Nöbetçi Eczaneler
Zorunlu trafik sigortasında hasar süreçlerini daha şeffaf, hızlı ve denetlenebilir hale getirmeyi amaçlayan yeni dönem başladı. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hazırlanan düzenlemelerle, trafik kazalarından sonra yaşanan eksper ataması, araç onarımı, değer kaybı ve tazminat işlemlerinin tek dosya üzerinden yürütülmesi hedefleniyor.
Yeni sistemin hukuki altyapısının önemli bir bölümü 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girerken, Bursa ve Ordu’da pilot olarak uygulanan sıralı eksper atamasının ülke genelindeki yeni aşaması 1 Ağustos itibarıyla başladı. Pilot uygulamanın ardından sistemin kapsamı genişletilerek trafik sigortası hasar dosyalarında merkezi eksper atama modeline geçildi.
Eksperler merkezi sistemden atanacak
Yeni dönemin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, kamuoyunda “akıllı eksper ataması” olarak bilinen merkezi ve sıralı atama sistemi oldu.
Trafik sigortası kapsamında hasar tespiti için eksper görevlendirilecek dosyalarda atamalar, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki Eksper Atama ve Takip Sistemi üzerinden yapılacak. Atamalarda eksperlerin görev yaptığı bölge, uzmanlık alanı, iş yükü ve performans kriterleri dikkate alınacak.
Bu sistemle sigorta şirketlerinin doğrudan belirli bir eksperi seçmesi yerine, dosyaların merkezi yapı üzerinden uygun eksperlere dağıtılması amaçlanıyor. Aynı hasar dosyasında daha önce atanmış bir eksper bulunması halinde, mevzuatta düzenlenen itiraz ve hakem eksper süreçleri dışında yeni bir eksper atanamayacak.
Eksperin atamayı kabul edip etmediğini altı saat içinde sistem üzerinden bildirmesi gerekiyor. Bildirim yapılmaması halinde eksper görevi kabul etmiş sayılıyor. Ekspertiz işleminin aynı ilde en geç ilk iş günü, farklı bir ilde ise iki iş günü içerisinde yapılması öngörülüyor.
40 bin lirayı aşan hasarlarda eksper zorunlu
Trafik sigortasında eksper görevlendirilmesi için parasal bir sınır da bulunuyor. Düzenlemeye göre hasar tutarının, zorunlu trafik sigortasındaki araç başına maddi teminat limitinin onda birini aşması halinde eksper atanması zorunlu olacak.
2026 yılında zorunlu trafik sigortasında araç başına maddi teminat limiti 400 bin lira olarak uygulanıyor. Bu nedenle toplam hasar tutarı 40 bin lirayı aşan trafik sigortası dosyalarında hasar tespitinin eksper tarafından yapılması gerekiyor. Hasarın ilk aşamada 40 bin liranın altında olduğu düşünülse bile sonraki incelemelerde toplam tutarın bu sınırı aşacağının anlaşılması durumunda eksper atanacak.
Trafik sigortasında eksper atanması zorunlu olmasa bile sigorta şirketi, sigortalı veya hak sahibi eksper görevlendirilmesini talep edebilecek. Böyle bir durumda da atama merkezi sistem üzerinden sıralı biçimde gerçekleştirilecek.
Kaskolu araçlarda ağır ve tam hasar incelemesi
Kasko sigortalı araçlarda ağır hasar veya tam hasar şüphesi bulunması halinde de inceleme eksper tarafından yapılacak. Zorunlu eksper ataması gereken bu dosyalarda eksper, merkezi sistem üzerinden görevlendirilecek.
Eksper; aracın kaza tarihindeki piyasa değerini, onarım maliyetini, güvenlik parçalarındaki hasarı ve aracın yeniden güvenli biçimde trafiğe çıkıp çıkamayacağını değerlendirecek. Aracın ağır hasarlı olduğunun belirlenmesi halinde tazminat ödemesi için aracın trafikten çekildiğini gösteren tescil belgesinin sigorta şirketine sunulması gerekecek.
