Yaz sıcakları migren ataklarını artırabiliyor: Baş ağrısını azaltmak için 7 öneri

Yaz mevsiminin bunaltıcı sıcakları, terleme ve yorgunluğun yanında baş ağrısı ve migren ataklarında artışa da neden olabiliyor. Özellikle sıcak havada yeterli sıvı tüketilmemesi, yoğun güneş ışığına maruz kalınması ve günlük düzenin bozulması migreni olan kişilerin şikâyetlerini ağırlaştırabiliyor.

Parlak güneş ışığı, aşırı sıcaklık, yüksek nem, kuru hava ve atmosfer basıncındaki değişiklikler bazı migren hastalarında tetikleyici olabiliyor. Sıcak havalarda terlemeyle artan sıvı kaybı da atak riskini yükseltebiliyor.

Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümünden Uzm. Dr. Özden Yener Çakmak, yaz döneminde migren ve baş ağrısı yaşayanların dikkat etmesi gereken noktaları anlattı.

Sıcaklık ve susuzluk migreni tetikleyebiliyor

Yaz aylarında vücudun terlemeyle daha fazla sıvı kaybetmesi, susuzluk ve elektrolit dengesizliği riskini artırıyor. Özellikle açık havada çalışanlar, spor yapanlar, uzun süre güneşte kalanlar ve yeterli su içmeyenlerde baş ağrısı daha sık ortaya çıkabiliyor.

Migren hastalarının sıcak havalarda yalnızca susadıkları zaman su içmeleri yeterli olmayabiliyor. Susama hissi, bazı kişilerde vücudun sıvı kaybetmeye başlamasından sonra ortaya çıkabiliyor.

Migren yalnızca baş ağrısından ibaret değil

Migren atağında çoğunlukla orta veya şiddetli, zonklayıcı ve bazen başın tek tarafında belirginleşen ağrı görülüyor. Ağrıya ışık ve ses hassasiyeti, bulantı, kusma, baş dönmesi, yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü eşlik edebiliyor.

Bazı kişilerde “aura” olarak adlandırılan geçici görsel, duyusal veya konuşmayla ilgili belirtiler de görülebiliyor. Aura belirtileri genellikle aşamalı biçimde gelişiyor ve tamamen düzeliyor.

Migren atağında görülebilen belirtiler

Yaz aylarında tedavi planının gözden geçirilmesi gerekebilir

Atakların yaz döneminde belirgin biçimde sıklaşması, daha uzun sürmesi veya günlük yaşamı bozması halinde nöroloji uzmanına başvurulması gerekiyor.

Sık ve ağır atakları bulunan hastalarda koruyucu ilaç tedavileri değerlendirilebiliyor. Botulinum toksini uygulaması da belirli kronik migren hastaları için kullanılan seçeneklerden biri. Ancak bu tedavi her baş ağrısı yaşayan kişiye uygulanmıyor; kronik migren tanısı, daha önce kullanılan tedaviler ve ilaç aşırı kullanımı gibi durumlar uzman tarafından değerlendiriliyor.

Sinir blokajı her hasta için kesin çözüm değil

Standart tedavilerden yeterli yarar göremeyen bazı migren hastalarında büyük oksipital sinir blokajı gibi girişimsel yöntemler değerlendirilebiliyor. İşlemde baş ve ense bölgesindeki belirli sinirlerin çevresine lokal anestezik uygulanarak ağrı sinyallerinin azaltılması amaçlanıyor.

Çalışmalar, sinir blokajının bazı kronik migren hastalarında baş ağrısı günlerini ve ağrı şiddetini azaltabileceğini gösterse de bilimsel sonuçlar tamamen aynı yönde değil. Bu nedenle yöntem “migreni tamamen ortadan kaldıran” kesin bir tedavi olarak sunulmamalı; hastaya uygunluğuna nöroloji veya ağrı uzmanı karar vermeli.

