Nöbetçi Eczaneler
Milli Eğitim Bakanlığı, yeni eğitim öğretim yılında “Maarifin Kalbinde Oyun” teması doğrultusunda çocukların oyun hakkını merkeze alan kapsamlı bir yol haritasını hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Hazırlanan politika belgesiyle oyun yalnızca boş zaman etkinliği olarak değil; çocuğun gelişimi, öğrenmesi, sosyalleşmesi ve kültürel aktarım açısından temel alanlardan biri olarak ele alınıyor. Plan, okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm eğitim kademelerini ve okul dışı öğrenme ortamlarını kapsarken, “hayat boyu oyun” anlayışıyla yetişkinlere ve ileri yaş gruplarına da uzanıyor.
Teneffüs süreleri korunacak
Belgenin en dikkat çeken başlıklarından biri teneffüs ve doğal oyun süreleri oldu.
Buna göre, çocukların oyun için ayrılan zaman ve mekânları korunacak; teneffüs sürelerinin kısaltılmaması esas alınacak. Teneffüsler, yalnızca ders arası olarak değil, çocuğun bütüncül gelişimini destekleyen bir öğrenme zamanı olarak değerlendirilecek.
Okul dışındaki zamanlarda da çocukların oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere yeterince zaman ayırabilmesi için denge gözetilecek. Gerekmesi halinde teneffüs sürelerine ilişkin mevzuat düzenlemeleri de gündeme gelebilecek.
Okul bahçeleri yeniden tasarlanacak
Politika belgesinde okul bahçeleri ve oyun alanlarının güvenli, erişilebilir ve farklı oyun türlerine uygun hale getirilmesi de hedefleniyor.
Oyun alanlarının yalnızca tek bir aktiviteye göre düzenlenmemesi, farklı yaş gruplarına hitap etmesi ve mümkün olduğu ölçüde doğal unsurlar içermesi öngörülüyor.
Bu kapsamda okul bahçeleri için özel bir tasarım rehberi hazırlanacak. Geleneksel oyun zeminlerinin yanı sıra “konuşan duvarlar” ve etkileşimli fiziki ortamların yaygınlaştırılması da planlanıyor. Ayrıca bazı okul bahçeleri çevre dostu ve sürdürülebilir yaşam alanlarına dönüştürülecek.
“Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu” hazırlanacak
Çocukların oyun imkânlarının niteliği, miktarı ve erişilebilirliğinin ölçülmesi amacıyla “Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu” oluşturulacak.
İlk etapta seçilen illerde pilot olarak uygulanacak sistemin daha sonra ülke geneline yayılması hedefleniyor.
Özel gereksinimli çocukların ve eğitime erişimi sınırlı bireylerin akranlarıyla birlikte oynayabileceği alanlara ilişkin standartlar da bu süreçte belirlenecek.
Geleneksel oyunlar kayıt altına alınacak
Planın önemli başlıklarından biri de geleneksel çocuk oyunlarının korunması.
Türkiye genelinde saha çalışmaları yapılarak “Ulusal Oyun Envanteri” hazırlanacak ve bu envanter dijital ortamda açık erişime sunulacak.
UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras kapsamına alınabilecek oyunların belirlenmesi için çalışmalar yapılacak, geleneksel çocuk oyunları şenlikleri yaygınlaştırılacak.
Türk dünyasının ortak oyun envanterinin oluşturulması için de çalışma başlatılması öngörülüyor.
Değerler oyun yoluyla kazandırılacak
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda oyun, değerlerin yaşayarak öğrenildiği bir eğitim aracı olarak kullanılacak.
Bu kapsamda “değer-oyun matrisi” hazırlanacak; milli ve kültürel kimliği güçlendiren, aynı zamanda evrensel değerleri içeren oyunların eğitim ortamlarında kullanımına yönelik materyaller geliştirilecek.
Adil oyun, iş birliği ve birlikte yaşama kültürünün okul etkinliklerine daha fazla dahil edilmesi hedefleniyor.
Öğretmenlere oyun pedagojisi eğitimi
Yeni sistem yalnızca öğrencileri değil öğretmenleri de kapsayacak.
Doğal oyun, rehberli oyun, eğitsel oyun ve oyunlaştırılmış öğrenme kavramları öğretim programlarında ayrı ayrı tanımlanacak.
“Oyunsever öğretmen” yaklaşımı doğrultusunda öğretmenlere mesleki gelişim programları hazırlanacak ve formatör öğretmenler yetiştirilecek.
Rehber öğretmenler için de “oyun yoluyla psikososyal destek eğitimi” verilmesi planlanıyor.
Yerli dijital oyunlara destek
Belgede dijital oyunlar da ayrı bir başlık altında ele alındı.
Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve mahremiyeti koruyan dijital oyunlar için ölçütler hazırlanacak. Geleneksel oyunlar ile Türk kültürüne ait karakter, mekân ve anlatılardan beslenen yerli dijital oyunların geliştirilmesi desteklenecek.
Ulusal oyun envanteri dijital oyun geliştiricilerinin kullanımına açılacak ve geleneksel oyunlar temalı tasarım yarışmaları düzenlenecek.
Mahallelerde “oyun sokakları” kurulabilecek
Yerel yönetimler de politikanın önemli paydaşlarından biri olacak.
Mahalle ölçeğinde “oyun sokakları” oluşturulması, çocuk dostu şehir yaklaşımı doğrultusunda güvenli ve erişilebilir oyun alanlarının artırılması hedefleniyor.
Aile eğitimi programlarına da oyun modülü eklenecek. Böylece çocukların okul dışında da oyuna erişimini güçlendiren bir yapı kurulması amaçlanıyor.
90 eylem adımı uygulanacak
Belgede yer alan 90 eylem adımının;
- 25’inin kısa vadede,
- 53’ünün orta vadede,
- 12’sinin uzun vadede
hayata geçirilmesi planlanıyor.
Okullarda uygulanması düşünülen geleneksel oyunlar arasında beştaş, çember çevirme, halat çekme, mendil kapmaca, ip atlama, mangala ve çuval yarışı da bulunuyor.