Büyüyen ekranlar, küçülen insanlık: uzaklaşan öz…

Bir çağ düşünün: Her şey büyüyor ama insan küçülüyor. Ekranlar genişliyor, görüntüler çoğalıyor, bağlantılar artıyor; fakat insan, kendi içine doğru daralıyor. En büyük kayıp, insanın elindekileri yitirmesi değil; kendi benliğinden sessizce uzaklaşmasıdır. Kendini bulamayan insan, dünyayı ne kadar gerçekten bulabilir?

İnsan artık kendi sesini en son ne zaman duyduğunu hatırlayamıyor. Kalabalıkların ortasında bile derin bir boşluk büyüyor. Bu, basit bir yalnızlık değil; insanın kendi varlığından kopuşunun sessiz çöküşüdür. Dışarıda her şey konuşuyor, içeride ise insan giderek susuyor.

Yaşadığımız çağın en keskin ironisi şudur: İnsan hiç olmadığı kadar ulaşılabilir, ama hiç olmadığı kadar kendinden uzak. Ekranlar büyüdükçe iç dünya küçülüyor; bağlantılar çoğaldıkça bağlar inceliyor. İnsan fark etmeden kendi içine değil, sürekli dışına taşınıyor. Artık mesele çok şeye sahip olmak değil, dağılmadan var olabilmektir.

Bu asırda en büyük kayıp, dışarıda bir şeyi yitirmek değil; iç haritayı kaybetmektir. Daha acısı ise bunun fark edilmemesidir. İnsan, kendini kaybettiğini bile fark edemeyecek kadar gürültünün içinde yaşamaktadır.

Ey insan… Neye tutunuyorsun? Paraya mı, makama mı, alkışa mı, kalabalıkların geçici ilgisine mi? Hepsi fanidir. Hepsi akar gider. Tıpkı suya yazılan yazı gibi silinir. Bugün seni yücelten şey, yarın seni unutabilir. Dışarıda kurulan her kimlik, rüzgârın yönüne göre savrulan bir yaprak gibidir.

Modern çağ insana çok şey verdi; ama karşılığında özünü yavaşça geri aldı. İnsan artık topluluk içinde bir varlık değil, algoritmalar arasında yönlendirilen bir izdir. Köklerinden koparıldıkça anlam dünyası da zayıfladı. Sürekli yetişme telaşı, insanı kendine yetişemez hale getirdi. Kaçırma korkusu, iç sesi bastırdı.

Bilim, sürekli uyarana maruz kalan zihnin derin düşünme kapasitesini kaybettiğini söyler. İnsan bilgiye boğuldukça hikmete değil, yüzeyselliğe sürüklenir. Kalbin dünya ile aşırı meşgul olması, insanı kendini unutan bir varlığa dönüştürür. Oysa insan, kendini hatırladığı ölçüde insandır.

Kendini bilmeyen, neyi bildiğini de bilemez. İnsan kendi merkezini kaybettiğinde, dış dünyanın her sesi ona hükmetmeye başlar. Oysa insan başkasının sesiyle değil, kendi hakikatiyle var olmalıdır.

Bugün kriz ekonomik değil, varoluşsaldır. İnsan çok şeye sahip ama kendine sahip değildir. Kalabalıklar içinde yalnız, bağlantılar içinde kopuktur. Ekranlara bakarken kendinden uzaklaşır, konuşurken bile içten içe susar. Artık kendini aramıyor, kaybolduğunu bile unuttu.

İnsan aslında en çok kendini unuttuğunda kaybolur; geri kalan her kayıp sadece bir ayrıntıdır.