Nöbetçi Eczaneler
11 Kasım 2026 Çarşamba | Ankara – Konya
Türkiye ekonomisinde ticari faaliyetlerin seyrini ortaya koyan önemli göstergelerden biri olan ticaret satış hacim endeksinin eylül ayı sonuçları belli oldu.
TÜİK’in 11 Kasım Çarşamba günü saat 10.00’da yayımladığı verilere göre ticaret sektöründe satış hacmi yıllık ve aylık bazda gerilerken perakende ticarette artış devam etti.
Türkiye genelinde toplam ticaret satış hacmi Eylül 2026’da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,6 azaldı. Bir önceki aya göre ise yüzde 0,7 düşüş kaydedildi.
Verilerin en dikkat çekici bölümü, toptan ticaret ile perakende ticaret arasındaki farklılaşma oldu. Toptan satış hacmi yıllık yüzde 10,9 gerilerken perakende satış hacmi aynı dönemde yüzde 7,7 arttı.
Perakende sektörünün ayrıntıları incelendiğinde özellikle posta veya internet üzerinden satış yapan işletmelerin artış hızı öne çıktı. Buna karşılık elektrikli eşya ve mobilyada yıllık satış hacmi geriledi.
Ticaret satış hacmi yıllık yüzde 5,6 geriledi
TÜİK’in 2021 yılını 100 kabul ederek hesapladığı endekse göre toplam ticaret satış hacmi, Eylül 2026’da yıllık yüzde 5,6 azaldı.
Ticaretin üç ana faaliyet alanında ise birbirinden farklı sonuçlar ortaya çıktı.
Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımında satış hacmi yüzde 9,6 geriledi.
Toptan ticaret sektöründe yıllık yüzde 10,9 düşüş kaydedilirken perakende ticaret satış hacmi yüzde 7,7 arttı.
Eylül 2026 ticaret satış hacim endeksleri
| Sektör | Yıllık değişim | Aylık değişim |
|---|---|---|
| Toplam ticaret satış hacmi | -%5,6 | -%0,7 |
| Motorlu taşıt ticareti ve onarımı | -%9,6 | +%0,2 |
| Toptan ticaret | -%10,9 | -%1,3 |
| Perakende ticaret | +%7,7 | +%0,1 |
Tablo, toplam ticaret hacmindeki gerilemeye karşın perakende satışların yıllık bazda artmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Aylık verilerde de toptan ticaret düşüş gösterirken motorlu taşıt ticareti ve perakende ticarette sınırlı artış kaydedildi.
Toptan ticarette yüzde 10,9’luk düşüş dikkat çekti
Eylül ayının en önemli sonuçlarından biri toptan ticaret sektöründe yaşanan gerileme oldu.
TÜİK verilerine göre toptan ticaret satış hacmi yıllık yüzde 10,9 azaldı. Ağustos ayına göre düşüş ise yüzde 1,3 olarak gerçekleşti.
Toptan ticaret; üreticiler, distribütörler, tedarikçiler ve perakendeciler arasındaki ürün hareketlerini kapsayan geniş bir faaliyet alanı oluşturuyor.
Bu sektörde satış hacminin gerilemesi, ticari faaliyetlerin miktar bazındaki seyrine ilişkin önemli bir gösterge niteliğinde.
Ancak TÜİK’in açıkladığı bülten, düşüşün hangi ürün gruplarında veya hangi illerde daha yoğun yaşandığını ayrıntılandırmıyor.
Bu nedenle gerilemenin stok politikalarından, siparişlerdeki değişimden, finansman koşullarından veya başka etkenlerden kaynaklandığına ilişkin kesin bir sonuca yalnızca bu verilerle ulaşmak mümkün değil.
Bununla birlikte toptan ticarette hem yıllık hem aylık düşüş yaşanması, sektörün önümüzdeki dönemde açıklanacak verilerinin önemini artırıyor.
Motorlu taşıt ticaretinde yıllık yüzde 9,6 kayıp
Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımını kapsayan sektörde yıllık satış hacmi yüzde 9,6 azaldı.
Aylık bazda ise yüzde 0,2’lik sınırlı artış kaydedildi.
Bu sonuç, sektörün geçen yılın aynı dönemine göre daha düşük satış hacmine sahip olmasına rağmen ağustos ayına kıyasla hafif toparlandığını gösteriyor.
Ancak yıllık yüzde 9,6’lık gerilemenin yalnızca otomobil satışlarından kaynaklandığı söylenemez. TÜİK’in bu faaliyet grubu, motorlu taşıt ve motosiklet ticaretiyle bunların onarım faaliyetlerini birlikte kapsıyor.
