Nöbetçi Eczaneler
Yazar: Hamdi Bağcı
2026 yatırım programında Konya’nın fotoğrafı iki katmanlı: Birincisi, su–sulama, kentiçi ulaşım (raylı sistem/toplu taşıma), enerji iletim hatları, demiryolu–hızlı tren, içmesuyu–atıksu altyapısı ve kamu hizmet binaları gibi başlıklarda milyarlar düzeyinde ödeneklerle şekillenen büyük omurga. İkincisi ise, yıllardır programlarda dolaşan veya 2026’da çok sınırlı harcama öngörülen kalemlerde karşımıza çıkan 1.000–2.000–10.000 TL’lik satırlar… Ben eleştiriyi burada yoğunlaştırıyorum: Konya’nın ihtiyacı yalnızca “listeye girmek” değil; bitirmek, işletmek ve sahada karşılığını almak.
Önce hakkını teslim edelim: 34,87 milyar TL milyar TL gibi bir büyüklük, bir ilin yıllık yatırım gündeminde “küçük” sayılamaz. Üstelik bu kaynak; tarımdan ulaşıma, çevreden enerjiye, sanayiden güvenliğe geniş bir yelpazeye yayılıyor. Doğru ihale yönetimi ve güçlü uygulama temposuyla, Konya ekonomisinde iş hacmi, tedarik zinciri ve istihdam üzerinden belirgin bir çarpan etkisi de yaratır. Ancak tam da bu yüzden, bu büyüklüğü daha değerli kılacak şey, projelerin takvim disiplinidir: Yüksek ödenek yazılan işlerin gecikmemesi; düşük ödenekle bekletilen dosyaların ise net bir plana bağlanması gerekir.
2026 yılı kamu yatırım programı Konya açısından iki gerçeği aynı anda gösteriyor: Bir yanda su ve sulama başlığında milyarlar düzeyinde kaynakla Konya Ovası’nın üretim omurgası ayakta tutulmaya çalışılıyor; diğer yanda ise yol, kültür mirası, bazı sağlık ve adalet projeleri gibi alanlarda “iz ödeneği” denilen sembolik tutarlarla işlerin fiilen ağırdan alındığı, hatta bazı projelerin yıllardır programlarda dolaştırıldığı görülüyor. Benim okumam net: Konya’nın 2026 yatırım fotoğrafı, “çok proje var” görüntüsünden çok, az sayıda büyük işin taşıdığı bir bütçe ağırlığı ve geri kalanında bekleyen, ötelenen, bitirilmeyen kalemler gerçeği.
Aşağıda Konya’ya ilişkin 2026 kalemlerini tek listede topluyorum. Ardından bu listenin ne anlattığını, nerede güçlü, nerede zayıf olduğunu eleştirel bir çerçevede değerlendiriyorum.
| KONYA 2026 ÖDENEĞİ TAM LİSTE
1- Çumra 3. Merhale Sulaması (Konya) — 1.406.000.000 TL 2- Avşar Barajı ve Avşar–Bağbaşı Derivasyon Kanalı (Konya) — 400.000.000 TL 3- Hotamış Depolaması, Apa–Hotamış İletim Kanalı ve Tesisleri (Konya) — 5.000.000 TL 4- Sulama Tesisleri (Konya) — 1.000.000.000 TL 5- Bozkır Barajı (Konya) — 1.000.000 TL 6- Göksu Havzası Yamaç Arazileri Sulaması (Konya) — 600.000.000 TL 7- İvriz Sağ ve Sol Sahil Sulaması (Konya) Rehabilitasyon/Yenileme — 1.163.000.000 TL 8- Konya Ilgın Barakmuslu Göleti ve Sulaması — 50.000.000 TL 9- Konya Meram Sağlık Göleti ve Sulaması — 50.000.000 TL 10- Konya–Akşehir Çakıllar Göleti ve Sulaması — 50.000.000 TL 11- Hüyük Değirmenaltı Pınarbaşı Göleti ve Sulaması — 50.000.000 