Nöbetçi Eczaneler
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. Veriler, geçen yılın aynı ayına göre hem ihracat hem de ithalat tarafında birim değer ve miktar endekslerinin yükseldiğini gösterdi. İhracat birim değer endeksi yıllık %12,6 artarken, ihracat miktar endeksindeki artış %8,1 oldu. İthalat tarafında ise birim değer endeksi %12,9, miktar endeksi %9 yükseldi.
Bültenin sektör kırılımları incelendiğinde özellikle yakıtlardaki birim değer artışları dikkat çekti. İhracat yakıt birim değer endeksi %40,7, ithalat yakıt birim değer endeksi %39,3 yükseldi. Miktar endekslerinde ise tam tersi bir tablo oluştu; yakıt ihracat miktar endeksi %29,6, ithalat miktar endeksi %7,5 geriledi.
Haziran 2026 dış ticaret endekslerinde genel görünüm
| Gösterge | Haziran 2025 | Haziran 2026 | Yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| İhracat birim değer endeksi | 120,1 | 135,3 | %12,6 |
| İhracat miktar endeksi | 135,4 | 146,4 | %8,1 |
| İthalat birim değer endeksi | 133,1 | 150,2 | %12,9 |
| İthalat miktar endeksi | 121,1 | 132,0 | %9,0 |
Endekslerin baz yılı 2015=100 olarak kullanılıyor. TÜİK’in tablosunda ihracat birim değer endeksinin Haziran 2025’te 120,1 olan seviyesinin Haziran 2026’da 135,3’e, ithalat birim değer endeksinin ise 133,1’den 150,2’ye yükseldiği görülüyor.
İhracat birim değer endeksi %12,6 yükseldi
İhracat birim değer endeksi Haziran ayında geçen yılın aynı ayına göre %12,6 arttı. Alt sektörlerde en güçlü yükseliş yakıtlarda yaşandı.
Gıda, içecek ve tütünde ihracat birim değer endeksi %5,9 artarken, yakıt hariç hammaddelerde artış %4,8 oldu. Yakıtlarda %40,7’lik yükseliş kaydedilirken, gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde artış %11,6 olarak gerçekleşti.
İhracat birim değer endeksleri
| Sektör | Haziran 2025 | Haziran 2026 | Değişim |
| Genel | 120,1 | 135,3 | %12,6 |
| Gıda, içecek ve tütün | 116,4 | 123,2 | %5,9 |
| Hammaddeler, yakıt hariç | 127,2 | 133,4 | %4,8 |
| Yakıtlar | 127,4 | 179,3 | %40,7 |
| İmalat, gıda-içecek-tütün hariç | 119,8 | 133,7 | %11,6 |
| SITC’de başka yerde sınıflandırılamayan mallar | 265,7 | 372,9 | %40,4 |
Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması’nın (SITC Rev.4) sektör detaylarına göre yakıtların yanı sıra başka yerde sınıflandırılamayan mallarda da ihracat birim değer endeksi %40’ın üzerinde yükseldi.
İhracatta miktar endeksi %8,1 arttı
Haziran ayında ihracat miktar endeksi geçen yılın aynı ayına göre %8,1 artarak 135,4’ten 146,4’e çıktı.
Sektörler arasında yakıt hariç hammaddeler %25,8 ile miktar bazında en güçlü artışlardan birini kaydetti. Gıda, içecek ve tütün ihracat miktar endeksi %19,1, imalat sanayi miktar endeksi %9,7 arttı.
Yakıt ihracatında ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. Yakıtların birim değer endeksindeki %40,7’lik yükselişe karşın ihracat miktar endeksi %29,6 azaldı.
İhracat miktar endeksleri
| Sektör | Haziran 2025 | Haziran 2026 | Değişim |
| Genel | 135,4 | 146,4 | %8,1 |
| Gıda, içecek ve tütün | 120,4 | 143,4 | %19,1 |
| Hammaddeler, yakıt hariç | 155,0 | 195,1 | %25,8 |
| Yakıtlar | 262,1 | 184,7 | %-29,6 |
| İmalat, gıda-içecek-tütün hariç | 138,5 | 151,9 | %9,7 |
| SITC’de başka yerde sınıflandırılamayan mallar | 9,6 | 10,0 | %4,0 |
SITC’de başka yerde sınıflandırılamayan malların ihracat miktar endeksi ise 9,6’dan 10,0’a çıkarak %4 yükseldi.
