan, çocukların dijital dünyada korunmasının uluslararası iş birliği gerektiren ortak bir sorumluluk olduğunu söyledi.

Konuşmasının başında 60 çocuğun internetle tanıştığını hatırlatan Emine Erdoğan, konuşması sırasında 300’den fazla çocuğun daha dijital dünyanın kapısından içeri girdiğini ifade etti.

Emine Erdoğan, bu çocukları kapının ardında neyin karşılayacağının lider eşlerinin ve ülkelerin bugün göstereceği iradeye bağlı olduğunu belirterek, daha güvenli, insani ve sömürüden arındırılmış bir dijital gelecek inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

Lider eşleri de konuşma yaptı

Emine Erdoğan’ın konuşmasının ardından yuvarlak masa toplantısında lider eşleri de söz aldı.

İlk konuşmayı, dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkilerine uzun süredir dikkat çeken ve tecrübeli bir eğitimci olduğu belirtilen Fransa Cumhurbaşkanı’nın eşi Brigitte Macron yaptı.

Toplantıda ayrıca Litvanya Cumhurbaşkanı’nın eşi Diana Nausediene, Finlandiya Cumhurbaşkanı’nın eşi Suzanne Elizabeth Innes-Stubb, Romanya Cumhurbaşkanı’nın partneri Mirabela Gradinaru, Polonya Cumhurbaşkanı’nın eşi Marta Nawrocka, Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın eşi Olena Zelenska, Güney Kore Devlet Başkanı’nın eşi Kim Hea Kyung, Slovenya Başbakanı’nın eşi Urska Bacovnik Jansa, Arnavutluk Başbakanı’nın eşi Linda Rama, Çekya Başbakanı’nın eşi Monika Babisova, Danimarka Başbakanı’nın eşi Bo Tengberg, Yunanistan Başbakanı’nın eşi Mareva Grabowski-Mitsotakis, Karadağ Başbakanı’nın eşi Milena Spajic, Estonya Başbakanı’nın partneri Evelin Oras, Kanada Başbakanı’nın eşi Diana Fox Carney, Almanya Başbakanı’nın eşi Charlotte Merz ve Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı’nın eşi Heiko von der Leyen de birer konuşma gerçekleştirdi.

Toplantıya Belçika Başbakanı’nın eşi Veerle Hegge ve Lüksemburg Başbakanı’nın eşi Marjolijne Frieden de katıldı.

Samimi anlar dikkat çekti

Programda lider eşleri arasında samimi anlar da yaşandı. Emine Erdoğan, Brigitte Macron’u Fransızca “Hoş geldiniz” diyerek karşıladı. Emine Erdoğan’ın Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin eşi Olena Zelenska ile uzun süre sarılarak sohbet etmesi de dikkat çekti.

Güney Kore Devlet Başkanı’nın eşi Kim Hea Kyung ise programa, Türkiye’ye daha önceki gelişinde Emine Erdoğan’ın hediye ettiği sof kumaşından yapılan şal ve çantayla katıldı. Bu jest, Türkiye’nin kültürel zarafetini yansıtan anlamlı bir detay olarak programa damga vurdu.

Lider eşlerine Türk mutfağından özel lezzetler sunuldu

Yuvarlak masa toplantısının ardından Emine Erdoğan, lider eşleriyle öğle yemeğinde bir araya geldi.

Konuk lider eşleri, Türk gastronomisini yansıtan özel lezzetleri tatma ve Türk mutfağını yakından tanıma fırsatı buldu.

Yemekte misafirlere fava, Urla enginarı, Anadolu usulü kabak çiçeği dolması, asma yaprağı dolması, keşkek ve Emiralem çileği gibi Türkiye’nin farklı yörelerinden lezzetler ikram edildi.

Lider eşleri yemeklerini, İznik çinisi örneklerinin yer aldığı salonda, Türk nakış kültürünü yansıtan masa örtüleri üzerinde yedi. Program, yalnızca diplomatik bir buluşma değil, aynı zamanda Türkiye’nin gastronomi, sanat ve kültür mirasının tanıtıldığı özel bir vitrin niteliği taşıdı.

Türk el sanatları ve dokuma kültürü tanıtıldı

Öğle yemeğinin ardından Emine Erdoğan ve lider eşleri aile fotoğrafı çektirdi.

Aile fotoğrafının ardından konuklar, geleneksel el işçiliğini ve Türk dokuma kültürünün zenginliklerini yansıtan kumaşlar, nakışlar ve işlemelerden oluşan koleksiyonu inceledi.

Misafir lider eşleri; Mezopotamya, Anadolu toprakları, Osmanlı ve Türk devletlerinin görsel hafızasına ait eserleri de yakından görme imkânı buldu.

Programda Türk lezzetlerine, el sanatlarına, dokuma kültürüne ve geleneksel estetik mirasa duyulan ilgi dikkat çekti. Lider eşlerinin, Türkiye’nin kültürel zenginliklerine yönelik hayranlıkları programa da yansıdı.

Emine Erdoğan konuklarını tek tek uğurladı

Çankaya Köşkü’nde gerçekleştirilen program, çocukların dijital çağda korunmasına yönelik küresel farkındalık çağrısıyla öne çıktı.

Emine Erdoğan, program sonunda yakından ilgilendiği misafirlerini tek tek uğurladı. Böylece NATO Zirvesi marjında düzenlenen lider eşleri programı, hem diplomatik temaslar hem de çocukların dijital güvenliği konusunda verilen güçlü mesajlarla tamamlandı.

Programda hangi başlıklar öne çıktı?