TL 12- Derbent Değiş–Derbenttekke Göleti ve Sulaması — 20.000.000 TL 13- Konya Ahırlı Akkise Göleti ve Sulaması — 25.000.000 TL 14- Delimahmutlu Barajı/Göleti ve Sulaması — 110.000.000 TL 15- Konya Ilgın Pompaj ve Atlantı (Etüt-proje) — 1.000.000 TL 16- Yukarı Göksu Havzası ve Yan Kolları Taşkın Koruma (Etüt-proje) — 1.000.000 TL 18- Konya–Selçuklu Sille Deresi Taşkın Kontrolü (Etüt-proje) — 1.000.000 TL 19- Konya Selçuklu Sille Deresi Taşkın Kontrolü (uygulama) — 2.000 TL (iz/başlangıç) 20- Afşar Hadimi Baraj Gölü altında kalan yollar (Konya) — 300.000.000 TL 21- Konya Şehir Hastanesi–Stadyum Tramvay Hattı — 2.325.000.000 TL 22- Konya Şehir Hastanesi–Stadyum Tramvay Hattı (İnşaat+Elektromekanik) — 2.250.000.000 TL 23- Konya Şehir Hastanesi–Stadyum Tramvay Hattı (Mühendislik–müşavirlik) — 75.000.000 TL 24- Sürdürülebilir Şehirler (DB) – Kentiçi Ulaşım Altyapısı/Tramvay (Konya) — 2.443.212.000 TL 25- Barış Caddesi Raylı Sistem Hattı (Konya) — 2.307.478.000 TL 26- Barış Caddesi Tramvay Lot 2 (Konya) — 298.615.000 TL 27- Fetih–Ahmet Özcan–Fatih Işıklar Tramvay Hattı (müşavirlik vb.) — 75.000 TL (iz/başlangıç) 28- Aynı hat (inşaat+elektromekanik) — 50.000 TL (iz/başlangıç) 29- Banliyö Aracı Alımı (Konya) [21 adet] — 857.839.000 TL 30- Banliyö Aracı Alımı (Konya) [28 adet] — 542.936.000 TL 31- CNG Yakıtlı Otobüs Alımı (Konya) [100 adet] — 198.172.000 TL 33- Trafik Kontrol Merkezi “Dijital İkiz” (Konya) — 21.718.000 TL 34- Konya Merkez Devlet Hastanesi (750 yatak) — 2.000 TL (iz/başlangıç) 35- Hastane İnşaatı [167] (Konya) — 11.000.000 TL 36- Selçuk Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi (800 yatak yatırımı kalemi) — 60.000.000 TL 37- Selçuk Üniversitesi – Çeşitli ünitelerin etüt projesi — 1.000.000 TL 37- Selçuk Üniversitesi – Kampüs altyapısı — 80.000.000 TL 39- Selçuk Üniversitesi – Muhtelif işler — 96.998.000 TL 40- Selçuk Üniversitesi – Yayın alımı — 17.000.000 TL 41- Selçuk Üniversitesi – Derslik/merkezi birimler (İslami İlimler Fakültesi) — 2.000 TL (iz/başlangıç) 42- Konya Teknik Üniversitesi – Çeşitli ünitelerin etüt projesi — 9.999.000 TL 43- Konya Teknik Üniversitesi – Derslik ve merkezi birimler — 150.001.000 TL 44- Konya Teknik Üniversitesi – Yayın alımı — 15.000.000 TL 45- Konya Teknik Üniversitesi – Muhtelif işler — 40.000.000 TL 46- Konya Teknik Üniversitesi – Kampüs altyapısı — 75.000.000 TL 47- Konya Eğitim (25.000 m²) (üniversite yatırımı kalemi) — 1.000 TL (iz/başlangıç) 48- Necmettin Erbakan Üniversitesi – Rektörlük BAP — 12.403.000 TL 49- Selçuk Üniversitesi – Rektörlük BAP — 30.991.000 TL 50- Akşehir OSB (Tevsii) — 100.000.000 TL (borç verme) 41- Beyşehir OSB (Tevsii + arıtma) — 100.000.000 TL (borç verme) 52- Ilgın OSB — 100.000.000 TL (borç verme) 43- Çumra OSB (2. Etap) — 1.000 TL (borç verme/iz) 