Dolayısıyla otomobil satışlarındaki değişimin ayrıca değerlendirilebilmesi için otomotiv sektörünün tescil, satış ve pazar verilerine ihtiyaç bulunuyor.
Perakende satış hacmi yıllık yüzde 7,7 arttı
Toptan ticaretteki gerilemeye karşılık perakende sektöründe yıllık satış hacmi artışı devam etti.
Eylül 2026’da perakende ticaret satış hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,7 yükseldi.
Ağustos ayına göre artış ise yüzde 0,1 ile sınırlı kaldı.
Yıllık artışın devam etmesi, perakende sektörünün geçen yılın aynı ayına göre daha yüksek satış hacmine ulaştığını gösteriyor. Ancak aylık yüzde 0,1’lik değişim, eylül ayında bir önceki aya kıyasla oldukça sınırlı bir yükseliş yaşandığını ortaya koyuyor.
Perakende sektörünün ayrıntılarında internet üzerinden satış yapan işletmeler, bilgisayar ve iletişim ürünleri ile tıbbi ürün ve kozmetik satışları öne çıktı.
Elektrikli eşya ve mobilya sektöründe ise yıllık satış hacmi geriledi.
İnternet üzerinden satışlarda yüzde 17,4’lük artış
Perakende sektörünün alt faaliyet alanları arasında en yüksek yıllık satış hacmi artışı, posta veya internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda kaydedildi.
TÜİK verilerine göre bu alandaki satış hacmi Eylül 2026’da yıllık yüzde 17,4, aylık yüzde 1,4 arttı.
Bu sonuç, posta veya internet üzerinden satışların, bültende ayrı olarak gösterilen perakende alt faaliyetleri arasında en yüksek yıllık artışı gerçekleştirdiğini ortaya koydu.
İnternet üzerinden satış yapan işletmelerin faaliyet hacmindeki artış, tüketicilerin dijital kanallardan alışveriş yapma eğilimi ve işletmelerin çevrim içi satış olanakları açısından dikkat çekici bir gösterge niteliğinde.
Ancak söz konusu yüzde 17,4’lük değişimin doğrudan e-ticaretin parasal büyüklüğünü veya internetten alışveriş yapan kişi sayısını gösterdiği düşünülmemeli.
Veri, posta veya internet üzerinden gerçekleştirilen perakende satış faaliyetlerinin hacim değişimini ifade ediyor.
Elektrikli eşya ve mobilyada yıllık yüzde 1,3 düşüş
Perakende sektörünün geneline bakıldığında yıllık artış yaşanmasına rağmen elektrikli eşya ve mobilya faaliyetlerinde farklı bir tablo ortaya çıktı.
TÜİK verilerine göre bu sektörde satış hacmi geçen yılın eylül ayına kıyasla yüzde 1,3 azaldı.
Aylık bazda ise yüzde 0,6’lık artış kaydedildi.
Bu durum, sektörün ağustos ayına göre bir miktar toparlanmasına rağmen geçen yılın aynı döneminin altında kaldığını gösteriyor.
Mobilya ve elektrikli eşya gibi dayanıklı tüketim ürünlerinin satışlarında tüketicilerin harcama tercihleri ve finansman koşulları önemli rol oynayabiliyor.
Ancak açıklanan bülten, eylül ayındaki düşüşün hangi nedenlerden kaynaklandığını belirlemeye yeterli değil.
Bilgisayar, kitap ve iletişim ürünlerinde yüzde 10,9 yükseliş
Perakende satışlarda dikkat çeken bir başka alan bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları oldu.
Bu faaliyet grubunda yıllık satış hacmi yüzde 10,9 arttı.
Buna karşılık aylık bazda yüzde 1,0 düşüş yaşandı.
Dolayısıyla söz konusu ürün grubunda geçen yılın aynı ayına göre artış devam ederken ağustostan eylüle geçişte satış hacmi geriledi.
Tıbbi ürünler ve kozmetik alanında ise yıllık yüzde 10,4, aylık yüzde 1,0 artış kaydedildi.
Tekstil, giyim ve ayakkabı satış hacminde yıllık yüzde 7,8, aylık yüzde 1,0 yükseliş görüldü.
Gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2 artış
Gıda, içecek ve tütün ürünlerinin perakende satış hacmi Eylül 2026’da yıllık yüzde 6,2 arttı.
Aylık artış ise yüzde 0,8 oldu.
