Nöbetçi Eczaneler
11 Kasım 2026 Çarşamba | Ankara – Konya
Türkiye ekonomisinin üretim, ticaret, inşaat ve hizmet faaliyetlerine ilişkin önemli göstergelerinden biri olan ciro endekslerinin eylül ayı sonuçları belli oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 11 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 10.00’da yayımlanan verilere göre sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi, eylül ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28,5 yükseldi.
Aylık bazda ise toplam ciro yüzde 2,4 arttı. Böylece işletmelerin parasal satış büyüklüğünde artış devam ederken hem yıllık hem de aylık artış hızında ağustos ayına kıyasla yavaşlama görüldü.
Veriler, özellikle sanayi ve hizmet sektörlerindeki yıllık artışın ticaret ve inşaat sektörlerinin üzerinde gerçekleştiğini gösterdi.
Bununla birlikte madencilik ve taş ocakçılığında aylık bazda yaşanan gerileme, sektörler arasındaki farklılaşmayı ortaya koyan önemli sonuçlardan biri oldu.
Toplam ciro yıllık yüzde 28,5, aylık yüzde 2,4 arttı
TÜİK’in 2021 yılını 100 kabul ederek hesapladığı ciro endekslerine göre Türkiye’de dört ana sektörün toplam cirosu, Eylül 2026’da yıllık yüzde 28,5 artış gösterdi.
Aynı dönemde sanayi sektörünün cirosu yüzde 33,4, inşaat sektörünün cirosu yüzde 28,3, ticaret sektörünün cirosu yüzde 24,5, hizmet sektörünün cirosu ise yüzde 34,8 yükseldi.
Aylık verilerde de dört ana sektörün tamamında artış kaydedildi. Ancak bu artışların büyüklükleri birbirinden farklı oldu.
Eylül 2026 ciro endekslerinde son durum
| Sektör | Yıllık değişim | Aylık değişim |
|---|---|---|
| Toplam ciro | %28,5 | %2,4 |
| Sanayi | %33,4 | %3,6 |
| İnşaat | %28,3 | %1,8 |
| Ticaret | %24,5 | %1,8 |
| Hizmet | %34,8 | %2,6 |
Dört ana sektör arasında yıllık en yüksek ciro artışı hizmet sektöründe, aylık en yüksek artış ise sanayi sektöründe gerçekleşti.
Ticaret sektörü yüzde 24,5 ile yıllık bazda, ticaret ve inşaat sektörleri ise yüzde 1,8 ile aylık bazda ana sektörler arasındaki en düşük artış oranlarını kaydetti.
Cirodaki yıllık artış hızı ağustosa göre 3,4 puan geriledi
TÜİK bülteninde yer alan grafikler, toplam cirodaki yıllık artış hızının son dönemde yavaşladığını gösteriyor.
Ağustos 2026’da yüzde 31,9 olan yıllık ciro artışı, eylül ayında yüzde 28,5’e geriledi.
Böylece yıllık artış hızı bir ayda 3,4 yüzde puan azaldı.
Aynı durum aylık verilerde de görüldü. Ağustos ayında yüzde 3,0 olan toplam ciro artışı, eylülde yüzde 2,4’e düştü.
Aylık artış hızındaki gerileme ise 0,6 yüzde puan oldu.
Toplam ciroda ağustos-eylül karşılaştırması
| Gösterge | Ağustos 2026 | Eylül 2026 | Fark |
|---|---|---|---|
| Yıllık ciro artışı | %31,9 | %28,5 | -3,4 puan |
| Aylık ciro artışı | %3,0 | %2,4 | -0,6 puan |
Bu veriler, toplam cironun azaldığını değil, cirodaki artış hızının yavaşladığını gösteriyor.
Nitekim eylül ayında hem yıllık hem de aylık değişim pozitif bölgede kalmaya devam etti.
TÜİK’in yıllık değişim grafiği daha uzun dönemli bir karşılaştırmaya da imkân sağlıyor. Eylül 2024’te yüzde 47,3 olan yıllık toplam ciro artışı, Eylül 2025’te yüzde 38,2, Eylül 2026’da ise yüzde 28,5 olarak kaydedildi.
Üç yılın eylül ayı verileri karşılaştırıldığında, işletmelerin parasal ciro büyümesinin yıllık hızında belirgin bir yavaşlama görülüyor.
