Özel hastanelerde yeni dönem: Denetim, röntgen, laboratuvar ve fiziki standartlar değişti

Sağlık Bakanlığı, özel hastanelerin faaliyet, denetim ve fiziki koşullarını doğrudan ilgilendiren kapsamlı bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu.

“Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlandı.

Yeni düzenleme; özel hastanelerin kalite ve akreditasyon sisteminden denetim süreçlerine, tıbbi cihaz yükümlülüklerinden laboratuvarlara, uzman kadrolarından fiziki şartlara kadar çok sayıda başlıkta değişiklik getiriyor.

Akredite hastanelere 1 ila 3 yıl denetim muafiyeti

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü’nün (TÜSKA) verdiği akreditasyon belgelerine bağlı denetim muafiyet süreleri oldu.

Buna göre TÜSKA tarafından;

süreyle olağan denetimlerden muaf tutulacak.

Böylece kalite ve akreditasyon seviyesi yükseldikçe özel hastanelerin olağan denetimlerden muaf tutulacağı süre de artacak.

Röntgen cihazı zorunluluğu yeniden düzenlendi

Özel hastanelerde bulunması gereken röntgen cihazlarıyla ilgili hükümlerde de değişikliğe gidildi.

Yeni düzenlemeye göre özel hastanelerde;

• bir adet seyyar röntgen cihazı veya
• en az 500 mA gücünde röntgen cihazı

bulundurulması zorunlu olacak.

Röntgen cihazının doğrudan hastanenin mülkiyetinde bulunması da şart değil. Cihazın yerinde hizmet alımı yoluyla özel hastanede bulundurulması halinde de yükümlülük yerine getirilmiş kabul edilecek.

Bu düzenleme, özellikle görüntüleme hizmetlerinin organizasyonunda özel hastanelere alternatif bir hizmet modeli sunuyor.

Biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarı zorunlu

Yeni yönetmelikle özel hastanelerin laboratuvar altyapısına ilişkin hükümler de netleştirildi.

Özel hastanelerde hasta kabul edilen ve tedavi sunulan uzmanlık alanlarının gerektirdiği ölçüde;

tıbbi biyokimya ve/veya tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarının bulunması zorunlu olacak.

Belirli bir sağlık alanında hizmet veren özel hastaneler ise bu zorunluluğu yerinde hizmet alımı yoluyla karşılayabilecek.

Laboratuvar için uzman hekim kadrosu verilebilecek

Bir özel hastanenin tıbbi biyokimya veya tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı açmak istemesine rağmen ilgili uzmanlık alanında hekim kadrosu bulunmaması halinde de yeni bir imkan getirildi.

Hastanenin talebi üzerine Sağlık Bakanlığı tarafından ilgili uzmanlık dalında uzman tabip kadrosu verilebilecek.

Bu hüküm, laboratuvar altyapısını geliştirmek isteyen ancak kadro yetersizliği yaşayan özel hastaneler açısından önemli bir kolaylık sağlayacak.

Fiziki standartlarda sapma oranı yüzde 5’e çıkarıldı

Özel hastanelerde bulunan tüm birimler için yönetmelikle belirlenen asgari fiziki standartlara ilişkin ölçülerde daha önce yüzde 2’ye kadar sapmaya izin veriliyordu.

Yeni düzenlemeyle bu oran yüzde 5’e çıkarıldı.

Böylece hastane binalarındaki bazı fiziki ölçüler açısından mevzuata uyumda daha geniş bir tolerans alanı oluşturuldu.

Uzmanlık eğitim programlarında ifade değişti

Uzmanlık kadrolarına ilişkin düzenlemede de önemli bir ifade değişikliğine gidildi.

Daha önce yönetmelikte kullanılan;

“Vakıf üniversiteleriyle işbirliği protokolü bulunan”

ifadesi kaldırılarak yerine;

“Bakanlıkça onaylanmış uzmanlık eğitim programı bulunan”

ifadesi getirildi.

Bu değişiklikle uzmanlık eğitimine ilişkin değerlendirmede vakıf üniversitesiyle işbirliği protokolünden ziyade Sağlık Bakanlığının onayladığı eğitim programı esas alınacak.

Doktor görevlendirmesinde “öncelikle” yerine “tercihen”

Özel sağlık kuruluşlarında görev yapan kadrolu tabiplerin görevlendirilmesine ilişkin düzenlemede de terminoloji değiştirildi.

Yönetmelikte bulunan “öncelikle” ifadesi, “tercihen” şeklinde değiştirildi.

Bu değişiklik, özel sağlık kuruluşları arasındaki hekim görevlendirmelerinde daha esnek bir uygulamanın önünü açabilecek.

