Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, ABD donanmasının deniz ablukasını aşmaya çalışan İran bayraklı bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını açıkladı. Trump, Umman Körfezi’nde seyreden İran bayraklı Touska adlı geminin yapılan uyarılara rağmen durmaması üzerine ABD Donanması’na ait savaş gemisinin geminin makine dairesini hedef aldığını ve böylece geminin hareket kabiliyetinin durdurulduğunu belirtti. Trump, geminin şu anda ABD Deniz Piyadelerinin gözetiminde tutulduğunu, gemide inceleme başlatıldığını ve olayın yalnızca deniz güvenliği değil, doğrudan ABD-İran geriliminin yeni bir aşamaya geçtiğini gösterdiğini savundu.
Günün en kritik gelişmeleri arasında Trump’ın bu açıklaması, ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması beklenen ikinci tur müzakereler, İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin sert mesajları ve İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki yıkım faaliyetlerini sürdürmesi yer aldı. Savaşın askeri boyutu ile diplomatik boyutunun aynı gün içinde iç içe geçtiği gelişmeler, bölgede yeni bir kırılganlık hattı oluşturdu.
Öne çıkan gelişmeler
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yaptığı açıklamada, “Biz Hürmüz Boğazı’ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur” ifadelerini kullandı.
İran devlet televizyonu, ABD’nin ablukayı kaldırmaması nedeniyle Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağını duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimaline ilişkin, “Bize şantaj yapamazlar” dedi.
Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL), Lübnan’ın güneyinde Hizbullah tarafından düzenlendiği değerlendirilen saldırıda bir Fransız barış gücü askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Trump’tan gemi açıklaması: “Makine dairesinde delik açarak durdurduk”
ABD Başkanı Donald Trump, İran bayraklı Touska adlı kargo gemisinin ABD’nin deniz ablukasını aşmaya çalıştığını söyledi. Trump’ın açıklamasına göre ABD Donanması’na ait güdümlü füze destroyeri USS Spruance, Umman Körfezi’nde seyreden gemiye durması yönünde uyarıda bulundu. Ancak İranlı mürettebatın bu çağrıya uymadığını savunan Trump, bunun üzerine gemiye ateş açılarak müdahale edildiğini bildirdi.
Trump, açıklamasında, “İranlı mürettebat dinlemeyi reddetti, bu yüzden donanma gemimiz makine dairesinde bir delik açarak onları durdurdu. Şu anda gemi ABD Deniz Piyadelerinin gözetiminde” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı ayrıca, Touska adlı geminin geçmişte yasa dışı faaliyetler nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı yaptırımları kapsamında bulunduğunu öne sürdü.
Bu gelişme, yalnızca denizde yaşanan taktik bir müdahale olarak değil, ABD’nin İran’a yönelik baskı politikasının yeni ve daha açık bir askeri eşiğe taşındığı şeklinde yorumlandı. Geminin vurulduğunun doğrudan ABD Başkanı tarafından duyurulması, Washington yönetiminin olayın siyasi sonuçlarını üstlenmeye hazır olduğunu göstermesi bakımından dikkat çekti.
İslamabad’da ikinci tur müzakere hazırlığı
Amerikan yayın kuruluşu CNN’in Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yarın yapılması beklenen ikinci tur görüşmelere ABD adına yine aynı isimler katılacak.
Habere göre ABD heyetinde Vance, Witkoff ve Kushner yer alacak. İran tarafında ise İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bageri Keni’nin katılmasının beklendiği belirtildi.
Bununla birlikte haberde, İran yönetiminin ikinci tur görüşmelere katılıp katılmayacağına ilişkin nihai kararın henüz ne teyit edildiği ne de reddedildiği aktarıldı. Bu durum, sahada tırmanan gerilim ile masadaki diplomatik temasların aynı anda sürdüğünü, ancak taraflar arasında güven krizinin derinleştiğini ortaya koydu.
İran basını: Abluka kalkmadan müzakere olmayacak
Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’nın İranlı bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, deniz ablukasının devam etmesi halinde İran müzakerelere katılmayacak.
