Nöbetçi Eczaneler
Ticaret Bakanlığı, yağlık ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında uygulanacak yeni tarife kontenjanına ilişkin açıklama yaptı. Bakanlık, düzenlemeyle çiftçinin teşvik edilerek yağlık ayçiçeği tohumu üretiminde devamlılığın ve artışın sağlanmasının hedeflendiğini bildirdi.
Açıklamada, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin korunması, piyasaların doğru yönlendirilmesi ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi amacıyla üretici ve tüketici refahının birlikte değerlendirildiği vurgulandı.
Yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor
Bakanlık açıklamasında, Türkiye’de yağlık ayçiçeği tohumu üretiminin tüketimi karşılamada zaman zaman yetersiz kaldığına dikkat çekildi. Bu nedenle son iki sezonda, yalnızca ülke ihtiyacının yerli üretimle karşılanamayan kısmı için düşük gümrük vergisiyle ithalata yönelik tarife kontenjanı açıldığı hatırlatıldı.
Söz konusu uygulamanın, yerli ayçiçeği tohumu alan firmalar öncelikli olmak üzere ayçiçeği yağı üreticisi sanayicilere tahsis edildiği belirtildi. Böylece hem çiftçinin ürününü daha iyi koşullarda değerlendirmesinin hem de sanayicinin ihtiyaç duyduğu ham maddeye uygun fiyatla ulaşmasının sağlandığı ifade edildi.
Kontenjan hasat dönemi dikkate alınarak belirlendi
Ticaret Bakanlığı, yeni tarife kontenjanının Türkiye genelindeki yağlık ayçiçeği tohumu hasat dönemi gözetilerek planlandığını açıkladı.
Buna göre kontenjan, 1 Temmuz-30 Kasım 2026 döneminde yerli ayçiçeği tohumu alımı yapan firmalar öncelikli olacak şekilde ayçiçeği yağı üreten sanayici firmalara tahsis edilecek.
Düzenleme kapsamında, 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için yüzde 0 gümrük vergisiyle ya da bunun karşılığı olarak 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için yüzde 20 gümrük vergisiyle ithalat imkanı sağlanacak.
Ancak ithalat, yerli üretimin zarar görmemesi amacıyla çiftçinin elinde ürünün kalmadığı ve yerli ayçiçeği tohumunun iç piyasada tükendiği dönem olarak belirlenen 11 Ocak-31 Mayıs 2027 tarihleri arasında yapılabilecek. Bu tarihten sonra düşük gümrük vergili ithalat imkanı sona erecek.
“Çiftçinin desteklenmesi ve üretimin artırılması hedefleniyor”
Ticaret Bakanlığı açıklamasında, yeni kontenjan kararının Tarım ve Orman Bakanlığının görüşleri de dikkate alınarak hazırlandığı belirtildi.
Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Çiftçinin desteklenerek yağlık ayçiçeği tohumu üretiminde devamlılığın ve artışın sağlanması, sanayicinin 2027 yılı başında oluşacak yağlık ayçiçeği tohumu ihtiyacının yerli üretimle karşılanamayan kısmı için arzın zamanlıca ve uygun fiyatla sağlanabilmesi ve ayçiçeği yağının iç piyasaya sürdürülebilir bir şekilde ve uygun fiyatla temininin sağlanması amacıyla yeni bir tarife kontenjanı açılması uygun görülmüştür.”
Ayçiçeği yağında fiyat istikrarı hedefi
Bakanlık, tarife kontenjanının sınırlı miktar için açıldığını ve temel hedeflerden birinin ayçiçeği yağında yaşanabilecek spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçmek olduğunu bildirdi.
Açıklamada, uygulamanın üç temel hedef taşıdığı belirtildi: Çiftçinin yağlık ayçiçeği üretimine devam etmesini teşvik etmek, yerli ürünün tükendiği dönemde sanayicinin ham madde ihtiyacını uygun koşullarda karşılamak ve tüketiciyi fiyat dalgalanmalarına karşı korumak.
Piyasa yakından izlenecek
Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumları ve sektör temsilcileriyle istişare halinde sürecin takip edileceğini bildirdi.
Açıklamada, piyasadaki arz-talep dengesi ve fiyat gelişmelerinin yakından izlenmeye devam edileceği vurgulanarak, üretici, sanayici ve tüketiciyi birlikte gözeten düzenlemelerin hızlı ve etkin şekilde hayata geçirileceği kaydedildi.
Bakanlığın yeni tarife kontenjanı adımıyla, hem yerli ayçiçeği üretiminin korunması hem de iç piyasada ayçiçeği yağı arzının sürdürülebilir ve uygun fiyatlarla sağlanması amaçlanıyor.