Tarım arazilerinde yeni dönem: Konya’da 373 parsel kiralama sürecinde, parsellerin 219’u üç ilçede

Tarım ve Orman Bakanlığının üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen özel mülkiyetteki tarım arazilerini sezonluk kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırma uygulaması Konya’da da yeni bir aşamaya geçti.

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2026 yılı listeleri, kentin hangi bölgelerinde tarım arazilerinin uzun süredir üretim dışında kaldığını da ortaya koydu.

Konya’ya ilişkin ilk yıl ve üst üste iki yıl işlenmeyen arazi listeleri 7 Eylül 2026’dan itibaren 5 gün süreyle ilan edildi. İlan döneminde itirazların, parselin bulunduğu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne yazılı olarak yapılması istendi.

Konya’da 373 parsel iki yıldır işlenmiyor

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün “2026 Yılı İşlenmeyen Araziler EK-2” başlıklı, üst üste iki yıl işlenmeyen arazileri gösteren resmî listesinde toplam 373 parsel bulunuyor.

Merceknet’in resmî listedeki parsel kayıtları üzerinden yaptığı ilçe bazlı sayımda dikkat çekici bir dağılım ortaya çıktı.

İşte Konya’nın ilçe ilçe tablosu

Her 5 parselden yaklaşık 3’ü üç ilçede

Listenin en çarpıcı tarafı, parsellerin ilçeler arasında son derece dengesiz dağılması.

Yunak’taki 81, Derebucak’taki 73 ve Taşkent’teki 65 parsel bir araya getirildiğinde 219 parsele ulaşılıyor.

Bu da Konya genelindeki 373 parselin yaklaşık yüzde 58,7’sinin yalnızca üç ilçede bulunduğunu gösteriyor.

Karatay ve Selçuklu da hesaba katıldığında ilk beş ilçedeki sayı 300 parsele çıkıyor. Başka bir ifadeyle üst üste iki yıldır işlenmeyen parsellerin yaklaşık yüzde 80’i beş ilçede yoğunlaşıyor.

Listenin ilk 5 ilçesi

Bu dağılım, işlenmeyen arazi sorununun Konya’nın tamamında aynı yoğunlukta yaşanmadığını; belirli ilçelerde ve yerleşimlerde çok daha belirgin hale geldiğini gösteriyor.

Yunak açık ara ilk sırada

Konya’nın önemli tahıl üretim merkezlerinden Yunak, 81 parsel ile listenin ilk sırasında bulunuyor.

Piribeyli, Kıllar, Kuyubaşı, Yığar, Karayayla, Odabaşı, Hacıfakılı, Ayrıtepe, Koçyazı, Hursunlu ve Kuzören gibi çok sayıda yerleşimde üst üste iki yıl işlenmeyen tarım parsellerinin bulunduğu görülüyor. Resmî listenin son bölümü tamamen Yunak’taki arazilere ayrılmış durumda.

Yunak tek başına Konya listesindeki bütün parsellerin yaklaşık beşte birinden fazlasını oluşturuyor.

Derebucak’ta 73 parsel

İkinci sırada ise farklı tarımsal yapısıyla dikkat çeken Derebucak bulunuyor.

Derebucak’ta Çamlık/Merkez, Taşlıpınar, Tepearası, Durak ve Uğurlu gibi yerleşimlerde çok sayıda tarla iki yıllık işlenmeyen arazi listesine girdi.

İlçede toplam 73 parsel bulunuyor.

Taşkent’te 65 parselin büyük bölümü Balcılar’da

Listenin üçüncü sırasında 65 parsel ile Taşkent bulunuyor.

Taşkent kayıtlarında özellikle Balcılar dikkat çekiyor. Yazıyurt, Aktaş Alanı, Ballıcak, Isırganlı, Harınözü, Kuşutaşı, Boyhana, Kösürelik, Güzel Pınarı ve çok sayıda farklı mevkide parseller listeye girmiş durumda.

Bektaş, Bolay ve Çetmi/Yeni mahallelerinde de işlenmeyen parseller bulunuyor.

Listede Taşkent Bektaş’taki bir tarla 135 bin 16 metrekare, yani yaklaşık 135 dekar büyüklüğüyle dikkat çekiyor.