Sanayi sektörünün cirosu yüzde 33,4 arttı
Türkiye ekonomisinin temel üretim alanlarından sanayi sektöründe yıllık ciro artışı yüzde 33,4 oldu.
Sanayi cirosu bir önceki aya göre ise yüzde 3,6 yükseldi.
Bu sonuç, sanayi sektörünün aylık bazda dört ana sektör arasında en yüksek ciro artışını gerçekleştirdiğini ortaya koydu.
Sanayi sektörünün alt kırılımlarına bakıldığında ise birbirinden farklı sonuçlar görülüyor.
İmalat sanayisinde yıllık ciro yüzde 33,3, aylık ciro yüzde 3,9 arttı.
Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık yüzde 38,3 artış kaydedilmesine rağmen aylık bazda yüzde 4,5 gerileme yaşandı.
Özellikle madencilikteki aylık düşüş, sanayi sektörünün genelinde artış görülmesine karşın bazı faaliyet alanlarında ters yönlü hareketlerin yaşandığını gösterdi.
Madencilikte aylık yüzde 4,5’lik gerileme dikkat çekti
Madencilik ve taş ocakçılığı, eylül ayında ciro endeksinde aylık düşüş kaydedilen alt sektör olarak öne çıktı.
Sektörün yıllık cirosu yüzde 38,3 artarken ağustos ayına göre ciro yüzde 4,5 azaldı.
İki oran arasında bir çelişki bulunmuyor. Yıllık değişim geçen yılın eylül ayına göre, aylık değişim ise bir önceki aya göre hesaplanıyor.
Bu nedenle bir sektörün cirosu önceki yılın aynı ayından yüksek olmasına rağmen bir önceki aya göre gerileyebiliyor.
Öte yandan madencilikteki aylık gerilemenin hangi alt faaliyetlerden veya fiyat ve satış koşullarından kaynaklandığını belirlemek için daha ayrıntılı sektörel verilere ihtiyaç bulunuyor.
Hizmet sektöründe yıllık artış yüzde 34,8’e ulaştı
Eylül 2026’da ana sektörler arasında en yüksek yıllık ciro artışı hizmet sektöründe gerçekleşti.
TÜİK verilerine göre hizmet sektörü ciro endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 34,8, ağustos ayına göre ise yüzde 2,6 yükseldi.
Hizmet sektörünün alt faaliyetlerinde ulaştırma ve depolama ile mesleki, bilimsel ve teknik hizmetler dikkat çekti.
Ulaştırma ve depolamada yıllık yüzde 39,9 artış görülürken mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlerde ciro yüzde 38,8 yükseldi.
Bilgi ve iletişim sektöründe yıllık ciro artışı yüzde 33,5, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 30,3, idari ve destek hizmetlerinde ise yüzde 29,9 oldu.
Ulaştırma ve depolama, yıllık yüzde 39,9 ile öne çıktı
TÜİK’in alt sektörler için yayımladığı yıllık değişim grafiğinde ulaştırma ve depolama faaliyetleri yüzde 39,9’luk artışla ilk sırada yer aldı.
Sektörde aylık ciro artışı ise yüzde 3,5 oldu.
Ulaştırma ve depolama; kara, hava ve diğer taşımacılık faaliyetleri, lojistik hizmetleri, depolama ve ilgili destek faaliyetlerini kapsayan geniş bir ekonomik alan oluşturuyor.
Türkiye’nin üretim ve ticaret faaliyetleri açısından taşıma ve depolama maliyetleri önemli bir yer tutuyor.
Bununla birlikte cirodaki yüzde 39,9’luk artışın tek başına taşınan yük miktarının veya gerçekleştirilen hizmet hacminin aynı oranda arttığını göstermediği unutulmamalı.
Taşımacılık ücretlerindeki değişimler ve hizmet bileşimindeki farklılaşmalar da ciro rakamlarını etkileyebiliyor.
Mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 38,8 artış
Yıllık ciro artışında öne çıkan bir başka alan, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler oldu.
Bu sektörde yıllık ciro yüzde 38,8, aylık ciro ise yüzde 3,7 arttı.
Söz konusu faaliyet grubu; mühendislik, mimarlık, teknik danışmanlık, bilimsel ve diğer mesleki hizmetlerin önemli bir bölümünü kapsıyor.
Özellikle üretim, teknoloji, tasarım ve teknik danışmanlık hizmetleriyle bağlantılı işletmelerin faaliyetleri bu sektörün ekonomik önemini artırıyor.