44- Konya OSB — 725.000.000 TL (borç miktarı) 45- Karapınar Meke KSS (2. Etap) — 1.000 TL (iz; borç verme beklentisi) 46- Bozkır Saraciye Karma KSS — 1.000 TL (iz; borç verme beklentisi) 47- Tohum Hazırlama Tesisi Yapımı (Konya) — 70.000.000 TL 48- Akşehir Şube Müdürlüğü Depo Yapımı (Konya) — 67.900.000 TL 49- Küçükbaş hayvancılık altyapısı (Ankara–Konya) — 92.000.000 TL 50- Koyun ağılı yapımı (Ankara–Konya) — 72.000.000 TL 51- Koyunculuk ağıllarının modernizasyonu (Konya) — 20.000.000 TL 52- Merkezi yemleme sistemi (Adana–Amasya–Konya–Muğla) — 60.000.000 TL 53- Modüler Su Deposu Yapımı (Konya) — 6.000.000 TL 55- Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Konya) — 49.200.000 TL 56- Ülkesel Merinos Geliştirme (Konya–Balıkesir) — 240.000.000 TL 57- Anadolu Alacası Geliştirme (Konya dâhil) — 10.980.000 TL 58- Göksu–Taşeli Havzası Kalkınma (Konya dâhil) — 25.000.000 TL 59- Erozyon–sel–çığ vb. (Konya, Şanlıurfa) — 1.300.000 TL 60- Doğal Kaynakların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (Ankara, Konya, Şanlıurfa) — 27.700.000 TL 61- Havza Bazlı Çölleşme Yönetim Eylem Planı (Konya, Şanlıurfa) — 700.000 TL 62- Akışkan Yataklı Buhar Kazanı Yapımı (Konya) — 400.000.000 TL 63- Ilgın Küspe Peleti Tesisi (Konya) — 19.680.000 TL 64- Sitrik Asit Üretim Tesisi (Konya) — 365.000.000 TL 65- Konya İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası — 1.000 TL (iz/başlangıç satırı) 66- Konya İl Emniyet Müdürlüğü (25 bin m²) — 1.000.000.000 TL 67- Akşehir Adalet Binası — 200.000.000 TL 68- Seydişehir Adalet Binası — 1.000 TL (iz/başlangıç) 69- Konya İçmesuyu — 313.546.000 TL 70- Konya Kanalizasyon–KOSKİ / Atıksu Arıtma Tesisi — 190.028.000 TL 71- Su döngüselliğinin verimliliğinin artırılması (Konya–Ankara müşterek) — 1.946.968.000 TL 72- Beyşehir Gölü Atıksu Arıtma Tesisleri ve Kollektör Hattı — 65.152.000 TL 73- Meke Gölü Karapınar Atıksu Arıtma — 70.582.000 TL 74- Kentleri İzleme Çerçevesi Pilot Çalışması — 500.000 TL 75- İklim değişikliğinin Tuz Gölü ÖÇKB’ye etkisi (Konya dâhil) — 2.130.000 TL 76- Güneş Enerjisi Sistemleri (30 MW) — 800.000.000 TL 77- Adana–Seydişehir Enerji İletim Hattı — 1.250.000.000 TL 78- Akkuyu 380–Selvili Enerji İletim Hattı (Konya dâhil) — 250.000.000 TL 79- Seydişehir–Afyon 2 yenileme — 300.000.000 TL 80- KONYARAY — 238.330.000 TL 81- Konya–Adana Hızlı Tren (Konya–Karaman–Niğde–Mersin–Adana hattı kapsamında ödenek) — 3.943.350.000 TL 82- Konya–2. OSB (danışmanlık/etüt; dış kredi) — 17.622.483 TL 83- Aksaray–Ulukışla Yüksek Standartlı Demiryolu (Konya dâhil) — 2.000 TL (iz/başlangıç) 84- Konya Havalimanı İtfaiye Binası ve müteferrik işler — 756.000.000 TL 85- Konya Çevre Yolu — 500.000.000 TL 86- Konya Çevre Yolu (Güney 3. Kısım) — 100.000.000 TL 87- Bala Ayrımı–Aksaray–Ereğli Ayrımı Yolu (Konya