Muayenehaneden gelen hastaya başka hastanede müdahale mümkün olacak

Düzenlemenin hasta hizmetlerine doğrudan yansıyan en önemli başlıklarından biri de muayenehaneden gelen hastalara uygulanacak müdahalelerle ilgili oldu.

Buna göre bir doktorun muayenehanesinden gelen hastanın, sözleşme imzalanan hastanede ihtiyaç duyduğu müdahalenin yapılamaması halinde başka bir özel hastanede işlem yapılmasının önü açıldı.

Ancak bunun için ilgili il sağlık müdürlüğünden vaka bazlı özel izin alınması gerekecek.

İzin verilen durumda işlem, doktorun talep ettiği başka bir hastanede gerçekleştirilebilecek.

Acil ve tatil günleri için ayrıca kurallar belirlenecek

Vaka bazlı özel izin sisteminin nasıl uygulanacağı Sağlık Bakanlığınca ayrıca düzenlenecek.

Bakanlık;

• izin talebinin nasıl yapılacağını,
• başvuruların hangi kriterlere göre değerlendirileceğini,
• değerlendirme sürecini,
• acil durumlarda uygulanacak prosedürü,
• mesai saatleri dışında yapılacak işlemleri,
• tatil günlerinde izin sürecinin nasıl işleyeceğini

ayrıntılı şekilde belirleyecek.

Bu düzenleme özellikle acil veya özellikli müdahalelerde hastanın başka bir hastaneye yönlendirilmesinin önündeki idari belirsizlikleri azaltmayı amaçlıyor.

30 Ocak 2025’ten önce ruhsat alan hastanelere fiziki şart muafiyeti

Yönetmeliğe eklenen geçici maddeyle eski özel hastaneler açısından önemli bir istisna da getirildi.

30 Ocak 2025 tarihinden önce ruhsatlandırılmış özel hastaneler, yönetmelikte yer alan belirli fiziki şartlardan muaf tutulacak.

Böylece daha eski tarihlerde ruhsat almış hastanelerin yeni fiziki standartlara tamamen uyarlanması zorunlu olmayacak.

Ancak bu muafiyet bütün eski hastaneler için otomatik olarak uygulanmayacak.

30 Ocak 2025 itibarıyla hastanelerce yapılan değişiklikler nedeniyle Yönetmeliğin geçici 2’nci maddesi kapsamına giren özel hastaneler bu istisnadan yararlanamayacak.

Yeni düzenleme neler getiriyor?

Yeni yönetmelikle özel hastanelerde öne çıkan değişiklikler özetle şöyle:

• TÜSKA platin ve altın akreditasyonlu hastanelere 3 yıl, gümüşe 2 yıl, bronza 1 yıl olağan denetim muafiyeti getirildi.
• Seyyar röntgen cihazı veya en az 500 mA gücünde röntgen cihazı bulundurma zorunluluğu getirildi.
• Röntgen cihazı yerinde hizmet alımıyla da sağlanabilecek.
• Tıbbi biyokimya ve/veya tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı zorunluluğu düzenlendi.
• Gerekli hallerde Bakanlık laboratuvar için uzman tabip kadrosu verebilecek.
• Fiziki ölçülerde izin verilen sapma oranı yüzde 2’den yüzde 5’e çıkarıldı.
• Uzmanlık eğitimiyle ilgili düzenlemede Bakanlık onaylı programlar esas alınacak.
• Tabip görevlendirmesinde daha esnek bir ifade olan “tercihen” kullanılacak.
• Muayenehaneden gelen hastanın gerektiğinde başka hastanede tedavisi için vaka bazlı özel izin verilebilecek.
• 30 Ocak 2025’ten önce ruhsatlandırılmış bazı özel hastaneler yeni fiziki şartlardan muaf tutulacak.

Hastalar açısından ne değişecek?

Düzenlemenin vatandaş açısından en önemli etkileri, özel hastanelerde hizmet standardının, tıbbi altyapının ve hasta yönlendirme süreçlerinin yeniden düzenlenmesi olacak.

Özellikle röntgen ve laboratuvar imkanlarının hastanelerde bulunmasının zorunlu tutulması, temel teşhis hizmetlerinin hastane bünyesinde veya yerinde hizmet modeliyle sürdürülebilir olmasını hedefliyor.

Muayenehaneden gelen bir hastanın sözleşmeli hastanede tedavi edilememesi halinde başka hastaneye geçişe özel izin verilebilmesi de tedavinin aksamasını önleyebilecek önemli değişikliklerden biri olarak öne çıkıyor.

Akreditasyon seviyesi yüksek hastanelere denetim muafiyeti sağlanması ise özel hastanelerde kalite standartlarının yükseltilmesini teşvik eden bir uygulama olarak değerlendiriliyor.