Ancak TÜİK’in bu bülteni, söz konusu ciro artışının ne kadarının hizmet miktarındaki artıştan, ne kadarının fiyat değişimlerinden kaynaklandığını ayrı ayrı göstermiyor.
Alt sektörlerin tamamında yıllık ve aylık ciro değişimi
TÜİK’in bülteninde yer alan grafikler, dört ana sektörün yanı sıra alt faaliyet alanlarına ilişkin değişim oranlarını da ortaya koyuyor.
Eylül 2026 sonuçları şöyle:
| Sektör veya faaliyet alanı | Yıllık değişim | Aylık değişim |
|---|---|---|
| Toplam ciro | %28,5 | %2,4 |
| Sanayi | %33,4 | %3,6 |
| Madencilik ve taş ocakçılığı | %38,3 | -%4,5 |
| İmalat | %33,3 | %3,9 |
| İnşaat | %28,3 | %1,8 |
| Ticaret | %24,5 | %1,8 |
| Hizmet | %34,8 | %2,6 |
| Ulaştırma ve depolama | %39,9 | %3,5 |
| Konaklama ve yiyecek | %30,3 | %2,3 |
| Bilgi ve iletişim | %33,5 | %1,3 |
| Gayrimenkul | %28,1 | %3,6 |
| Mesleki, bilimsel ve teknik | %38,8 | %3,7 |
| İdari ve destek hizmetleri | %29,9 | %0,7 |
Tablodaki alt sektörler bağlı oldukları ana sektörlerin içindedir; ayrıca toplanarak genel ciro artışı hesaplanamaz.
Veriler, yıllık bazda ulaştırma ve depolamanın, aylık bazda ise imalat sanayisinin güçlü artış kaydettiğini gösteriyor.
Madencilik ve taş ocakçılığı ise aylık yüzde 4,5’lik düşüşle diğer alt sektörlerden ayrıştı.
Ticaret sektöründe yıllık ciro artışı yüzde 24,5’te kaldı
Türkiye’de ticaret sektörü ciro endeksi, eylül ayında yıllık yüzde 24,5 arttı.
Aylık artış ise yüzde 1,8 olarak gerçekleşti.
Ticaret sektörü böylece dört ana sektör arasında yıllık ciro artışının en düşük olduğu faaliyet alanı oldu.
Bu durum, ticari faaliyetlerde parasal satışların artmaya devam ettiğini, ancak artış oranının sanayi ve hizmet sektörlerinin gerisinde kaldığını gösteriyor.
Ticaret sektöründeki değişim, tüketici talebi, toptan ticaret faaliyetleri, işletmelerin stok yönetimi ve fiyat hareketleri açısından izlenebilecek göstergeler arasında bulunuyor.
Ancak ciro artışının düşük olması, tek başına satış miktarlarında düşüş yaşandığını veya tüketici harcamalarının reel olarak gerilediğini kanıtlamıyor.
Bu değerlendirmeler için perakende satış hacmi, ticaret satış hacmi ve fiyat endeksleri gibi göstergelerin birlikte ele alınması gerekiyor.
İnşaat sektöründe ciro yıllık yüzde 28,3 yükseldi
İnşaat sektörü ciro endeksi, Eylül 2026’da bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28,3 arttı.
Ağustos ayına göre artış ise yüzde 1,8 oldu.
İnşaat sektöründeki ciro artışı, faaliyetlerin parasal büyüklüğünde yükseliş olduğunu gösteriyor.
Bununla birlikte inşaat sektöründe malzeme fiyatları, işçilik giderleri ve proje bedellerindeki değişimler de ciro rakamları üzerinde etkili olabiliyor.
Dolayısıyla inşaat cirosunun yıllık yüzde 28,3 artması, tamamlanan konut, bina veya altyapı projelerinin fiziksel miktarının aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor.
Sektördeki gerçek üretim eğiliminin anlaşılabilmesi için inşaat üretim endeksi, maliyet endeksleri, yapı izin istatistikleri ve diğer tamamlayıcı göstergelerin değerlendirilmesi gerekiyor.
Yıllık ciro artışı enflasyondan arındırılmış büyüme anlamına gelmiyor
Eylül 2026 ciro endekslerinin değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri, açıklanan oranların parasal ciro değişimini göstermesi.
Toplam cironun yüzde 28,5 artması, Türkiye’deki işletmelerin üretiminin veya sattığı ürün miktarının yüzde 28,5 büyüdüğü anlamına gelmiyor.