Konya merkezde de tablo dikkat çekiyor

İşlenmeyen tarım arazileri yalnızca uzak kırsal ilçelerde değil, Konya merkez ilçelerinde de bulunuyor.

Karatay’da 52, Selçuklu’da 29, Meram’da ise 6 parsel üst üste iki yıl işlenmeyen arazi listesinde yer aldı.

Karatay’daki kayıtların Acıdort, Başak ve Zivecik gibi bölgelerde yoğunlaştığı görülürken, Selçuklu’da Aşağıpınarbaşı, Bosna Hersek, Dokuz, Sancak, Sarıcalar, Tömek, Yazır ve Yukarıpınarbaşı gibi mahalle ve bölgelerde araziler bulunuyor.

Meram’da ise Çarıklar, Kavak ve Karahüyük çevresindeki parseller listede.

Bu durum, işlenmeyen arazi probleminin sadece nüfusu azalan kırsal alanlarla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Cihanbeyli’de tek parsel ama 172 dekar

Parsel sayısının tek başına arazi büyüklüğünü göstermediğini ortaya koyan dikkat çekici örneklerden biri de Cihanbeyli.

Cihanbeyli’nin Yeşilöz Mahallesi’nde listede yalnızca bir parsel bulunmasına rağmen bu arazinin yüzölçümü 172 bin 300 metrekare, yani yaklaşık 172,3 dekar.

Bu nedenle ilçelerin yalnızca parsel sayıları üzerinden karşılaştırılması, toplam işlenmeyen arazi büyüklüğünü tek başına açıklamıyor.

Konya’nın 15 ilçesinde listede hiç arazi yok

Resmî listenin en dikkat çekici bölümlerinden biri de “YOK” kaydı bulunan ilçeler.

2026 yılı üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazileri listesinde şu 15 ilçede herhangi bir parsel bulunmuyor:

Ahırlı, Akşehir, Beyşehir, Bozkır, Çumra, Doğanhisar, Ereğli, Güneysınır, Hadim, Halkapınar, Hüyük, Kadınhanı, Karapınar, Tuzlukçu ve Yalıhüyük.

Özellikle Çumra, Karapınar ve Ereğli gibi Konya tarımının büyük üretim merkezlerinin bu listede “yok” olarak yer alması dikkat çekiyor.

Geçen yıl 209 parsel vardı

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2025 çalışmalarını içeren faaliyet raporu, uygulamanın geçen yılki sonuçlarını da ortaya koyuyor.

2025 yılında Konya genelinde başlangıçta 5 bin 472 parselde 56 bin 293,6 dekar işlenmeyen alan tespit edildi.

Yönetmelikteki şartları sağlayan 883 parsel ve 22 bin 785,21 dekar alan ilana çıkarıldı. İtirazlardan sonra 861 parsel ve 22 bin 203,99 dekar alan kesinleşti.

Bunların içerisinden üst üste iki yıl işlenmediği belirlenen 209 parsel ve 4 bin 825 dekar arazi kiralanacak parsel olarak ilan edildi.

209’dan 373’e çıktı

2025 faaliyet raporunda üst üste iki yıl işlenmeyen 209 parsel bulunurken, 2026 yılı EK-2 askı listesinde 373 parsel bulunuyor.

Aradaki fark 164 parsel.

Oransal olarak bakıldığında sayı yaklaşık yüzde 78,5 daha yüksek.

Ancak iki rakamın süreç açısından birebir aynı aşamayı temsil etmediğinin altını çizmek gerekiyor. 2026’daki 373 parsel şu anda ilan ve tespit sürecindeki EK-2 listesini ifade ediyor. İtirazlar ve mülki amir onayları sonrasında kesin sayı değişebilir. Bakanlık da kiralamanın ancak ilan süreci tamamlanıp gerekli onaylar alındıktan sonra yapılacağını belirtiyor.

Geçen yıl 209 parselden yalnızca 7’si kiralandı

Geçmiş yıl verilerindeki en ilginç ayrıntılardan biri ise uygulamanın fiili sonucunda ortaya çıkıyor.

2025’te Konya’da iki yıl üst üste işlenmeyen 209 parsel, 4 bin 825 dekar alan kiralama listesine girmişti.

