Yeni eğitim-öğretim döneminin başlamasıyla birlikte öğrenciler yeniden yoğun bir okul temposuna girerken, her gün taşınan okul çantalarının ağırlığı da çocukların kas-iskelet sağlığı açısından önem taşıyor.
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Melek Didem Aslan, özellikle gelişim çağındaki çocuklarda çantanın doğru seçilmesi ve doğru taşınmasının önemli olduğunu belirtti.
30 kiloluk çocuk için çanta 3 kiloyu geçmemeli
Uzmanlara göre okul çantasının ağırlığı, çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10’unu aşmamalı.
Örneğin 30 kilogram ağırlığındaki bir çocuğun taşıdığı çantanın mümkün olduğunca 3 kilogramdan ağır olmaması öneriliyor.
Çantanın gereksiz yere ağırlaşmaması için yalnızca o gün kullanılacak kitap ve defterlerin taşınması, oyuncak ve ihtiyaç dışı malzemelerin çıkarılması tavsiye ediliyor.
Mümkün olan okullarda dolap veya sınıf içi saklama alanlarının kullanılması da çocuğun taşıdığı yükün azaltılmasına yardımcı olabiliyor.
Tek omuzda taşımak dengeyi bozabiliyor
Okul çantasının yalnızca ağırlığı değil, taşıma şekli de önem taşıyor.
Çantanın iki omuz askısının da kullanılması, askıların çocuğun vücuduna göre ayarlanması ve çantanın sırta yakın durması öneriliyor.
Çantanın bel hizasının çok aşağısında kalmaması gerektiği belirtilirken, tek omuzda taşınan çantaların vücudun bir tarafına daha fazla yük bindirebildiği ifade ediliyor.
Bu durumda çocuk, dengesini sağlamak için gövdesini karşı tarafa doğru eğebiliyor. Bu alışkanlığın uzun vadede kas-iskelet sistemi üzerinde dengesiz yük oluşturabileceği belirtiliyor.
Sünger destekli çantalar tercih edilmeli
Çantanın sırt ve omuz bölgesinde sünger desteğine sahip olması da öneriler arasında bulunuyor.
Çocuğun sırtına uygun, yükü dengeli dağıtan ve ayarlanabilir askılara sahip modellerin tercih edilmesi taşıma konforunu artırabiliyor.
Doğru oturma alışkanlığı da önemli
Çocukların kas-iskelet sağlığını korumada yalnızca çanta kullanımı değil, okulda ve evde nasıl oturdukları da önemli.
Uzmanlar, çocukların günün önemli bir bölümünü masa başında geçirdiğine dikkat çekerek dengeli duruş alışkanlığının erken yaşlarda kazandırılmasını öneriyor.
Otururken sırt ve belin desteklenmesi, kalçaların sandalyenin arkasına dayanması, ayakların yere tam basması ve omuzların rahat tutulması tavsiye ediliyor.
Uzun süre aynı pozisyonda kalmamalı
Masa ve sandalye yüksekliğinin çocuğun boyuna uygun olması, ekran kullanılıyorsa ekranın göz seviyesinde bulunması öneriliyor.
Ancak uzmanlara göre doğru oturma pozisyonu kadar önemli bir başka unsur da uzun süre aynı pozisyonda kalmamak.
Ders çalışırken belirli aralıklarla 3-5 dakikalık hareket molaları verilmesi, çocuğun kaslarının rahatlamasına yardımcı olabiliyor.
Telefon ve tablet kullanımına dikkat
Uzun süre telefon veya tablet kullanımı başın öne doğru eğilmesine neden olabiliyor.
Bu durum boyun kaslarının daha fazla çalışmasına ve kas-iskelet sistemi üzerinde ek yük oluşmasına yol açabiliyor.
Bu nedenle ekranın mümkün olduğunca göz seviyesinde tutulması ve uzun süre hareketsiz kalınmaması öneriliyor.
Sürekli “dik otur” demek çözüm değil
Uzmanlar, çocuklara yalnızca “dik otur” demek yerine, uygun çalışma ortamı hazırlanmasının ve hareket etmelerinin teşvik edilmesinin daha etkili olduğunu belirtiyor.
Sağlıklı duruşun sürekli kasılarak dik kalmak değil, vücudu dengeli, rahat ve hareketli tutmak olduğu vurgulanıyor.
Bu belirtiler varsa hekime başvurun
Boyun, sırt veya bel ağrısının sürekli ya da tekrarlayıcı hale gelmesi, uyuşma, güç kaybı veya belirgin duruş değişikliği görülmesi halinde durumun yalnızca “duruş bozukluğu” olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Bu tür belirtilerde uzman hekim değerlendirmesi öneriliyor.
Okul çantasında 5 temel kural
| Kural | Öneri |
|---|---|
| Çanta ağırlığı | Çocuğun kilosunun %10’unu geçmemeli |
| Taşıma şekli | İki omuz askısı birlikte kullanılmalı |
| Konum | Çanta sırta yakın ve bel hizasının çok altında olmamalı |
| İçerik | Gereksiz kitap ve eşyalar çıkarılmalı |
| Destek | Süngerli ve ayarlanabilir askılı modeller tercih edilmeli |