dâhil) — 200.000.000 TL 88- Afyon–Konya–Ereğli–Ulukışla Ayrımı Yolu (Konya dâhil) — 600.010.000 TL 89- Akşehir–Afyon Yolu (Konya dâhil) — 300.010.000 TL 90- Konya–Akşehir Yolu (Konya) — 300.000.000 TL 91- Akşehir–(Yalvaç–Şarkikaraağaç) Ayrımı (Konya dâhil) — 10.000 TL (iz/başlangıç) 92- Bozkır–Hadim–Adiller Yolu — 10.000 TL (iz/başlangıç) 93- (Konya–Karaman) Ayrımı–Belören–Hadim Yolu — 10.000 TL (iz/başlangıç) 94- Aksaray–Ulukışla–Pozantı Yolu — 10.000 TL (iz/başlangıç) 95- Beyşehir–Seydişehir Yolu — 10.000 TL (iz/başlangıç) 96- Polatlı–Yunak–Akşehir Yolu — 10.000 TL (iz/başlangıç) 97- Karapınar–Eskil Yolu (Karapınar–Beşci) — 10.000 TL (iz/başlangıç) 99- Konya–Ereğli Yolu — 10.000 TL (iz/başlangıç) 100- Konya–Karaman–5. Bölge Hududu Devlet Yolu (Sertavul Tüneli dâhil) — 300.000.000 TL 101- Konya–Aksaray İl Sınırı — 80.000.000 TL 102- Alanya Ayrımı–Hadim Yolu — 210.010.000 TL 103- Seydişehir–13. Bölge Hududu (Mortaş bağlantısı) / Alacabel Tüneli — 500.000.000 TL 104- Belören–Bozkır Yolu — 150.000.000 TL 105- Ereğli–Halkapınar–İvriz Yolu — 306.890.000 TL 106- Ilgın Yeni Nesil KOP Keşif Merkezi — 3.000.000 TL 107- Anadolu Selçuklu Deri Üretim Merkezi — 10.000.000 TL 108- Konya Medya Akademisi — 3.750.000 TL 109- Konya Atatürk Müzesi güçlendirme–restorasyon–teşhir — 1.000 TL (iz/başlangıç) 110- Çatalhöyük Örenyeri çevre düzenlemesi ve aydınlatması — 100.000.000 TL 111- Yazma eser restorasyonu ve dijitalleştirilmesi (Konya dâhil) — 38.000.000 TL 112- Yazma eser kütüphaneleri restorasyonu (Konya) — 100.000.000 TL 113- Konya İmareti projelendirilmesi ve yapımı — 7.800.000 TL 114- Ilgın Dediği Sultan Tekkesi — 750.000 TL 115- Selçuklu İnce Minareli Medrese ve Mescidi — 1.000.000 TL 116- Meram Sahibiata Hanegahı — 1.000.000 TL 117- Konya Selimiye Camii — 500.000 TL 118- Karatay Şerafettin Camii ve Türbesi — 1.876.000 TL 119- Doğanhisar Yazlıca Köyü Kuzucu Sultan Camii ve Türbesi — 450.000 TL 120- Beyşehir Eşrefoğlu Camii (etüt) — 500.000 TL 121- KOP (KOOP) Bölge Kalkınma İdaresi – 2026K20-277712 Muhtelif İşler (Konya) Makine-Teçhizat, Bakım-Onarım — 500.000 TL (2026’da başlayıp 2026’da biten yeni proje satırı) |
Su ve sulama
Konya’nın 2026 yatırım omurgası tartışmasız biçimde su ve sulama. Çumra 3. Merhale, genel Sulama Tesisleri ve İvriz rehabilitasyonu gibi kalemler, Konya’nın tarımsal üretim gücünü ayakta tutmak için merkezi yönetimin hâlâ “en kritik dosya” olarak suyu gördüğünü söylüyor. Buraya itirazım şu: Para büyük ölçüde birkaç ana hatta yığılıyor; buna karşılık Hotamış gibi stratejik bir depolama/iletim bileşeninde 5 milyon TL’lik ödenek, Konya gibi su stresi yaşayan bir havza için kabul edilebilir bir tempo değil. Benim açımdan bu, “dosya programda kalsın” anlayışının su gibi hayati bir alanda bile devreye girebildiğini gösteriyor.