Haberde, ABD ile yürütülen ilk tur müzakerelerin ardından taraflar arasında mesaj alışverişinin devam ettiği, ancak Hürmüz Boğazı çevresinde süren abluka nedeniyle İran’ın Pakistan’a müzakere heyeti gönderip göndermeme konusunda henüz karar vermediği ifade edildi.
Bu değerlendirme, Trump’ın gemi müdahalesi açıklamasıyla birlikte ele alındığında, askeri baskının diplomatik süreci doğrudan etkilediğini gösterdi. Tahran yönetiminin müzakere masasını tamamen terk etmese de, deniz kuşatması devam ettiği sürece görüşmeleri siyasi baskı altında kabul etmeyeceği mesajını verdiği görüldü.
Trump’tan yeni tehdit: “Enerji santrallerini ve köprüleri imha ederiz”
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı bir başka açıklamada İran’ı bu kez daha sert ifadelerle tehdit etti.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatarak “ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini” öne sürdü. İran’ın yakın zamanda boğazı kapatacağını açıkladığını belirten Trump, ABD’nin uyguladığı ablukanın zaten boğazı kapatmış olduğunu savunarak, “Bilmeden bize yardım ediyorlar” ifadesini kullandı.
Trump ayrıca, İran’ın boğazı kapatmakla günde 500 milyon dolar kaybettiğini, pek çok geminin ise İran Devrim Muhafızları’nın baskısı nedeniyle yön değiştirerek ABD’ye, özellikle Teksas, Louisiana ve Alaska’ya yöneldiğini ileri sürdü.
ABD temsilcilerinin yarın akşam müzakereler için İslamabad’a gideceğini belirten Trump, “Çok adil ve makul bir anlaşma sunuyoruz. Umarım kabul ederler çünkü kabul etmezlerse ABD, İran’daki her bir enerji santralini ve her bir köprüyü imha edecek” dedi.
Trump’ın “Artık iyi adam diye bir şey yok” sözleri, Washington yönetiminin diplomatik dil ile askeri tehdit dilini birlikte kullandığını açık biçimde ortaya koydu.
İran’dan Hürmüz mesajı: “Biz geçemiyorsak kimse geçemez”
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, “Biz Hürmüz Boğazı’ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur” dedi.
İran devlet televizyonu da Devrim Muhafızları Ordusu’nun açıklamasına dayandırdığı haberinde, ABD’nin ablukayı kaldırmaması nedeniyle İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağını bildirdi.
Buna karşılık Trump, İran’ın bu olası adımına ilişkin, “Bize şantaj yapamazlar” ifadesini kullandı. Tarafların Hürmüz üzerinden verdiği karşılıklı mesajlar, enerji arzı ve küresel ticaret yolları bakımından uluslararası piyasalar tarafından da yakından takip edildi.
Erakçi ile İshak Dar arasında telefon görüşmesi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştirildi.
İran Dışişleri Bakanı’nın resmi Telegram hesabından yapılan paylaşıma göre görüşmede uluslararası konular ile bölgesel meseleler ele alındı. Görüşmeye ilişkin ayrıntıların daha sonra paylaşılacağı belirtildi.
Bu görüşmenin, İslamabad’da yapılması beklenen ABD-İran temasları öncesinde diplomatik hazırlık kapsamında gerçekleştiği değerlendirildi.
Pakistan’da güvenlik alarmı: ABD’li öncü heyeti taşıyan uçaklar indi
İslamabad’daki yetkililer, ABD ile İran heyetleri arasında pazartesi günü yapılması beklenen ikinci tur müzakereler öncesinde ABD’li “öncü heyeti” taşıyan iki uçağın Pakistan’ın başkentine indiğini açıkladı.
Geo News kanalının haberine göre, polis yetkilileri müzakereler nedeniyle İslamabad’da güvenlik önlemlerinin en üst seviyeye çıkarıldığını bildirdi.
Pakistan hükümet kaynakları da daha önce yaptıkları açıklamada, ABD ve İran heyetlerinin büyük olasılıkla pazartesi günü İslamabad’da buluşabileceğini kaydetmişti. Ancak sahadaki gelişmeler, bu görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda belirsizliği artırmış durumda.
