Diyabete karşı 7 etkili önlem: Bel çevresindeki artış önemli bir uyarı olabilir

Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Türkiye’de ise yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabet hastasının bulunduğu, toplam sayının 12 milyona yaklaştığının tahmin edildiği belirtiliyor.

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Adnan Batman, diyabetin uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiğini belirterek; çok su içme, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi gibi belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.

Batman, diyabet henüz gelişmemiş olsa bile prediyabet ve insülin direncinin erken dönemde fark edilmesinin önem taşıdığını vurguladı.

Bel çevresindeki artışa dikkat

Özellikle karın bölgesinde biriken yağların metabolik hastalıklar açısından önem taşıdığını belirten Batman, erkeklerde bel çevresinin 102 santimetreyi, kadınlarda ise 88 santimetreyi aşmasının insülin direnci ve diyabet açısından uyarıcı olabileceğini ifade etti.

Riskli gruplarda vücut ağırlığının yüzde 5-10 oranında azaltılmasının Tip 2 diyabet gelişme olasılığını önemli ölçüde düşürebileceğini belirten Batman, hızlı kilo kayıpları yerine sürdürülebilir beslenme ve hareket alışkanlıklarının tercih edilmesi gerektiğini söyledi.

Şekerli içecekleri sınırlandırın

Kola, gazoz, hazır meyve suları ve şeker eklenmiş içeceklerin kan şekerini hızla yükseltebildiğini belirten Batman, günde bir kutu şekerli içeceğin düzenli tüketiminin bile Tip 2 diyabet riskini artırabileceğine dikkat çekti.

Beyaz ekmek, pirinç ve şekerli unlu ürünler gibi rafine karbonhidratların azaltılması; tam tahıllı ürünler, meyve, su, ayran ve şekersiz içeceklerin tercih edilmesi öneriliyor.

Günde 30 dakika yürüyüş

Haftada en az 150 dakika orta tempolu fiziksel aktivitenin insülin duyarlılığını destekleyebileceği belirtiliyor.

Batman, spor salonuna gitmenin şart olmadığını; merdiven kullanmak, kısa mesafeleri yürümek ve yemek sonrasında yürüyüş yapmak gibi günlük hareketlerin de önemli olduğunu kaydetti.

Uzun süre masa başında kalan kişilere ise her 30-45 dakikada bir kalkıp birkaç dakika hareket etmeleri öneriliyor.

Tabağınızı dengeli hazırlayın

Uzmanların önerdiği beslenme modelinde tabağın yarısının sebze ve salatadan, dörtte birinin protein kaynaklarından, kalan dörtte birinin ise tam tahıllardan oluşması öne çıkıyor.

Balık, zeytinyağı, lifli gıdalar ve kuruyemişlerin düzenli tüketilmesi; işlenmiş etler, paketli atıştırmalıklar ve hazır gıdaların ise sınırlandırılması tavsiye ediliyor.

Uyku ve stresi ihmal etmeyin

Düzenli olarak 6 saatten az uyumanın insülin direnci ve diyabet riskini artırabileceğini belirten Batman, yetişkinler için 7-8 saatlik kaliteli uykunun önemine dikkat çekti.

Kronik stresin de hormonal dengeyi ve yeme davranışlarını etkileyebildiği belirtilirken yürüyüş, nefes egzersizleri, hobiler ve sosyal etkinliklerin stres yönetimine katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.

Sigara diyabet riskini de artırıyor

Sigaranın yalnızca akciğerleri değil metabolik sistemi de etkilediğini belirten Batman, sigara kullananlarda Tip 2 diyabet riskinin kullanmayanlara göre daha yüksek olduğunu söyledi.

Diyabet hastalarında sigaranın kalp-damar hastalıkları, böbrek hasarı ve damar sorunlarına ilişkin riskleri daha da artırabileceği vurgulandı.

Düzenli kan şekeri kontrolü yaptırın

Diyabetin yıllarca belirgin bir şikâyete yol açmadan ilerleyebileceğine dikkat çeken Batman, özellikle risk grubundaki kişilerin düzenli kontrol yaptırmasını önerdi.

Ailesinde diyabet bulunanlar, fazla kilolu kişiler ve gebelik diyabeti öyküsü olan kadınların daha erken dönemde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Batman, açlık kan şekeri ve gerektiğinde HbA1c ölçümünün önemli olduğunu söyledi.

Açlık kan şekerinin 100-125 mg/dl arasında olması prediyabet olarak değerlendiriliyor. Bu aşamada yapılacak yaşam tarzı değişikliklerinin hastalığın ilerlemesinin önlenmesinde önemli rol oynayabileceği belirtiliyor.