Çumra 3. Merhale’nin takviminin ötelenmesi, proje bedelinin büyümesi, bugüne kadar yapılan harcamanın devasa boyutlara ulaşması da başka bir eleştiri başlığı. Konya’nın su geleceği, sürekli takvim güncellenen mega projelere sıkıştıkça, ara çözümlerin (verimlilik, kayıp-kaçak, yeraltı suyu yönetimi, üretim deseninin uyumu) daha güçlü bir yatırım mantığıyla birlikte yürütülmesi gerekiyor. Sadece “inşaat ve iletim” değil, su yönetimi kapasitesi de yatırımın parçası olmak zorunda.
| SEKTÖR BAZLI YATIRIM LİSTESİ:
1) TARIM – SULAMA / DSİ (Baraj–iletim–sulama–gölet–pompaj)
2) TAŞKIN KONTROLÜ / DERE ISLAHI (Etüt–uygulama)
3) ULAŞTIRMA – KARAYOLU (Devlet yolu, tünel, çevre yolu, bağlantılar)
4) ULAŞTIRMA – KENTİÇİ RAYLI SİSTEM / TOPLU TAŞIMA / AKILLI TRAFİK
5) ULAŞTIRMA – DEMİRYOLU / HAVALİMANI
6) SAĞLIK
7) EĞİTİM – YÜKSEKÖĞRETİM / ÜNİVERSİTELER ve AR-GE Selçuk Üniversitesi
Konya Teknik Üniversitesi
Diğer üniversite kalemleri
8) SANAYİ – KOBİ / OSB ve KSS (borç verme – altyapı finansmanı)
9) TARIM – HAYVANCILIK / TARIMSAL TESİS ve DEPO–ALTYAPI
10) ÇEVRE – DOĞA / İZLEME – ÇÖLLEŞME – EROZYON
11) ÇEVRE – SU ve ATIKSU ALTYAPISI (İçmesuyu, kanalizasyon, arıtma, su döngüselliği)
12) ENERJİ (üretim + iletim hatları)
13) İMALAT / SANAYİ TESİS YATIRIMLARI
14) GÜVENLİK / İÇİŞLERİ
15) ADALET
16) KÜLTÜR – TURİZM / MİRAS – RESTORASYON ve PROJE DESTEKLERİ
17) KOP / KOP (KOOP) – KONYA OVASI PROJESİ İDARESİ (Yeni proje satırı)
|
Kentiçi ulaşım
Raylı sistem ve toplu taşıma kalemleri Konya’da 2026’nın ikinci büyük hikâyesi. Şehir Hastanesi–Stadyum hattı, DB kapsamlı tramvay altyapısı, Barış Caddesi hattı, banliyö araçları ve CNG otobüs alımı birlikte okunduğunda, Konya’nın kent içi ulaşımında “kapasite artışı” hedeflendiği açık. Buradaki eleştirim, “çok kalem var” görüntüsünün arkasında işin planlama–ihale–şantiye yönetimi tarafında gerçek hızın her satırda aynı görünmemesi. 50–75 bin TL gibi rakamlarla görünen tramvay alt satırları, 2026’da bazı başlıklarda ilerlemenin sınırlı kalabileceği uyarısı gibi duruyor.
Konya’nın trafik sıkışıklığı, yerleşim deseninin genişlemesi ve hastane–stadyum gibi çekim noktalarının büyümesi düşünüldüğünde, burada başarı ölçütü yalnızca “hattı programa yazmak” değil; hatları işletme kapasitesi, entegrasyon, besleme hatları ve sefer sıklığı. Konya’nın raylı sistemi büyürken, bunu şehir içi otobüs ağı ve banliyö ile aynı akılda birleştiremezse, milyarlar harcanır ama verim yarım kalır.
Karayolları
Konya’da karayolu tarafında çarpıcı bir ikilik var. Bir yanda çevre yolu, tüneller, ana akslar için yüz milyonlar; diğer yanda ise yıllardır programlarda dolaşan, 10 bin TL ile “yaşıyor görünen” projeler. Ben burada açık konuşuyorum: 10 bin TL’lik ödenek, pratikte “bu sene de bitmiyor” demektir. Bazı projelerin neredeyse nesiller boyu sürmesi, yalnız mühendislik değil yatırım önceliği ve yönetim sorunu.