Ancak kiralama talebi sonucunda yalnızca Altınekin’de 1, Derbent’te 1 ve Ilgın’da 5 olmak üzere toplam 7 parsel kiraya verildi.

Kiralanan toplam alan 248,53 dekar oldu.

Başka bir ifadeyle parsel sayısı üzerinden bakıldığında geçen yıl kiralanan alanlar, iki yıl işlenmeyen 209 parselin yalnızca yaklaşık yüzde 3,3’üne karşılık geldi.

Bu da yeni uygulamada asıl meselenin yalnızca araziyi tespit etmek değil, o araziyi işleyecek üreticiyi bulmak olduğunu gösteriyor.

373 parsel hemen kiraya verilmeyecek

Burada arazi sahipleri açısından önemli bir ayrım bulunuyor.

Konya’daki 373 parselin listede yer alması, “araziler bugünden itibaren başkasına kiralandı” anlamına gelmiyor.

Önce ilan ve itiraz süreçleri tamamlanacak. Daha sonra mülki amir onayları alınacak. Kesinleşen işlenmeyen tarım arazileri, gelen kiralama talepleri doğrultusunda İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından sezonluk olarak kiraya verilebilecek.

Kira geliri ise arazi sahibine ait olacak.

Kimler kiralayabilecek?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca iki yıl üst üste işlenmeyen özel mülkiyetteki tarım arazileri, vasfı değiştirilmemek şartıyla sezonluk olarak tarımsal üretime kazandırılabiliyor.

Kiralama bedeli rayiç bedelin altında olamıyor ve kira geliri arazi malikine ödeniyor.

Kanunda kiralamada önceliğin arazinin bulunduğu yerleşim yerinde yaşayanlara ve ilgili tarımsal kuruluşlara verilmesi öngörülüyor.

Konya açısından asıl soru: Bu araziler yeniden üretime dönebilecek mi?

Konya Türkiye’nin tahıl, şeker pancarı, mısır, ayçiçeği ve birçok tarımsal üründe en önemli üretim merkezlerinden biri.

Bu nedenle yüzlerce tarım parselinin art arda iki üretim yılında boş kalması yalnızca mülkiyet meselesi değil; üretim, kırsal nüfus, girdi maliyetleri, suya erişim ve çiftçinin üretimden çekilmesi gibi daha geniş başlıklarla birlikte değerlendirilmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.

2026 listesinde özellikle Yunak, Derebucak, Taşkent ve Karatay’daki yoğunlaşma, işlenmeyen arazilerin nedenlerinin ilçe bazında ayrıca araştırılması gerektiğine de işaret ediyor.

Geçen yıl 209 parselden yalnızca 7’sinin fiilen kiralanabilmiş olması ise bu yıl 373 parsel için başlayacak sürecin en kritik sorusunu şimdiden ortaya çıkarıyor:

Araziyi tespit etmek mümkün; peki bu toprağı yeniden ekecek üretici bulunabilecek mi?

İşlenmeyen tarım arazileri kiraya veriliyor: Başvuru süreci nasıl işleyecek?

Tarım ve Orman Bakanlığı, farklı nedenlerle kullanılmayan tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması amacıyla başlattığı kiralama çalışmalarını sürdürüyor.

Uygulamayla, uzun süredir işlenmeyen arazilerin tarımsal üretime dahil edilmesi, üretim potansiyelinin değerlendirilmesi ve gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırılacak arazilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kaydedilmesi ve tarımsal üretim planlaması kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.

2026 üretim yılı için il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonlarının çalışmaları tamamlanırken, kiralama kapsamında değerlendirilen arazilere ilişkin ilan süreci 1 Eylül’de başladı.

Uygulamanın temel esasları

Başlık	Uygulama
Kiralama kapsamına giren arazi	Üst üste 2 yıl işlenmeyen tarım arazileri
Kiralama türü	Sezonluk
Amaç	Arazilerin yeniden tarımsal üretime kazandırılması
Kira bedelini kim alacak?	Arazi sahibi
Kiralama işlemini kim yapacak?	İl Tarım ve Orman Müdürlükleri
Başvuru	İl müdürlüğü veya dijital sistem üzerinden
Kira bedeli	Komisyonca belirlenen rayiç bedelden düşük olamayacak

1- Hangi tarım arazileri kiralama kapsamına alınacak?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında, farklı gerekçelerle üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamına alınabilecek.