İthalat birim değer endeksi ihracatın üzerinde arttı
İthalat birim değer endeksi Haziran 2026’da yıllık bazda %12,9 yükseldi. Bu oran ihracat birim değer endeksindeki %12,6’lık artışın 0,3 puan üzerinde gerçekleşti.
Sektör bazında yakıt ithalatının birim değer endeksi %39,3 arttı. Yakıt hariç hammaddelerde %9,1, gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde %6,6 yükseliş yaşandı.
Gıda, içecek ve tütün ise ithalat birim değer endeksinin düştüğü sektör oldu. Bu grupta endeks geçen yılın aynı ayına göre %3 azaldı.
İthalat birim değer endeksleri
| Sektör | Haziran 2025 | Haziran 2026 | Değişim |
| Genel | 133,1 | 150,2 | %12,9 |
| Gıda, içecek ve tütün | 133,2 | 129,2 | %-3,0 |
| Hammaddeler, yakıt hariç | 128,9 | 140,6 | %9,1 |
| Yakıtlar | 144,5 | 201,4 | %39,3 |
| İmalat, gıda-içecek-tütün hariç | 116,9 | 124,6 | %6,6 |
| SITC’de başka yerde sınıflandırılamayan mallar | 299,7 | 418,8 | %39,7 |
Başka yerde sınıflandırılamayan malların ithalat birim değer endeksi de 299,7’den 418,8’e çıkarak %39,7 arttı.
İthalat miktarında en güçlü yükseliş gıda grubunda
İthalat miktar endeksi Haziran ayında yıllık %9 artarak 121,1’den 132,0’a yükseldi.
Sektörel değişimlerde en dikkat çekici artış gıda, içecek ve tütünde görüldü. Bu grupta ithalat miktar endeksi 164,2’den 241,2’ye çıkarak %46,8 arttı.
Yakıt hariç hammaddelerde artış %25,9, gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde %13,9 oldu. Yakıt ithalat miktar endeksi ise %7,5 geriledi.
İthalat miktar endeksleri
| Sektör | Haziran 2025 | Haziran 2026 | Değişim |
| Genel | 121,1 | 132,0 | %9,0 |
| Gıda, içecek ve tütün | 164,2 | 241,2 | %46,8 |
| Hammaddeler, yakıt hariç | 122,7 | 154,4 | %25,9 |
| Yakıtlar | 98,7 | 91,2 | %-7,5 |
| İmalat, gıda-içecek-tütün hariç | 132,1 | 150,4 | %13,9 |
| SITC’de başka yerde sınıflandırılamayan mallar | 169,0 | 105,4 | %-37,6 |
Başka yerde sınıflandırılamayan mallarda ithalat miktar endeksi 169,0’dan 105,4’e düşerek %37,6 geriledi.
Haziran verilerinde sektörlerin yıllık değişim tablosu
| Sektör | İhracat birim değer | İhracat miktar | İthalat birim değer | İthalat miktar |
| Genel | %12,6 | %8,1 | %12,9 | %9,0 |
| Gıda, içecek ve tütün | %5,9 | %19,1 | %-3,0 | %46,8 |
| Hammaddeler, yakıt hariç | %4,8 | %25,8 | %9,1 | %25,9 |
| Yakıtlar | %40,7 | %-29,6 | %39,3 | %-7,5 |
| İmalat, gıda-içecek-tütün hariç | %11,6 | %9,7 | %6,6 | %13,9 |
| Başka yerde sınıflandırılamayan mallar | %40,4 | %4,0 | %39,7 | %-37,6 |
Tablo, Haziran ayının en belirgin ayrışmasının yakıtlarda yaşandığını gösteriyor. Yakıtların hem ihracat hem ithalat birim değerleri yaklaşık %40 artarken, miktar endeksleri her iki tarafta da düştü. Buna karşılık gıda, içecek ve tütün ithalatında birim değer %3 gerilerken miktar endeksi %46,8 arttı.