Konya gibi lojistik ve tarım-sanayi bağlantıları güçlü bir il için yol kalitesi ve sürekliliği hayatidir. Ancak yatırım programında bazı yol kalemlerinin yıllarca “askıda” kalması, maliyetleri şişirir, güvenliği riske atar, bölgesel kalkınma hızını aşağı çeker. Bu tabloyu normalleştiremeyiz.
| En yüksek ödenekli ilk 20 kalem (2026)
Konya’da 2026 ödeneğinin ağırlığı, sınırlı sayıda mega projede toplanıyor. Özellikle hızlı tren, raylı sistem/toplu taşıma, su–sulama, enerji iletim hatları, su döngüselliği ve stratejik karayolu tünel/çevre yolu kalemleri, bütçe omurgasını belirliyor. İşte 2026’da ödenek açısından öne çıkan ilk 20 satır: 1- Konya–Adana Hızlı Tren (hat kapsamında) — 3.943.350.000 TL 2- Sürdürülebilir Şehirler (DB) – Kentiçi Ulaşım/Tramvay — 2.443.212.000 TL 3- Konya Şehir Hastanesi–Stadyum Tramvay Hattı — 2.325.000.000 TL 4- Barış Caddesi Raylı Sistem Hattı — 2.307.478.000 TL 5- Şehir Hastanesi–Stadyum Tramvay (İnşaat+Elektromekanik) — 2.250.000.000 TL 6- Su döngüselliğinin verimliliğinin artırılması (Konya–Ankara müşterek) — 1.946.968.000 TL 7- Çumra 3. Merhale Sulaması — 1.406.000.000 TL 8- Adana–Seydişehir Enerji İletim Hattı — 1.250.000.000 TL 9- İvriz Sağ ve Sol Sahil Sulaması Rehabilitasyonu — 1.163.000.000 TL 10- Sulama Tesisleri (Konya) — 1.000.000.000 TL 11- Konya İl Emniyet Müdürlüğü (25 bin m²) — 1.000.000.000 TL 12- Banliyö Aracı Alımı (21 adet) — 857.839.000 TL 13- Güneş Enerjisi Sistemleri (30 MW) — 800.000.000 TL 14- Konya Havalimanı İtfaiye Binası ve müteferrik işler — 756.000.000 TL 15- Konya OSB (borç miktarı) — 725.000.000 TL 16- Afyon–Konya–Ereğli–Ulukışla Ayrımı Yolu — 600.010.000 TL 17- Göksu Havzası Yamaç Arazileri Sulaması — 600.000.000 TL 18- Banliyö Aracı Alımı (28 adet) — 542.936.000 TL 19- Konya Çevre Yolu — 500.000.000 TL 20- Seydişehir–13. Bölge Hududu / Alacabel Tüneli — 500.000.000 TL |
Çevre ve su altyapısı
Meke Gölü Karapınar atıksu arıtma ve Beyşehir Gölü arıtma/kollektör hattı, çevre yatırımlarında doğru bir ekseni işaret ediyor. İçmesuyu, kanalizasyon ve su döngüselliği başlıkları da Konya’nın yalnız tarımsal suyla değil, kentsel suyla da kritik bir döneme girdiğini gösteriyor. Burada eleştirim şu: Bu kalemler tek tek değerli olsa da Konya için asıl ihtiyaç, tüm bu satırları aynı hedefe bağlayan şehir ölçekli, ölçülebilir bir su stratejisi. Ne kadar kayıp-kaçak düşecek, hangi bölgelerde şebeke yenileme hızlanacak, arıtma kapasitesi ne kadar artacak, geri kazanım nerelerde devreye girecek? Yatırım programı satır satır var; fakat kamuoyunun görmek istediği şey, bunun “sonuç hedefleri”.
Sağlık
750 yataklı bir hastane ihtiyacını konuşurken 2.000 TL gibi sembolik bir ödenekle karşılaşmak, kamu yönetiminde “dosya var ama hız yok” durumunun en net örneklerinden biri. Ben bunu önemsiyorum, çünkü Konya nüfusu büyüyen, bölgesel sağlık yükü taşıyan bir il. Sağlık yatırımlarında bir tarafta üniversite hastanesi gibi büyük ölçekli, dış krediyle ilerleyen projeler var; diğer tarafta ana kamu hastanesi ihtiyacında “bekleme” işareti. Konya’nın sağlık altyapısı, kağıt üzerindeki proje sayısıyla değil, hizmete giren yatak, nitelikli birim ve erişilebilir randevu ile ölçülür.