Bu araziler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tarımsal üretimde kullanılmak üzere sezonluk olarak kiraya verilecek.

Kiralama karşılığında ödenecek bedel ise arazi sahibine verilecek.

Dolayısıyla uygulama kapsamında mülkiyet değişmeyecek; yalnızca belirli süreyle tarımsal kullanım hakkı kiralama yoluyla başka bir üreticiye verilecek.

2- İşlenmeyen araziler nasıl tespit edilecek?

2026 üretim yılı için il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonları, işlenmeyen tarım arazilerine ilişkin saha ve kayıt çalışmalarını tamamladı.

Komisyonlar tarafından kiralama kapsamında değerlendirilen arazilere ilişkin ilan süreci ise 1 Eylül 2026 itibarıyla başladı.

İlan sürecinin ardından gerekli değerlendirmeler ve mülki amir onayları tamamlanacak.

Böylece hangi arazilerin kiralama kapsamına kesin olarak alınacağı netleşecek.

3- Kiralama işlemlerini kim yapacak?

İlan sürecinin tamamlanması ve mülki amir onaylarının alınmasının ardından kesinleşen işlenmeyen tarım arazilerinin kiralama işlemleri İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek.

Kiralama işlemleri, ilgili arazilere yönelik gelecek talepler doğrultusunda yapılacak.

Başvuruların birden fazla olması durumunda değerlendirme ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek.

4- Kira bedeli nasıl belirlenecek?

Kiralama bedeli serbest şekilde belirlenmeyecek.

Arazi için ödenecek kira, ilgili komisyon tarafından belirlenen rayiç bedelden daha düşük olamayacak.

Rayiç kira bedelinin belirlenmesi sırasında, kiralanacak araziyle benzer özelliklere sahip ve aynı yerleşim yerinde bulunan en az üç kiralanmış tarım arazisi emsal olarak dikkate alınacak.

Kira bedelinin belirlenmesinde dikkate alınacak esaslar

Kriter	Açıklama
Benzer arazi	Kiralanacak araziyle benzer özellik taşıması
Yerleşim yeri	Aynı bölgede bulunması
Emsal sayısı	En az 3 kiralanmış tarım arazisi
Alt sınır	Komisyonun belirlediği rayiç bedelin altında olamaz

Belirlenen kira bedeli, kiralamayı yapan üreticiden tahsil edilerek arazinin malikine ödenecek.

5- Arazi kiralamak isteyenler nasıl başvuru yapacak?

İlan edilen tarım arazilerinden birini kiralamak isteyen üreticiler, kiralama talep formunu eksiksiz şekilde doldurarak ilan süresi içinde ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurabilecek.

Başvurular ayrıca Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden de yapılabilecek.

Böylece üreticilere hem doğrudan başvuru hem de dijital başvuru imkanı sunulmuş olacak.

Kiralanan araziler ÇKS’ye kaydedilecek

Kiralama yoluyla yeniden tarımsal faaliyete kazandırılan araziler, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne dahil edilecek.

Bu arazilerin tarımsal üretim planlaması içinde değerlendirilmesiyle ekilmeyen alanların ekonomiye kazandırılması, üretimin artırılması ve atıl durumdaki tarım arazilerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Uygulamanın aynı zamanda tarım arazilerinin boş kalmasının önüne geçmesi ve üretim kapasitesinin daha etkin kullanılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Arazi sahibinin mülkiyet hakkı devam ediyor

Düzenlemenin en önemli noktalarından biri de kiraya verilen arazilerin mülkiyetinin değişmemesi.

Arazi sahibinin mülkiyet hakkı devam ederken, yalnızca işlenmeyen arazinin belirli bir üretim sezonunda tarımsal amaçla kullanılması sağlanacak.

Kira bedelinin de doğrudan arazi sahibine ödenmesiyle, hem atıl durumdaki arazinin üretime kazandırılması hem de arazi sahibinin gelir elde etmesi amaçlanıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının yürüttüğü uygulamanın önümüzdeki süreçte ilanların kesinleşmesi ve başvuruların tamamlanmasıyla birlikte fiili kiralama aşamasına geçmesi bekleniyor.