İran’dan savaş mesajı: “Bir sonraki savaşta daha fazla uçak düşüreceğiz”
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada yeni bir çatışma ihtimaline ilişkin sert ifadeler kullandı.
İsrail ile yaşanan 12 günlük çatışma sürecinde birkaç insansız hava aracını düşürdüklerini belirten Azizi, “40 günlük savaşta ise 170 İHA’nın yanı sıra F-35 gibi gelişmiş savaş uçaklarını da başarıyla vurduk. Bir sonraki savaşta daha fazla savaş uçağını yok etmenin yanında düşman gemilerinin de peşine düşeceğiz” dedi.
Azizi’nin sözleri, İran’daki siyasi ve askeri çevrelerin yeni bir çatışmaya hazırlık söylemini canlı tuttuğunu gösterdi.
Pezeşkiyan: “Savaş peşinde değiliz, haklarımızı talep ediyoruz”
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin savaş istemediğini ancak haklarından da vazgeçmeyeceğini söyledi.
İranlı Öğrenciler Haber Ajansı ISNA’ya göre Pezeşkiyan, Spor ve Gençlik Bakanlığı’ndaki incelemeleri sırasında yaptığı açıklamada, yönetimi eleştiren görüşleri görmezden gelmediklerini, ancak ABD-İsrail saldırılarına karşı toplumun birlik içinde olması gerektiğini belirtti.
Trump’ın İran’ın nükleer faaliyetlerini engelleme yönündeki çabalarının meşru bir dayanağı bulunmadığını savunan Pezeşkiyan, “Savaş peşinde değiliz, haklarımızı talep ediyoruz” dedi.
Pezeşkiyan, Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanlığı’ndaki başka bir konuşmasında ise İran İslam Cumhuriyeti’nin savaşın genişletilmesini istemediğini belirterek, sorunların çözüm yolunun gerilimi artırmak değil akılcılık, diyalog ve daha fazla yıkımdan kaçınmak olduğunu ifade etti.
Lübnan’da ateşkese rağmen yıkım sürüyor
Lübnan resmi ajansı NNA’nın haberine göre, İsrail askerleri ülkenin güneyinde işgal altında tuttuğu Tayba, Deyr Seryan ve Meys el-Cebel beldelerinde yıkım faaliyetlerine devam ediyor.
Haberde, İsrail ordusunun Bint Cubeyl ilçesinde kalan evleri de yıkmayı sürdürdüğü, tankların büyük ölçüde tahrip edilen kentte devriye gezdiği aktarıldı.
İsrail ordusu tarafından yapılan bir başka açıklamada ise geçici ateşkese rağmen Lübnan’ın güneyinde işgal altında alınan bölgelere ilişkin harita paylaşıldı. Açıklamada, beş birliğin deniz desteğiyle bölgede Hizbullah altyapısı olduğu iddia edilen yapıları imha etmeye devam ettiği ve bu alan içinde karadan operasyonların sürdüğü bildirildi.
Ayrıca Lübnan’ın güneyindeki Bayyada ve Nakura beldelerinde bazı evlerin gece yarısından sonra patlayıcılarla yıkıldığı, batı kesimde bazı beldelere giden tali yolların da toprak ve molozla kapatıldığı belirtildi.
İsrail Savunma Bakanı’ndan Lübnan talimatı
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, orduya tehdit görülmesi halinde Lübnan’da “tüm gücün” kullanılmasına yönelik talimat verdiklerini söyledi.
Katz, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistin toprakları üzerinde kurulan yasadışı Sa-Nur Yahudi yerleşimine ilişkin törende yaptığı konuşmada, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte orduya gerekli direktifleri verdiklerini ifade etti.
İsrail ordusunun Lübnan’da ateşkese rağmen herhangi bir tehditle karşılaşması durumunda hem havadan hem karadan tüm gücüyle harekete geçeceğini ileri süren Katz, ordunun Lübnan’ın güneyindeki köy ve beldelerde evleri yıkmayı sürdürdüğünü de söyledi.
Katz ayrıca, işgal altındaki Batı Şeria’da askeri üslerin yeniden konumlandırılması için kapsamlı çalışma yürüttüklerini ve bunun için 350 milyon yeni İsrail şekeli bütçe ayırdıklarını açıkladı.
