Nöbetçi Eczaneler
BAĞDAT – Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY), iki büyük siyasi güç olan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasındaki anlaşmazlık yeni bir boyuta taşındı.
KYB Başkanı Bafel Talabani, IKBY hükümetinden çekileceklerini ve yaklaşık iki yıllık aranın ardından yeniden faaliyete geçen bölgesel parlamentonun alacağı kararları tanımayacaklarını duyurdu.
Talabani’nin açıklamaları, uzun süredir devam eden hükümet kurma anlaşmazlığının ardından geldi. IKBY Meclisinin KYB ve Yeni Nesil Hareketi’nin boykot ettiği oturumda başkanlık seçimini gerçekleştirmesi, bölgedeki siyasi gerilimi artırdı.
Talabani, KDP’yi mevcut siyasi krizin sorumlusu olarak gösterirken, hükümetin başarısız olduğunu savundu ve mevcut yönetimden ayrılacaklarını bildirdi.
Talabani: Bu başarısız hükümetten çekileceğiz
KYB Başkanı Bafel Talabani, yaptığı açıklamada bölgesel parlamentonun yeniden toplanma sürecini ve KDP’nin tutumunu eleştirdi.
Parlamentonun çalışmalarının yeniden başlatılmasında izlenen yöntemi kabul etmediklerini belirten Talabani, KDP’nin bölgesel yönetim konusunda başarısız olduğunu ileri sürdü.
Talabani, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Parlamento toplanmadı ama Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) içindeki bir azınlık, hükümet yönetiminin nasıl olması gerektiğini bilmediğini ortaya koydu. Bu durumu kabul etmeyeceğiz. Bu başarısız hükümetten çekileceğiz.”
KYB’nin mevcut hükümetten çekilmesi yönündeki karar, uzun süredir devam eden iktidar paylaşımı anlaşmazlığında önemli bir kırılma noktası oldu.
KDP ile KYB arasında bölgesel yönetimin üst düzey makamları ve yeni hükümetin oluşturulması konusunda devam eden görüşmelerden sonuç alınamaması, siyasi gerilimi artıran başlıca nedenler arasında yer alıyor.
“Meclisin alacağı kararları tanımayacağız”
Talabani, açıklamasında yalnızca hükümetten çekilme kararıyla yetinmedi. IKBY Meclisinin alacağı kararları ve bu kararlarla ortaya çıkabilecek yeni yönetimi de tanımayacaklarını bildirdi.
KDP’ye doğrudan seslenen Talabani, bölge başkanlığı ve başbakanlık makamlarının belirlenmesi durumunda KYB’nin de karşılık vereceğini açıkladı.
Talabani, siyasi krizin boyutlarını ortaya koyan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Biz, bu durumu kabul etmiyoruz ve meclisin alacağı kararları tanımayacağız. Bunun sonucunda ortaya çıkacak hiçbir hükümeti veya makamı tanımayacağız. Sizi de (KDP) tanımayacağız. Eğer onlar bir Kürdistan Bölgesi Başkanı atarsa, biz de bir Kürdistan Bölgesi Başkanı atayacağız. Eğer onlar bir başbakan atarsa, biz de bir başbakan atayacağız. Bu bölge, Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) ve onun mücadelesinin eseridir.”
Bu açıklama, IKBY’de siyasi kurumların meşruiyeti konusunda iki büyük parti arasındaki anlaşmazlığın daha da derinleştiğini gösterdi.
Talabani’nin alternatif bölge başkanı ve başbakan belirlenebileceğine yönelik sözleri, bölgede birbirini tanımayan siyasi yönetimlerin ortaya çıkabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.
Ancak KYB’nin bu doğrultuda fiilen ayrı bir yönetim kurduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Talabani: IKBY’de kan dökülmesine izin vermeyeceğiz
KYB Başkanı Talabani, siyasi anlaşmazlığa rağmen bölgede şiddet yaşanmaması gerektiğini de vurguladı.
Bağdat yönetimi nezdinde kamu çalışanlarının maaşlarının iyileştirilmesi amacıyla çaba gösterdiklerini savunan Talabani, siyasi sorunların halkın yaşam koşullarını olumsuz etkilememesi gerektiğine dikkat çekti.
IKBY’de kan dökülmesine izin vermeyeceklerine ilişkin söz verdiklerini belirten Talabani, siyasi mücadelenin çatışmaya dönüşmemesi gerektiği mesajını verdi.
Talabani’nin bu açıklaması, KDP ile KYB arasındaki gerilimin bölgesel güvenlik üzerindeki olası etkilerine ilişkin kaygıların arttığı bir dönemde geldi.
IKBY Meclisi yaklaşık iki yıl sonra toplandı
Siyasi krizin fitilini ateşleyen gelişme, IKBY Meclisinin yaklaşık iki yıllık aranın ardından yeniden toplanması oldu.
Bölgesel parlamentonun 4 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen oturumunda Meclis başkanı, başkan vekili ve sekreter seçildi.
100 sandalyeli parlamentoda 52 milletvekilinin katılımıyla gerçekleştirilen oturumda KDP’li Vala Fareed Meclis başkanlığına seçildi. Başkan vekilliği görevine Hristiyan toplumu temsilcisi Rami Nouri Syawish, sekreterliğe ise Türkmen toplumu temsilcisi Muna Kahveci getirildi.
Ancak KYB ve Yeni Nesil Hareketi başta olmak üzere bazı siyasi gruplar, oturuma katılmayarak parlamentonun toplanma biçimini protesto etti.
KYB’nin itirazı, yalnızca başkanlık seçimiyle sınırlı kalmadı. Parti yönetimi, oturum sonucunda alınan kararların ve buna bağlı olarak oluşabilecek yeni hükümetin meşruiyetini de reddetti.