Eğitim ve üniversiteler
Selçuk Üniversitesi ve Konya Teknik Üniversitesi için 2026 ödenekleri belirgin. Kampüs altyapısı, derslik ve merkezi birimler, yayın alımı gibi kalemler üniversitelerin gündelik kapasitesini doğrudan etkiler. Buna rağmen bazı başlıklarda 1.000–2.000 TL gibi sembolik tutarlar, eğitim yatırımlarında da “dosya dursun” anlayışının varlığını gösteriyor. Konya’nın üniversite şehri iddiası, yalnız bina değil, laboratuvar kapasitesi, araştırma altyapısı, teknopark bağlantısı ve insan kaynağı ile desteklenmeli.
Sanayi
OSB ve KSS kalemlerinde borç verme başlıkları ağır basıyor. Bu model, doğru kurgulanırsa sanayicinin altyapı ihtiyacını hızlandırır; yanlış kurgulanırsa “program satırı” olarak kalır. Çumra OSB 2. etap gibi 1.000 TL görünen satırlar, sahiplenme ve uygulama kapasitesi tartışmasını büyütüyor. Konya sanayisi büyüyor; ama yatırım programında bazı sanayi altyapı projeleri “beklemede” kaldığında, üretimin maliyeti ve rekabetçiliği olumsuz etkilenir.
| Konya yatırımları – sektör toplamları (2026 ödeneği)
Tarım–Sulama (DSİ) 4.931.000.000 TL Taşkın kontrolü / dere ıslahı 2.002.000 TL Ulaştırma – Karayolu (Çevre yolu, tünel, devlet yolu vb.) 3.847.000.000 TL Ulaştırma – Kentiçi ulaşım (raylı sistem/toplu taşıma/akıllı trafik) 11.320.095.000 TL Ulaştırma – Demiryolu ve havacılık (KONYARAY, hızlı tren, havalimanı vb.) 4.955.304.483 TL Sağlık 71.002.000 TL Eğitim – Yükseköğretim / Ar-Ge (üniversite yatırım kalemleri + BAP) 528.395.000 TL Sanayi – OSB/KSS (borç verme/borç miktarı dâhil) 1.025.003.000 TL Tarım – Hayvancılık / tarımsal tesis–depo–araştırma 713.080.000 TL Çevre – Doğa/izleme/çölleşme/iklim (izleme projeleri) 32.330.000 TL Çevre – Su ve atıksu altyapısı (içmesuyu/arıtma/su döngüselliği) 2.586.276.000 TL Enerji (GES + iletim hatları) 2.600.000.000 TL İmalat (tesis yatırımları) 784.680.000 TL Güvenlik / İçişleri (Emniyet) 1.000.001.000 TL Adalet 200.001.000 TL Kültür–Turizm / miras–restorasyon ve proje destekleri 268.627.000 TL KOP (KOOP) – Muhtelif İşler (Konya) makine-teçhizat/bakım-onarım 500.000 TL Genel toplam: 34.865.296.483 TL |
Güvenlik
Emniyet hizmet binasında bir satırda iz ödeneği, başka bir satırda 1 milyar TL ödenek görünümü var. Ben bunu teknik bir ayrışma olarak okuyorum; ama sonuç değişmiyor: 2026’da Konya’da en yüksek kamu hizmet binası yatırımlarından biri emniyet binası. Bu tercihin karşılığı şu: Kamu hizmet kapasitesi artacak. Eleştirim ise şu noktada: Kamu hizmet binaları elbette gerekli; fakat Konya’nın su, ulaşım, sağlık gibi “yaşam kalitesi ve üretim kapasitesi” dosyaları varken, her büyük binanın öncelik sırasının kamuoyuna daha şeffaf anlatılması gerekir.
Kültür mirası
Konya’nın kültür mirası listesi kalabalık; fakat ödeneklerin önemli kısmı düşük seviyede. Çatalhöyük ve yazma eser restorasyonu gibi bazı işlerde daha güçlü bir tempo var. Yine de Selimiye, İnce Minare, Sahibiata, Eşrefoğlu gibi başlıklarda düşük ödenekler “yavaş ilerleme” işareti. Konya, kültür başkentliği iddiasını sürdürmek istiyorsa, restorasyonların yıllara yayılan belirsiz takvimlerden çıkması ve “yarım kalan” işlerin bitirilmesi şart.