Litani üzerindeki iki köprü yeniden ulaşıma açıldı
İsrail ordusunun son haftalarda hedef aldığı Litani Nehri üzerindeki iki ana köprü yeniden ulaşıma açıldı.
Lübnan ordusu yaptığı açıklamada, askeri birliklerin Hardali-Nebatiye yolunu tamamen, Kasımiye Köprüsü’nü ise kontrollü şekilde kısmen yeniden kullanıma açtığını duyurdu.
Köprülerin açılması, bölgedeki sivil geçişler ve yerinden edilen nüfusun hareketliliği bakımından önem taşıyor.
İran’dan bölgesel güç mesajı: “Güvenlik dayatma dönemi sona erdi”
İran lideri Mücteba Hamaney’in Başdanışmanı Ali Ekber Velayeti, ABD’nin bölgedeki rolüne ilişkin yaptığı açıklamada, “Okyanus ötesinden güvenlik dayatma dönemi sona erdi” dedi.
Velayeti, bugün yalnızca Hürmüz ve Malakka boğazlarının güvenliğinin kendileri ve ortakları tarafından değil, Bab’ul Mendeb Boğazı’nın da “kardeşleri” olarak tanımladığı Ensarullah’ın elinde olduğunu savundu.
Ayrıca İngiltere ve Fransa’nın seyrüsefer güvenliği konusunda kaygı duyması halinde önce Manş Boğazı ve Cebelitarık’taki eski sorunları çözmesi gerektiğini söyleyerek Avrupa’ya da mesaj verdi.
İran’daki sivil havacılıkta hasar tablosu
İran basınında yer alan haberlere göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında en fazla 20 yolcu uçağı ciddi şekilde hasar gördü.
İranlı yetkili Samani, bazı basın yayın organlarında yer alan “40 ila 60 uçağın zarar gördüğü” yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirterek, ülke genelindeki havalimanı kapasitesinin yüzde 95’inin saldırılardan etkilenmediğini savundu.
Samani, ülkede bulunan 250 ila 300 yolcu uçağının 150’sinin aktif kullanıldığını, teknik nedenlerle yerde bekletilen uçaklar bulunduğunu ve hasarlı uçaklar çıkarıldığında halen yaklaşık 130 aktif uçağın bulunduğunu ifade etti.
Can kaybı arttı: 3 bin 468 kişi hayatını kaybetti
İran Şehitler ve Gaziler Vakfı’nın açıklamasına göre, ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 3 bin 468’e yükseldi.
İran Kızılayı da saldırılarda hedef alınan veya yakınlarına düşen bombalar nedeniyle zarar gören hastanelere ait görüntüler paylaştı. Görüntülerde, hastane müştemilatında hasar oluştuğu, bir hemşirenin yeni doğan ünitesindeki bebekleri kurtarmaya çalıştığı, hastanelerde panik yaşandığı ve hastaların güvenlik amacıyla bahçelere çıkarıldığı görüldü.
Bu görüntüler, çatışmaların yalnızca askeri tesisleri değil, sivil altyapıyı ve sağlık sistemini de derinden etkilediğine işaret etti.
Genel tablo: Savaş tehdidi ile diplomasi aynı hatta ilerliyor
Günün sonunda ortaya çıkan tablo, ABD ile İran arasındaki gerilimin sadece açıklamalar düzeyinde kalmadığını, deniz sahasında doğrudan müdahale ve karşılıklı tehditlerle daha tehlikeli bir aşamaya taşındığını gösterdi. Trump’ın İran gemisine ateş açıldığını bizzat duyurması, Hürmüz Boğazı üzerinden verilen karşılıklı mesajlar ve İslamabad’daki müzakere hazırlıkları, bölgedeki krizin hem askeri hem diplomatik cephede aynı anda derinleştiğini ortaya koydu.
İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki yıkımı sürdürmesi ve İran cephesinden gelen sert açıklamalar ise, yalnızca ABD-İran hattında değil, daha geniş bölgesel denklemde de tansiyonun yüksek kalmaya devam ettiğini gösterdi.