Tam hasarlı araçlarda ise aracın hurdaya ayrıldığını gösteren belgenin ibraz edilmesi şartı devam edecek.
Değer kaybı için ayrıca başvuru gerekmeyecek
Yeni sistemin araç sahipleri açısından en önemli değişikliklerinden biri değer kaybı tazminatında yaşandı.
Kazaya karışan ve kusursuz ya da daha az kusurlu olan araç sahibinin, aracında meydana gelen değer kaybı için ayrıca yeni bir dosya açtırmasına gerek kalmayacak. Araç hasarı için yapılan başvuru, değer kaybı talebini de kapsayacak.
Hasar tespiti için görevlendirilen eksper, aracın onarım maliyetini belirlerken aynı zamanda değer kaybını da hesaplayacak. Böylece maddi hasar ve değer kaybı tek ekspertiz raporunda gösterilecek.
Eksper raporunda;
- Aracın markası, modeli ve model yılı,
- Kilometresi ve kullanım biçimi,
- Geçmiş hasar kayıtları,
- Kazada zarar gören bölümler,
- Değiştirilen veya onarılan parçalar,
- Kullanılan parçaların niteliği,
- Aracın kazadan önceki ikinci el değeri,
- Onarımdan sonraki piyasa değeri
gibi unsurlar dikkate alınacak.
Değer kaybı, aracın kazadan hemen önceki ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrasındaki ikinci el değeri arasındaki fark üzerinden, kusur oranı da dikkate alınarak belirlenecek. Sigorta şirketi, hesaplanan değer kaybı tutarını nihai eksper raporunun kendisine ulaşmasını takip eden ilk iş günü içerisinde hak sahibine bildirecek.
Tek dosyada hem hasar hem değer kaybı
Önceki uygulamalarda araç hasarı ile değer kaybı çoğu zaman ayrı süreçlerde değerlendiriliyor, farklı raporlar hazırlanabiliyor ve araç sahibinin ikinci bir başvuru yapması gerekebiliyordu.
Yeni düzenlemeyle aynı eksperin hem fiziksel hasarı hem de ekonomik değer kaybını incelemesi öngörülüyor. Bu sayede birbirinden farklı raporların ortaya çıkmasının, sürecin uzamasının ve aynı kaza için birden fazla ekspertiz işlemi yapılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Motorlu araç sigortalarında kullanılacak ekspertiz raporları da standartlaştırıldı. Eksperlerin araç bilgileri, hasar kalemleri, parça türleri, işçilik giderleri, piyasa rayiç değeri ve değer kaybı hesaplamalarını ortak rapor şablonlarına işlemesi gerekiyor.
Orijinal parça esas olacak
Araçların onarımında kullanılacak parçalarla ilgili kurallar da yeniden belirlendi.
Hasar gören parçanın orijinal olması halinde öncelikle parçanın onarılması, onarım mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilmesi esas olacak. Ancak orijinal parçanın temin edilememesi veya araç sahibinin onay vermesi halinde eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parça kullanılabilecek.
Araç sahibinin onay verdiğini veya orijinal parçayla değişimin mümkün olmadığını ispatlama yükümlülüğü sigorta şirketine ait olacak.
Hasar gören parçanın daha önce orijinal olmayan bir parçayla değiştirilmiş olması halinde ise öncelikle eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçayla onarım yapılabilecek. Bu parçaların bulunamaması durumunda orijinal parça kullanılabilecek.
Kaza yerini terk eden sürücüye rücu edilebilecek
Yeni düzenlemelerde kaza yerinin terk edilmesine ilişkin sigorta hükümleri de genişletildi.
Can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşılması veya yaralıların tedavi ve yardım amacıyla sağlık kuruluşuna götürülmesi gibi zorunlu durumlar dışında kaza yerinin terk edilmesi, sigorta şirketinin sigortalıya rücu etmesinin gerekçelerinden biri olabilecek.
Özellikle kaza tespit tutanağı, alkol raporu veya kazanın nasıl meydana geldiğini ortaya koyacak diğer belgelerin düzenlenememesi halinde sigorta şirketi, zarar gören üçüncü kişiye tazminat ödemesini yapacak. Ancak şartların oluşması halinde ödediği tutarı olay yerini terk eden sigortalıdan talep edebilecek.