Yazın migren ve baş ağrısını azaltmak için 7 öneri

1. Sıvı tüketimini gün içine yayın

Suyu tek seferde çok miktarda içmek yerine gün boyunca düzenli aralıklarla tüketin. Terleme, egzersiz ve açık havada geçirilen süre arttıkça sıvı ihtiyacı da yükselebilir.

Günlük sıvı gereksinimi yaşa, vücut ağırlığına, kullanılan ilaçlara ve sağlık durumuna göre değişir. Kalp veya böbrek hastalığı bulunanlar, sıvı miktarını hekimlerinin önerisine göre belirlemeli.

2. Güneşin en etkili olduğu saatlerden kaçının

Özellikle 11.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneş altında uzun süre kalmamaya çalışın. Dışarı çıkarken şapka ve güneş gözlüğü kullanın; mümkün olduğunca gölgede kalın.

Parlak ışık ve güneş parlaması bazı kişilerde migren atağını başlatabildiği için ışık hassasiyeti olanların ek önlem alması önem taşıyor.

3. Öğün atlamayın

Uzun süre aç kalmak ve öğün düzeninin bozulması migreni tetikleyebiliyor. Tatil döneminde de mümkün olduğunca düzenli ve dengeli beslenmeye devam edin.

Kafein ve alkolün etkisi kişiden kişiye değişebiliyor. Kişisel olarak atağı tetiklediği fark edilen yiyecek ve içeceklerin sınırlandırılması öneriliyor. Her hastanın tetikleyicileri farklı olabileceğinden baş ağrısı günlüğü tutulması yararlı olabiliyor.

4. Atak sırasında serin, sessiz ve karanlık bir ortam seçin

Migren başladığında mümkünse serin, sessiz ve karanlık bir odada dinlenin. Alın veya ense bölgesine havluya sarılmış soğuk kompres uygulanması bazı kişilerde rahatlama sağlayabiliyor.

Düzenli sıvı tüketimi ve dinlenme, atağın daha iyi yönetilmesine katkıda bulunabilir.

5. Uyku düzenini koruyun

Geç yatmak, yetersiz uyumak veya normalden çok daha uzun uyumak bazı kişilerde migreni tetikleyebiliyor.

Tatil günlerinde bile uyuma ve uyanma saatlerini mümkün olduğunca sabit tutmak, gece uykusunu bozan yoğun ekran kullanımını azaltmak ve düzenli fiziksel aktivite yapmak öneriliyor.

6. Ani sıcaklık değişikliklerine dikkat edin

Çok soğuk ve yoğun klimalı bir ortamdan birdenbire yüksek sıcaklığa çıkmak bazı kişilerde baş ağrısını tetikleyebiliyor.

Klima sıcaklığını aşırı düşürmemek, hava akımına doğrudan maruz kalmamak ve sıcak-soğuk geçişlerini mümkün olduğunca kademeli yapmak yararlı olabilir.

7. Ağrı kesicileri kontrolsüz kullanmayın

Migren ilaçları hekimin belirlediği doz ve sıklıkta kullanılmalı. Ağrı kesicilerin veya atak ilaçlarının gereğinden sık alınması, zamanla baş ağrısı günlerinin artmasına yol açabilen “ilaç aşırı kullanım baş ağrısı”na neden olabiliyor.

Bu belirtilerde acil yardım alınmalı

Daha önce yaşanmamış şekilde aniden başlayan çok şiddetli baş ağrısı, bilinç bulanıklığı, nöbet, görme kaybı, konuşma bozukluğu veya yüz, kol ya da bacağın bir tarafında güçsüzlük ortaya çıkarsa durum yalnızca migren atağı olarak değerlendirilmemeli ve acil sağlık yardımı alınmalı.

Atakların haftada birden sık görülmesi, kontrol edilememesi, mevcut ağrı düzeninin değişmesi veya kullanılan tedavinin yetersiz kalması halinde de nöroloji uzmanına başvurulması gerekiyor.