KDP: Parlamento yasal ve demokratik bir süreçle toplandı
KYB’nin parlamentoyu tanımama kararına karşılık KDP, Meclisin yeniden faaliyete geçirilmesini savundu.
KDP Sözcüsü Mahmud Muhammed tarafından yapılan açıklamada, parlamentonun milletvekillerinin çoğunluğunun katılımıyla yasal ve demokratik bir süreç sonucunda toplandığı belirtildi.
KDP, parlamentonun yaklaşık iki yıldır siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle çalışamadığını savunarak yeniden toplanmasının kurumsal işleyiş açısından gerekli olduğunu ifade etti.
Açıklamada, parlamentonun yeniden faaliyete geçirilmesinin herhangi bir siyasi partiye karşı yapılmış bir girişim olmadığı, oturumları boykot eden siyasi grupların da Meclis çalışmalarına katılabileceği kaydedildi.
Böylece iki büyük parti arasında parlamentonun meşruiyetine ilişkin görüş ayrılığı açık biçimde ortaya çıktı.
KDP ile KYB arasındaki anlaşmazlık neden büyüdü?
IKBY’deki siyasi gerilimin temelinde, Ekim 2024’te gerçekleştirilen bölgesel parlamento seçimlerinin ardından yeni hükümetin kurulamaması bulunuyor.
Seçimlerde KDP 39, KYB ise 23 sandalye kazandı. Ancak yeni hükümetin kurulması için yürütülen görüşmelerde üst düzey makamların paylaşımı konusunda uzlaşma sağlanamadı.
Bu nedenle Mesrur Barzani başkanlığındaki önceki bölgesel hükümet görevini sürdürdü.
KYB, söz konusu hükümette başbakan yardımcılığı ve bazı bakanlık görevleriyle temsil ediliyordu. Başbakan yardımcılığı görevini Kubad Talabani yürütüyordu.
Parlamentonun yeniden toplanması, iki parti arasındaki hükümet kurma müzakereleri tamamlanmadan gerçekleştiği için KYB’nin tepkisini çekti.
Bafel Talabani, KDP ile birçok kez görüşmeler gerçekleştirildiğini ancak sonuç alınamadığını savunarak gelinen noktadan karşı tarafı sorumlu tuttu.
KDP ise parlamentonun faaliyetlerini sürdürmesinin bölgesel yönetimin işleyişi açısından gerekli olduğunu belirtiyor.
IKBY’de alternatif yönetim tartışması
KYB Başkanı Talabani’nin açıklamalarındaki en dikkat çekici bölüm, KDP’nin tek taraflı biçimde bölge başkanı veya başbakan belirlemesi durumunda kendilerinin de aynı makamlar için isim açıklayabileceklerini söylemesi oldu.
Bu yaklaşım, IKBY’de siyasi bölünmenin kurumsal boyuta taşınabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
KDP’nin güçlü olduğu Erbil ile KYB’nin siyasi ağırlığının bulunduğu Süleymaniye arasındaki yönetim anlaşmazlıkları, geçmişte de bölgesel siyasetin önemli başlıkları arasında yer aldı.
Son açıklamalarla birlikte tartışma, hükümette hangi partinin hangi görevi üstleneceğinin ötesine geçerek parlamentonun ve kurulabilecek yeni hükümetin meşruiyeti üzerinde yoğunlaştı.
Bununla birlikte Talabani’nin alternatif makamlar oluşturma açıklaması henüz fiilen kurulmuş bir yönetim anlamına gelmiyor.
Yeni sürecin nasıl şekilleneceği, tarafların atacağı adımlara ve siyasi görüşmelerin devam edip etmeyeceğine bağlı olacak.
IKBY’deki siyasi krizde öne çıkan gelişmeler
| Başlık | Gelişme |
|---|---|
| Krizin tarafları | Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) |
| KYB Başkanı | Bafel Talabani |
| Bölgesel parlamento oturumu | 4 Kasım 2026 |
| Oturuma katılan milletvekili | 52 |
| Toplam sandalye | 100 |
| Meclis başkanı | Vala Fareed |
| KYB’nin kararı | IKBY hükümetinden çekilmek |
| Parlamento kararlarına yaklaşımı | Tanımayacağını açıkladı |
| Alternatif yönetim açıklaması | Karşı tarafın belirlediği makamlara karşılık verilebileceği belirtildi |
| Mevcut hükümetin başbakanı | Mesrur Barzani |
Bölgede gözler KDP ve KYB’nin atacağı yeni adımlarda
KYB Başkanı Bafel Talabani’nin hükümetten çekilme ve parlamento kararlarını tanımama açıklaması, IKBY’deki siyasi belirsizliği artırdı.
Yaklaşık iki yıl sonra yeniden toplanan parlamentonun faaliyetlerine devam edip etmeyeceği, hükümet kurma sürecinin nasıl ilerleyeceği ve KYB’nin aldığı kararları hangi aşamalarla uygulayacağı önümüzdeki dönemin temel gündem maddeleri arasında bulunuyor.
KDP parlamentonun yeniden faaliyete geçirilmesini yasal bir adım olarak savunurken, KYB mevcut süreci kabul etmediğini ve alınacak kararlara karşılık vereceğini açıkladı.
Bölgesel yönetimin işleyişi, kamu hizmetlerinin devamlılığı ve Bağdat ile ilişkiler bakımından da önem taşıyan siyasi krizin çözümü için iki parti arasındaki görüşmelerin geleceği belirleyici olacak.
Talabani’nin “Hükümetten çekileceğiz, Meclisin kararlarını tanımayacağız” açıklamasıyla IKBY’de uzun süredir devam eden siyasi anlaşmazlık yeni bir aşamaya taşındı.