İhracat grafiğinde birim değer ve miktar endeksleri
Bültenin 1. sayfasındaki grafik, Haziran 2024-Haziran 2026 döneminde ihracat birim değer ve miktar endekslerinin aylık seyrini gösteriyor. Grafikte işaretlenen temel dönemler tabloya dönüştürüldüğünde şu görünüm ortaya çıkıyor:
| Dönem | İhracat birim değer endeksi | İhracat miktar endeksi |
| Haziran 2024 | 115,9 | 130,4 |
| Haziran 2025 | 120,1 | 135,4 |
| Mayıs 2026 | 136,2 | 131,1 |
| Haziran 2026 | 135,3 | 146,4 |
Grafiğe göre Haziran 2026’da ihracat miktar endeksi bir önceki aya göre belirgin biçimde yükselirken, birim değer endeksi Mayıs seviyesinin hafif altında kaldı. Yıllık karşılaştırmada ise her iki endeks de Haziran 2025’in üzerinde bulunuyor.
İthalat grafiğinde Haziran ayında miktar endeksi sıçradı
Bültenin 2. sayfasında yer alan ithalat birim değer ve miktar endeksleri grafiğinde de Haziran 2024-Haziran 2026 dönemi gösteriliyor.
Grafikte öne çıkarılan değerler şöyle:
| Dönem | İthalat birim değer endeksi | İthalat miktar endeksi |
| Haziran 2024 | 130,1 | 107,5 |
| Haziran 2025 | 133,1 | 121,1 |
| Mayıs 2026 | 152,0 | 103,7 |
| Haziran 2026 | 150,2 | 132,0 |
Grafik, Mayıs 2026’dan Haziran 2026’ya geçilirken ithalat miktar endeksinin 103,7’den 132,0’a yükseldiğini, birim değer endeksinin ise 152,0’dan 150,2’ye indiğini gösteriyor.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktarı %5,5 azaldı
TÜİK’in mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serisine göre ihracat miktar endeksi Mayıs 2026’da 147,5 iken Haziran ayında %5,5 azalarak 139,5’e geriledi.
Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi Haziran 2025’te 148,9 iken Haziran 2026’da %5,7 düşüşle 140,5 oldu.
Arındırılmış ihracat miktar endeksi
| Karşılaştırma | İlk değer | Son değer | Değişim |
| Mayıs 2026 → Haziran 2026, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış | 147,5 | 139,5 | %-5,5 |
| Haziran 2025 → Haziran 2026, takvim etkilerinden arındırılmış | 148,9 | 140,5 | %-5,7 |
Ham ihracat miktar endeksi yıllık bazda %8,1 artarken, takvim etkilerinden arındırılmış yıllık seride %5,7 düşüş görülmesi, bültendeki en dikkat çekici farklılaşmalardan biri oldu.
Arındırılmış ithalat miktar endeksi aylık %8,3 arttı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi Mayıs 2026’da 116,3 seviyesindeyken Haziran ayında %8,3 artarak 126,0’a yükseldi.
Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise Haziran 2025’te 130,9 olan ithalat miktar endeksi Haziran 2026’da %2,5 azalarak 127,6’ya geriledi.
Arındırılmış ithalat miktar endeksi
| Karşılaştırma | İlk değer | Son değer | Değişim |
| Mayıs 2026 → Haziran 2026, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış | 116,3 | 126,0 | %8,3 |
| Haziran 2025 → Haziran 2026, takvim etkilerinden arındırılmış | 130,9 | 127,6 | %-2,5 |
Arındırılmış dış ticaret grafiğinin temel değerleri
Bültenin 3. sayfasındaki mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret miktar endeksleri grafiğinde, Mayıs ve Haziran 2026 değerleri açık biçimde öne çıkarılıyor:
| Dönem | İhracat miktar endeksi | İthalat miktar endeksi |
| Mayıs 2026 | 147,5 | 116,3 |
| Haziran 2026 | 139,5 | 126,0 |
| Aylık değişim | %-5,5 | %8,3 |
Haziranda mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi gerilerken ithalat miktar endeksinin yükselmesi, aylık görünümde ihracat ve ithalatın ters yönlü hareket ettiğini ortaya koydu.
