Nöbetçi Eczaneler
Cenevre/New York – BM Genel Sekreteri’nin büyükelçilere gönderdiği mektuba göre, 2025 sonunda ödenmemiş aidatlar rekor 1,57 milyar dolara ulaştı. Mektupta, krizin “yakın mali çöküş” riski doğurduğu vurgulanırken, temel sorunlardan birinin de BM’nin harcanmamış ödenekleri üye ülkelere iade etmesini zorunlu kılan ve nakit darlığında sistemi daha da kilitleyen bütçe kuralı olduğu belirtildi.
En büyük borç: ABD ve barışı koruma kalemleri
BM yetkililerinin paylaştığı rakamlara göre Amerika Birleşik Devletleri; düzenli bütçeye 2,19 milyar dolar, aktif barışı koruma misyonlarına 1,88 milyar dolar, kapanmış misyonlara 528 milyon dolar borçlu görünüyor.
Aidat sistemi, ülkelerin ekonomik büyüklüklerine göre belirleniyor; ABD çekirdek bütçenin yüzde 22’sini, Çin ise yüzde 20’sini üstleniyor.
2026 bütçesi onaylandı; soru “nakit”te düğümleniyor
BM Genel Kurulu, örgütün 2026 düzenli bütçesi için 3,45 milyar dolarlık ödeneği kabul etti. Ancak Genel Sekreterlik, aidatlar zamanında tahsil edilmediği sürece onaylanan bütçenin tam olarak uygulanmasının mümkün olmayacağını belirtiyor.
Aidat ödemeyene yaptırım var, ama…
BM kuralları uyarınca, zorunlu aidatlarını ödemeyen üyeler belirli koşullarda Genel Kurul’da oy hakkını kaybedebiliyor. Haber ajanslarının aktardığı bilgilere göre Venezuela, gecikmeler nedeniyle oy hakkından mahrum bırakılan ülkeler arasında yer aldı; Meksika içinse gecikmeli ödeme beklentisi dile getirildi.
Washington’un çok taraflılıktan geri çekilme hattı
Krizin, Donald Trump yönetiminin bazı BM kurumlarına yönelik gönüllü fonları azaltması ve çeşitli uluslararası yapılardan çekilme kararlarıyla aynı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. ABD’nin daha önce Dünya Sağlık Örgütü ve UNESCO gibi yapılardan ayrıldığı, ayrıca gönüllü katkıları kısmaya yöneldiği belirtiliyor.