“İz ödeneği” gerçeği
1.000–2.000 TL gibi tutarlar, teknik olarak “programda tutma” aracı olabilir; fakat Konya ölçeğinde bu satırlar çoğaldıkça, şu algı güçleniyor: Liste var, hız yok. Bu yüzden benim temel eleştirim şudur: Yatırım programı yalnızca bir envanter değil; aynı zamanda bir taahhüttür. Taahhüdün karşılığı da, projelerin bitiş takviminde ve hizmete dönüşmesinde görülür.
Son söz
Tek listede birleştirdiğim Konya kalemlerinde 2026 yılı için görünen ödenek toplamı 34.865.296.483 TL, yani yaklaşık 34,87 milyar TL düzeyinde. Bu rakam; Konya’ya doğrudan ayrılan projelerle birlikte, çok illi projelerde Konya’nın geçtiği satırları, “borç verme/borç miktarı” olarak yazılan kalemleri ve 1.000–2.000 TL gibi sembolik “iz ödeneği” satırlarını da kapsıyor. Bu yüzden toplam, Konya’nın “kesin nihai” bütçesi iddiasından çok, program satırlarında Konya adına görünen 2026 kaynak büyüklüğünün fotoğrafını veriyor; özellikle iz ödeneği yazan işlerde 2026’daki fiili harcama temposunun düşük kalabileceğini de baştan gösteriyor.
Karayolunda ise “Çevre Yolu yok mu?” sorusunun cevabı net: Var ve önemli bir ağırlıkla var. Programda Konya Çevre Yolu için 2026 ödeneği 500 milyon TL, ayrıca Konya Çevre Yolu (Güney 3. Kısım) için 100 milyon TL ödenek yer alıyor. Bu iki satır, Konya’nın 2026 karayolu gündeminde hem kent içi trafiğin rahatlaması hem de lojistik akışın hızlanması bakımından kritik; fakat asıl sınav, yıllardır düşük ödenekle sürünen diğer yol projeleriyle birlikte düşünüldüğünde, bu büyük kalemlerin de “takvimde” değil “sahada” karşılığını ne hızla vereceği.
Benim vardığım sonuç şu: Konya için 2026’da görünen 34.865.296.483 TL’lik ödenek, güçlü bir yatırım hacmidir ve bunun hakkını vermek gerekir. Ama aynı anda şu gerçeği de görmezden gelemeyiz: Çok sayıda kalemde düşük/simgesel ödenekler, “proje var ama hız yok” tartışmasını büyütüyor. Konya’nın beklentisi, yatırımın varlığı kadar tamamlanma hızı, işletme verimi ve şehir hayatına somut katkısıdır. Hedef, listedeki bütün projelerin sahada karşılığını bulmasıdır; yapılan büyük yatırımı teslim ederken, bekleyen işlerin de net takvime bağlanmasını istemek Konya adına en doğru ve en makul taleptir.
Bu büyüklüğün değerini artıran şey yalnızca rakamın kendisi değil, projelerin bitirilme hızı ve sahadaki karşılığı. Elbette hedef, listedeki bütün işlerin tamamlanması; fakat bugün görünen yatırım hacmi de önemli bir eşik. Bu nedenle eleştiriyi “yatırım yok” kolaycılığına sıkıştırmadan, hem emeği ve kaynağı teslim edip hem de sembolik ödenekle bekleyen başlıklarda takvimin ve önceliklerin netleşmesini talep etmek, Konya adına en doğru tutum.
2026’da Konya’nın üç ana ekseni var: su–tarım, ulaşım, kentsel altyapı/kamu hizmetleri. Bu eksenler doğru. Ancak yatırım kalemlerinin bir kısmı yıllardır sembolik ödeneklerle sürüyorsa; sağlıkta, yollarda ve kültür mirasında bazı başlıklar “beklemede” kalıyorsa; OSB-KSS’de bazı işler sahiplenme sorunu taşıyorsa, o zaman Konya’nın ihtiyacı sadece yeni proje değil, tamamlama iradesi ve yönetim disiplinidir.