Bir işletmenin cirosu, satış miktarı sabit kalsa bile ürün veya hizmet fiyatlarındaki artış nedeniyle yükselebiliyor.
Benzer şekilde ciro artışının bir bölümü fiyatlardan, bir bölümü satılan ürün veya sunulan hizmet miktarındaki değişimlerden kaynaklanabiliyor.
TÜİK’in bu bültende açıkladığı oranlar, söz konusu iki etkinin ne kadar paya sahip olduğunu ayrı ayrı göstermiyor.
Bu nedenle ciro endeksleri, ekonomik faaliyetlerin parasal büyüklüğünü izlemek açısından önemli olsa da reel büyümenin doğrudan ölçüsü olarak kullanılmamalı.
Aynı şekilde ciro artışı işletmelerin kârlılığının da aynı oranda yükseldiği anlamını taşımıyor. İşçilik, enerji, finansman, kira, hammadde ve diğer giderlerde yaşanan değişimler işletmelerin kârı üzerinde ayrı etkiler oluşturabiliyor.
Konya sanayisi açısından veriler ne anlatıyor?
TÜİK’in eylül ayı ciro endeksleri, sanayi ve ticaret ağırlıklı ekonomik yapısıyla öne çıkan Konya açısından da önem taşıyor.
Konya’da makine imalatı, otomotiv yan sanayisi, tarım makineleri, metal işleme, gıda sanayisi, un ve unlu mamuller üretimi gibi çok sayıda faaliyet alanı bulunuyor.
Türkiye genelinde sanayi cirosunun yıllık yüzde 33,4, imalat sanayisi cirosunun ise yüzde 33,3 artması, bu sektörlerdeki parasal satış büyüklüğünün yükseldiğini ortaya koyuyor.
Konya’daki sanayi kuruluşları açısından söz konusu veriler, ulusal sektör görünümünün değerlendirilmesinde bir referans oluşturabilir.
Ancak TÜİK’in yayımladığı bülten Türkiye geneline ait. Konya’daki sanayi kuruluşlarının cirosunun da yüzde 33,4 arttığını söylemek için il düzeyinde ayrıca veri bulunması gerekiyor.
Konya’nın kendi üretim ve satış performansının değerlendirilmesinde organize sanayi bölgelerindeki faaliyetler, ihracat verileri, kapasite kullanımı, sektörel üretim ve istihdam göstergeleriyle birlikte analiz yapılması daha sağlıklı sonuçlar verebilir.
Konya’daki ticaret işletmeleri için yüzde 24,5’lik artış ne ifade ediyor?
Konya’da toptan ve perakende ticaret, kent ekonomisinin önemli unsurlarından biri.
Türkiye genelinde ticaret sektörünün yıllık ciro artışının yüzde 24,5 ile diğer üç ana sektörün gerisinde kalması, ulusal ticaret faaliyetlerinde parasal büyümenin diğer sektörlere göre daha sınırlı gerçekleştiğini gösteriyor.
Bu veri Konya’daki esnaf, toptancı ve perakende işletmeler açısından değerlendirilirken satış miktarları ile fiyat artışlarının birbirinden ayrılması gerekiyor.
Örneğin bir işletmenin satış gelirlerinin artması, daha fazla ürün sattığı anlamına gelmeyebilir. Ürün fiyatlarındaki değişim toplam satış gelirlerini artırabilirken kira, personel ve finansman maliyetleri işletmenin kazancını farklı yönde etkileyebilir.
Dolayısıyla ticaret sektöründeki ciro değişimi, işletmelerin ekonomik durumunu anlamak için tek başına yeterli bir gösterge değil.
Konya’nın lojistik ve taşımacılık sektörü de verileri yakından izliyor
Ulaştırma ve depolama sektöründe yıllık yüzde 39,9’luk ciro artışı, Konya’nın lojistik ve nakliye faaliyetleri açısından da dikkat çekiyor.
Konya’da sanayi üretimi, tarım ürünlerinin taşınması, iç ticaret ve ihracat bağlantılı lojistik faaliyetleri önemli bir ekonomik alan oluşturuyor.
Ulusal verilerde ulaştırma ve depolama cirosunun güçlü artması, sektörün parasal işlem büyüklüğünde yükseliş olduğunu ortaya koyuyor.