Gıda dışı perakende ticarette, otomotiv yakıtı hariç tutulduğunda, yıllık yüzde 8,6 artış kaydedildi. Ancak aylık değişim yüzde 0,0 olarak gerçekleşti.
Bu veriler, eylül ayında gıda dışı perakende satış hacminin bir önceki aya göre genel olarak yatay seyrettiğini gösteriyor.
Otomotiv yakıtı satış hacminde ise yıllık yüzde 6,0 artışa karşılık aylık yüzde 0,3 düşüş yaşandı.
Perakende satışlarda bütün sektörlerin rakamları
TÜİK’in Eylül 2026 bülteninde yer alan alt sektör verileri, tüketim ve perakende faaliyetlerinde farklı yönlerde hareketlerin yaşandığını ortaya koyuyor.
| Perakende faaliyet alanı | Yıllık değişim | Aylık değişim |
|---|---|---|
| Perakende ticaret toplamı | +%7,7 | +%0,1 |
| Saat ve mücevher hariç perakende | +%6,9 | +%1,2 |
| Gıda, içecek ve tütün | +%6,2 | +%0,8 |
| Gıda dışı (otomotiv yakıtı hariç) | +%8,6 | %0,0 |
| Bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları | +%10,9 | -%1,0 |
| Elektrikli eşya ve mobilya | -%1,3 | +%0,6 |
| Tekstil, giyim ve ayakkabı | +%7,8 | +%1,0 |
| Tıbbi ürünler ve kozmetik | +%10,4 | +%1,0 |
| Posta veya internet üzerinden satışlar | +%17,4 | +%1,4 |
| Otomotiv yakıtı | +%6,0 | -%0,3 |
Tablo TÜİK’in bülteninin ikinci sayfasındaki yıllık ve aylık değişim grafiklerinden hazırlanmıştır. Bazı alt faaliyetler daha geniş faaliyet gruplarının içinde yer aldığından oranlar toplanarak genel perakende artışı hesaplanamaz.
Verilere göre perakende satışlarda yıllık en yüksek artış posta veya internet üzerinden yapılan satışlarda gerçekleşti.
Elektrikli eşya ve mobilya ise yıllık düşüş gösteren alt faaliyet oldu.
Aylık bazda bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları ile otomotiv yakıtında gerileme yaşandı.
Ticaret satış hacmindeki düşüş ağustosta başlayan gerilemenin devamı mı?
TÜİK’in yayımladığı zaman serisi grafikleri, eylül ayında toplam ticaret satış hacminin hem yıllık hem de aylık bazda negatif bölgeye geçtiğini gösteriyor.
Ağustos 2026’da yıllık yüzde 0,8 artan ticaret satış hacmi, eylülde yüzde 5,6 azaldı.
Böylece yıllık değişim oranı 6,4 yüzde puan geriledi.
Aylık değişim oranı da ağustosta yüzde 0,3 artış gösterirken eylülde yüzde 0,7 düşüşe dönüştü.
Ağustos ve eylül karşılaştırması
| Gösterge | Ağustos 2026 | Eylül 2026 |
|---|---|---|
| Ticaret satış hacmi – yıllık | +%0,8 | -%5,6 |
| Ticaret satış hacmi – aylık | +%0,3 | -%0,7 |
Bu karşılaştırma, eylül ayında ticaret satış hacminin bir önceki aya göre gerilediğini ve yıllık değişimin negatif bölgeye geçtiğini gösteriyor.
Bununla birlikte yalnızca iki aylık veriden hareketle ticaret sektöründe kalıcı bir daralma eğilimi başladığı sonucuna ulaşmak mümkün değil. Önümüzdeki aylarda açıklanacak sonuçların da değerlendirilmesi gerekiyor.
Ciro arttı, satış hacmi düştü: İki TÜİK verisi neden farklı?
11 Kasım’da açıklanan ekonomik göstergelerde dikkat çeken noktalardan biri, ticaret sektörünün ciro endeksi ile satış hacim endeksinin farklı yönlerde hareket etmesi oldu.
TÜİK’in aynı gün yayımladığı ayrı ciro endeksleri bültenine göre ticaret sektörünün parasal cirosu eylül ayında yıllık yüzde 24,5, aylık yüzde 1,8 arttı.
Buna karşılık ticaret satış hacmi yıllık yüzde 5,6, aylık yüzde 0,7 geriledi.
