Nöbetçi Eczaneler
ABD’nin İran’daki Büyükelçiliği, ülkede bulunan Amerikan vatandaşlarına yönelik yayımladığı güvenlik uyarısında, “İran’ı hemen terk edin” çağrısı yaptı ve “ABD hükümetinin yardımı olmaksızın da uygulayabileceğiniz bir çıkış planınız olsun” uyarısında bulundu.
Açıklamada, ülke genelinde protestoların yayılmaya devam ettiği, gösterilerin her an şiddetlenebileceği, gözaltı ve yaralanma riskinin yüksek olduğu belirtildi. Artan güvenlik önlemleri, yol kapanmaları, toplu taşımada aksamalar ve internet kesintilerinin sürdüğü vurgulandı.
Washington’dan Tahran’a sadece güvenlik uyarısı değil, ekonomik baskı da geldi. ABD Başkanı Donald Trump, İran hükümetinin büyüyen hükümet karşıtı gösterilere müdahalesine yanıt olarak, İran ile ticaret yapan ülkelere yönelik yeni bir yaptırım kararını duyurdu. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, “İslam Cumhuriyeti İran ile iş yapan her ülke, ABD ile yürüttüğü tüm ticarette derhal geçerli olmak üzere yüzde 25 vergi ödeyecek. Bu karar kesin ve nihai” ifadelerini kullandı.
İran’daki protestolar büyüyor
İran’da iki haftayı aşkın süredir süren hükümet karşıtı protestolar, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana teokratik yönetime yöneltilen en ciddi meydan okumalardan biri olarak değerlendiriliyor.
Yurt dışı merkezli İranlı aktivist gruplar, gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının en az 544’e yükseldiğini iddia ediyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, protestolar kapsamında 10 bin 600’den fazla kişinin gözaltına alındığını, ölenlerin 48’inin güvenlik görevlisi, 496’sının ise gösterici olduğunu aktarıyor.
Protestolar, ülkenin para birimi riyalin tarihi değer kaybıyla 28 Aralık’ta başlamıştı. Uluslararası yaptırımların da etkisiyle riyal, dolar karşısında 1,4 milyon seviyesinin üzerine tırmanırken, ekonomik tepkiler kısa sürede rejim karşıtı siyasi taleplerle birleşerek doğrudan teokratik yönetime yönelen kitlesel gösterilere dönüştü.
İnternetin kesilmesi ve telefon hatlarının sık sık devre dışı bırakılması, sahadaki gelişmelerin dış dünyaya sağlıklı biçimde yansımasını zorlaştırıyor. Uluslararası medya, can kayıplarına ilişkin rakamları bağımsız olarak doğrulayamıyor. İran makamları da toplam ölü ve yaralı sayısına dair resmi bir veri paylaşmış değil.
Yurt dışındaki gözlemciler, bilgi akışının kısılması ve iletişimin engellenmesinin, güvenlik güçleri içindeki sertlik yanlılarını daha kanlı bir bastırma seçeneğine yöneltebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.