Bu hüküm, sigorta şirketinin zarar gören kişiye ödeme yapmamasını değil, yaptığı ödemenin daha sonra kusurlu sigortalıdan istenebilmesini düzenliyor.
Yetkisiz aracılara karşı uyarı
Düzenlemelerle, trafik kazalarından sonra araç sahiplerini telefonla arayarak değer kaybı tazminatı alacaklarını söyleyen, yüksek komisyon talep eden veya vekâlet isteyen yetkisiz kişi ve yapılara karşı da önlem alınması hedefleniyor.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, kendi adını kullanarak vatandaşlardan vekâlet veya kişisel bilgi isteyen kişi ve kuruluşlara itibar edilmemesi gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor. Hasar ve değer kaybı süreçlerinin doğrudan sigorta şirketleri ve resmi sistemler üzerinden yürütülebileceği belirtiliyor.
Araç sahiplerinin kendilerini arayan kişilere kimlik, ruhsat, banka hesabı veya e-Devlet bilgilerini vermemeleri; herhangi bir vekâletname imzalamadan önce kişinin yetkisini doğrulamaları önem taşıyor.
Alo 193 hattı 1 Eylül’de açılacak
Trafik ve kasko sigortalarında hasar ihbarlarının merkezi bir sistem üzerinden yapılmasını sağlayacak Alo 193 Sigorta Hasar İhbar ve Şikâyet Hattı, 1 Eylül 2026 tarihinde faaliyete geçecek.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesinde kurulacak Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden telefon, internet sitesi ve mobil uygulama aracılığıyla başvuru yapılabilecek.
Merkeze iletilen geçerli bir başvuru, sisteme ulaştığı tarih ve saat itibarıyla ilgili sigorta şirketine, Güvence Hesabına veya Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılmış kabul edilecek. Başvuru sahibine ayrıca işlemlerini takip edebileceği bir referans numarası verilecek.
Başvuru sırasında kişinin kimlik ve iletişim bilgileri, kazaya karışan araçların plakaları, kaza tarihi ile hasarın maddi veya bedeni olduğu bilgisi alınacak.
İhbarın ilgili kuruluşa iletilmesini takip eden iş günü içerisinde sigorta şirketinin başvuru sahibiyle iletişime geçmesi gerekecek. Şirket; gerekli belgeler, kaza tespit tutanağı, kusur oranının belirlenmesi, eksper işlemleri, tahmini onarım süresi ve değer kaybı hesaplaması hakkında bilgilendirme yapacak.
Alo 193 hattı, ilk aşamada trafik ve kasko sigortalarındaki hasar ve tazminat başvurularına hizmet verecek. Uygulamanın ilerleyen dönemde diğer sigorta branşlarını da kapsayacak şekilde genişletilebilmesi öngörülüyor.
Sürücülerin kaza sonrasında dikkat etmesi gerekenler
Yeni dönemde sürücülerin zorunlu bir neden bulunmadıkça kaza yerinden ayrılmaması, kazaya ilişkin fotoğraf ve görüntüleri kaydetmesi, kaza tespit tutanağını eksiksiz doldurması ve sigorta şirketine doğru iletişim bilgilerini vermesi önem taşıyor.
Hasar ihbarının doğrudan sigorta şirketine veya 1 Eylül’den sonra Alo 193 sistemi üzerinden yapılması, yetkisiz aracılarla kişisel bilgilerin paylaşılmaması ve eksper raporundaki hasar ile değer kaybı hesaplamalarının dikkatle incelenmesi gerekiyor.
Yeni sistemle eksper atamalarında tarafsızlığın güçlendirilmesi, değer kaybı işlemlerinin hızlanması, vatandaşların komisyon ödemeden tazminata ulaşması ve sigorta uyuşmazlıklarının azaltılması amaçlanıyor. Ancak uygulamanın etkisi, sistemin ülke genelindeki işleyişi ve hasar dosyalarının sonuçlanma süreleri ilerleyen dönemde daha net görülecek.