Dış ticaret haddi 90,1 oldu
Haziran ayının önemli göstergelerinden biri de dış ticaret haddi oldu. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Haziran 2025’te 90,3 iken Haziran 2026’da 90,1’e geriledi.
Böylece dış ticaret haddinde yıllık bazda 0,2 puanlık azalış gerçekleşti.
Dış ticaret haddi grafiğinin öne çıkan değerleri
Bültenin 4. sayfasındaki grafikte Haziran 2024-Haziran 2026 arasındaki dış ticaret haddi seyri gösteriliyor. Grafikte işaretlenen temel değerler şöyle:
| Dönem | Dış ticaret haddi |
| Haziran 2024 | 89,0 |
| Haziran 2025 | 90,3 |
| Mayıs 2026 | 89,6 |
| Haziran 2026 | 90,1 |
Grafik, dış ticaret haddinin Mayıs 2026’daki 89,6 seviyesinden Haziran ayında 90,1’e çıktığını, ancak geçen yılın aynı ayındaki 90,3 seviyesinin 0,2 puan altında kaldığını gösteriyor.
Haziran dış ticaret endekslerinin öne çıkan göstergeleri
| Gösterge | Sonuç |
| İhracat birim değer endeksi yıllık değişimi | %12,6 artış |
| İhracat miktar endeksi yıllık değişimi | %8,1 artış |
| İthalat birim değer endeksi yıllık değişimi | %12,9 artış |
| İthalat miktar endeksi yıllık değişimi | %9,0 artış |
| İhracatta en yüksek birim değer artışı | Yakıtlar, %40,7 |
| İthalatta en yüksek birim değer artışı | Başka yerde sınıflandırılamayan mallar, %39,7 |
| İhracatta en yüksek miktar artışı | Hammaddeler, %25,8 |
| İthalatta en yüksek miktar artışı | Gıda, içecek ve tütün, %46,8 |
| İhracat yakıt miktar değişimi | %-29,6 |
| İthalat yakıt miktar değişimi | %-7,5 |
| Arındırılmış ihracat miktarı aylık değişimi | %-5,5 |
| Arındırılmış ithalat miktarı aylık değişimi | %8,3 |
| Dış ticaret haddi | 90,1 |
| Dış ticaret haddinde yıllık değişim | -0,2 puan |
Birim değerlerde yakıt etkisi öne çıktı
Haziran verilerinde ihracat ve ithalatın genel birim değer endeksleri birbirine yakın oranlarda yükseldi. İhracatta artış %12,6, ithalatta %12,9 olarak kaydedildi.
Sektör detayları ise bu artışlarda yakıtların güçlü etkisini ortaya koydu. Yakıt ihracat birim değer endeksi %40,7, ithalat birim değer endeksi %39,3 artarken, miktar endekslerinin iki tarafta da gerilemesi dikkat çekti.
Gıda, içecek ve tütün grubunda ise ithalat cephesinde farklı bir tablo oluştu. Bu grupta ithalat birim değer endeksi %3 düşmesine rağmen miktar endeksi %46,8 yükseldi.
Ham ve arındırılmış ihracat miktar verileri farklı yönlere işaret etti
Bültenin önemli ayrıntılarından biri ham seri ile arındırılmış seriler arasındaki farklılaşma oldu. Haziran ayında ham ihracat miktar endeksi geçen yılın aynı ayına göre %8,1 artarken, takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi yıllık %5,7 geriledi.
Aylık bazda mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi %5,5 düşerken, ithalat miktar endeksi %8,3 arttı. Bu nedenle Haziran verileri değerlendirilirken ham endekslerle arındırılmış serilerin ayrı ayrı izlenmesi önem taşıyor.
Yeni dış ticaret endeksleri 14 Eylül’de açıklanacak
Türkiye İstatistik Kurumu, dış ticaret endekslerine ilişkin bir sonraki haber bülteninin 14 Eylül 2026 tarihinde yayımlanacağını açıkladı.