Ancak bu yükselişin Konya’daki taşımacılık şirketlerine ne ölçüde yansıdığı, taşınan yük miktarının değişip değişmediği veya işletmelerin kârlılık durumunun nasıl şekillendiği bu bültenden anlaşılamıyor.
Bunun için bölgesel taşımacılık verileri, akaryakıt giderleri, navlun fiyatları ve sektörün faaliyet hacmine ilişkin ilave göstergelere ihtiyaç bulunuyor.
Konya’nın tarımsal üretimi bu endekste nasıl değerlendirilmeli?
Konya’nın en önemli ekonomik faaliyetlerinden biri tarım ve hayvancılık olmasına rağmen TÜİK’in bu ciro bülteni doğrudan tarımsal üretimi ölçmüyor.
Bülten sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerini kapsıyor.
Bu nedenle buğday, arpa, mısır, şeker pancarı ve diğer tarım ürünlerinin üretim miktarındaki değişimler, doğrudan bu ciro endeksinden belirlenemiyor.
Bununla birlikte tarım ürünlerinin işlenmesi, gıda sanayisinde kullanılması, ticareti ve taşınması gibi faaliyetler ilgili sanayi, ticaret ve hizmet sektörleri üzerinden ekonomik göstergelerde yer alabiliyor.
Konya açısından tarımsal üretimin değerlendirilmesinde bitkisel üretim istatistikleri, ürün fiyatları, tarımsal girdi maliyetleri ve tarım sektörüne ilişkin diğer göstergelerin ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Ciro verilerinde hangi hesaplama yöntemi kullanılıyor?
TÜİK, Eylül 2026 ciro endekslerini 2021=100 temel yılına göre hesapladı.
Bültende açıklanan yıllık ve aylık değişim oranları farklı istatistiksel düzeltmeler içeriyor.
Yıllık değişimler, takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki yılın aynı ayıyla karşılaştırılmasıyla hesaplanıyor.
Aylık değişimler ise mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks değerlerinin bir önceki aya göre değişimini gösteriyor.
Bu ayrım, ekonomik faaliyetlerde çalışma günü sayısı ve mevsimsel koşullar gibi unsurların karşılaştırmaları etkilemesini sınırlandırmak açısından önem taşıyor.
Bu nedenle aylık ve yıllık veriler aynı dönemi değerlendirse de farklı karşılaştırma esaslarına dayanıyor.
Önümüzdeki dönemde hangi göstergeler izlenecek?
Eylül 2026 ciro endeksleri, Türkiye ekonomisinde parasal satış büyüklüklerinin artmaya devam ettiğini ancak toplam cirodaki artış hızının ağustosa göre yavaşladığını gösterdi.
Önümüzdeki dönemde ekonomik faaliyetlerin yönünün daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için özellikle sanayi üretimi, perakende ve ticaret satış hacmi, enflasyon, sektörel maliyetler ve istihdam verilerinin birlikte izlenmesi gerekiyor.
Sanayi sektöründe aylık yüzde 3,6’lık artış ve imalattaki yüzde 3,9’luk yükseliş dikkat çekerken madencilikte yaşanan yüzde 4,5’lik düşüşün sonraki aylarda devam edip etmeyeceği de önemli olacak.
Hizmet sektöründe yıllık yüzde 34,8’lik artışın, ticaret sektöründeki yüzde 24,5’lik artışın üzerinde kalması ise sektörler arasındaki farklılaşmanın sürdüğünü gösteriyor.
TÜİK bir sonraki ciro verisini 11 Aralık’ta açıklayacak
TÜİK’in yayımladığı takvime göre ekim ayına ilişkin ciro endeksleri 11 Aralık 2026 Cuma günü açıklanacak.
Yeni verilerle birlikte toplam cirodaki yıllık artış hızının daha da yavaşlayıp yavaşlamadığı, sanayi ve hizmet sektörlerindeki yükselişin devam edip etmediği ve madencilikteki aylık gerilemenin nasıl bir seyir izlediği takip edilebilecek.
Eylül 2026 sonuçları, Türkiye’de sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin toplam cirosunun yıllık yüzde 28,5, aylık yüzde 2,4 arttığını ortaya koydu. Hizmet sektörü yıllık artışta, sanayi sektörü aylık artışta öne çıkarken madencilikte yüzde 4,5’lik aylık düşüş yaşandı. Ağustosa göre hem aylık hem de yıllık artış hızında görülen yavaşlama, gelecek dönem verilerinin önemini artırdı.