İki gösterge arasındaki fark, ekonomik faaliyetlerin değerlendirilmesinde büyük önem taşıyor.
| Ticaret sektörü göstergesi | Yıllık değişim | Aylık değişim |
|---|---|---|
| Ticaret ciro endeksi | +%24,5 | +%1,8 |
| Ticaret satış hacim endeksi | -%5,6 | -%0,7 |
Ciro, işletmelerin satışlarının parasal büyüklüğünü gösteriyor. Ürün veya hizmet fiyatlarının yükselmesi, satış miktarı değişmese bile cironun artmasına neden olabiliyor.
Satış hacmi ise ticari faaliyetlerin miktar yönündeki değişimini izlemek için kullanılan bir gösterge.
Bu nedenle cirodaki artışın, satış hacminde de aynı yönde hareket yaşandığı anlamına gelmediği görülüyor.
Ancak iki endeksin kapsamı, ağırlıkları ve hesaplama yöntemleri dikkate alınmadan aralarındaki fark doğrudan ürün fiyatlarındaki artış oranı olarak yorumlanamaz.
Verilerin birlikte gösterdiği temel sonuç, eylül ayında ticaret sektöründe parasal satış büyüklüğü artarken satış hacminin gerilediği.
Konya’da sanayiciler ve toptancılar açısından ne anlama geliyor?
Türkiye genelinde toptan ticaret satış hacminin yıllık yüzde 10,9 azalması, sanayi ve ticaret ilişkilerinin güçlü olduğu Konya açısından dikkat çekici bir gelişme.
Konya; makine, otomotiv yan sanayisi, tarım makineleri, metal işleme, gıda ve çeşitli imalat alanlarında önemli bir üretim merkezi konumunda.
Kentte üretilen ürünler hem yurt içindeki ticaret ağları hem de ihracat kanalları üzerinden farklı pazarlara ulaştırılıyor.
Toptan ticaretteki ulusal gerileme, Konya’daki üretici ve dağıtıcı işletmelerin içinde bulunduğu ekonomik ortamı değerlendirmek açısından bir gösterge oluşturuyor.
Ancak açıklanan bülten Türkiye geneline ait. Bu nedenle Konya’daki toptancıların satış hacminin de yüzde 10,9 düştüğü söylenemez.
Kentteki gelişmelerin anlaşılabilmesi için yerel işletmelerin satış verileri, sanayi üretimi, ihracat, siparişler ve stok hareketleri gibi göstergelere ihtiyaç bulunuyor.
Konya esnafı ve perakende sektörü için tablo nasıl?
Konya’daki perakende ticaret, kent merkezindeki alışveriş alanlarının yanı sıra ilçelerdeki işletmeler, zincir mağazalar ve yerel esnaftan oluşan geniş bir ekonomik faaliyet alanına sahip.
Türkiye genelinde perakende satış hacminin yıllık yüzde 7,7 artması, tüketiciye doğrudan satış yapan işletmeler açısından ulusal ölçekte olumlu bir miktar değişimine işaret ediyor.
Ancak aylık artışın yüzde 0,1’de kalması, eylül ayında perakende satış hacminin ağustosa göre sınırlı değiştiğini ortaya koyuyor.
Bu durum Konya’daki işletmeler açısından değerlendirilirken gıda, giyim, mobilya, elektronik ürünler ve diğer faaliyet alanlarının birbirinden ayrılması gerekiyor.
Örneğin ulusal verilerde tekstil, giyim ve ayakkabı satışları yıllık yüzde 7,8 artarken elektrikli eşya ve mobilya satışlarında yüzde 1,3 düşüş görülüyor.
Dolayısıyla perakendenin bütün alt sektörlerinin aynı yönde ve aynı hızda hareket ettiği söylenemez.
İnternet satışlarındaki artış Konya işletmeleri için neden önemli?
Posta veya internet üzerinden gerçekleştirilen perakende satış hacmindeki yüzde 17,4’lük yıllık artış, Konya’daki işletmeler açısından da dikkat çekiyor.
Konya’da tekstil, ayakkabı, gıda ürünleri, ev eşyaları, mobilya ve çeşitli sanayi ürünlerinin satışını yapan işletmeler, geleneksel mağazacılığın yanında dijital satış kanallarını da kullanabiliyor.
Ulusal ölçekte bu alandaki satış hacminin diğer perakende alt faaliyetlerinden daha hızlı artması, çevrim içi satış kanallarının ticaretteki önemini gösteren verilerden biri.
Bununla birlikte Konya’daki e-ticaret işletmelerinin aynı oranda büyüdüğü sonucuna ulaşmak mümkün değil.
Kent özelindeki değişimin ölçülebilmesi için il bazında çevrim içi satış hacmi, sipariş miktarı ve işletme faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı verilere ihtiyaç bulunuyor.
Mobilya ve elektrikli eşya üretimi açısından uyarı niteliğinde veri
Elektrikli eşya ve mobilya satış hacminde yıllık yüzde 1,3 düşüş yaşanması, Konya’nın üretim ve perakende sektörleri açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir sonuç.
Konya’da mobilya üretimi, ev eşyaları satışı ve ilgili ticari faaliyetler yerel ekonomik yapının parçaları arasında bulunuyor.
Ulusal satış hacmindeki gerileme, bu ürün grubunda eylül ayının geçen yılın aynı dönemine göre daha düşük satış hacmiyle tamamlandığını gösteriyor.
Ancak satışların düşmesinin nedenleri veya bu gerilemenin Konya’daki üretim ve ticarete ne ölçüde yansıdığı mevcut bültende açıklanmıyor.
Bu değerlendirmelerde tüketici talebi, finansman koşulları, ürün fiyatları ve yerel sektör verileri birlikte incelenmeli.
Konya’nın tarımsal ürün ticareti açısından hangi sonuçlar çıkarılabilir?
Konya, Türkiye’nin başlıca tarımsal üretim merkezlerinden biri olması nedeniyle toptan ticaret ve gıda tedarik zinciri açısından da önem taşıyor.
Buğday, arpa, mısır, şeker pancarı ve diğer tarım ürünlerinin pazarlanması, işlenmesi, taşınması ve ticareti kent ekonomisinin önemli faaliyetleri arasında.
Toptan ticaret hacmindeki ulusal yüzde 10,9’luk gerileme, tarımsal ürün ticaretinin de içinde bulunduğu genel ticari ortam bakımından izlenebilir bir gösterge.
Ancak TÜİK’in bu bülteni, tarımsal ürünlerin ayrı ayrı satış hacmini açıklamıyor.
Dolayısıyla buğday, şeker pancarı veya başka bir tarım ürününün ticaret hacminin yüzde 10,9 azaldığı sonucuna ulaşılamaz.
Tarımsal ürünler açısından sağlıklı değerlendirme yapılabilmesi için ürün bazındaki üretim, alım-satım, fiyat ve stok verilerinin ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Satış hacim endeksleri nasıl hesaplanıyor?
TÜİK, ticaret satış hacim endekslerini 2021=100 temel yılına göre hesaplıyor.
Yıllık değişim oranları, takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki yılın aynı ayıyla karşılaştırılması sonucunda belirleniyor.
Aylık değişim oranları ise mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki aya göre değişimini gösteriyor.
Bu ayrım, çalışma günlerinin sayısı ve mevsimsel hareketlerin dönemler arasındaki karşılaştırmaları etkilemesini azaltıyor.
Bu nedenle yıllık ve aylık değişim oranlarının farklı istatistiksel karşılaştırmalar içerdiğinin dikkate alınması gerekiyor.
Gözler 11 Aralık’ta açıklanacak ekim verilerinde
TÜİK’in açıkladığı takvime göre ticaret satış hacim endekslerine ilişkin bir sonraki haber bülteni 11 Aralık 2026 tarihinde yayımlanacak.
Yeni verilerde özellikle üç gelişme yakından izlenecek.
Toptan ticaretteki yıllık ve aylık gerilemenin sürüp sürmediği, perakende sektöründeki yıllık artışın nasıl değiştiği ve posta veya internet üzerinden satışların yüksek artış hızını koruyup korumadığı, ticari faaliyetlerin yönünü değerlendirmek açısından önem taşıyacak.
Elektrikli eşya ve mobilyada yıllık düşüşün devam edip etmediği de takip edilecek başlıklar arasında bulunuyor.
Eylül 2026 sonuçları, Türkiye’de ticaretin farklı alanlarında belirgin bir ayrışma yaşandığını ortaya koydu. Toplam ticaret satış hacmi yıllık yüzde 5,6 gerilerken toptan ticarette düşüş yüzde 10,9’a ulaştı. Buna karşılık perakende satış hacmi yüzde 7,7, posta veya internet üzerinden satış hacmi ise yüzde 17,4 arttı. Aynı dönemde ticaret sektörünün parasal cirosunun yükselmesi, ekonomide satış gelirleriyle satış hacmindeki değişimin birbirinden ayrılarak değerlendirilmesi gerektiğini gösterdi.