Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakereler ve bölgedeki gelişmelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, İran’la 17 Ağustos itibarıyla süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmanın uzatılmasını istemediklerini söyledi.
Oval Ofis’te düzenlenen basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump’a, İran ile yapılan geçici mutabakatın uzatılıp uzatılmayacağı soruldu.
Trump bu soruya net bir şekilde, “Hayır” yanıtını verdi.
“Anlaşma yapmak istiyorlar ancak istediğimiz türde değil”
İran ile nihai bir anlaşmaya varılmasının mümkün olup olmadığına ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, Tahran yönetiminin anlaşma istediğini ancak ABD’nin talep ettiği şartları henüz kabul etmediğini savundu.
Trump, “Anlaşma yapmak istiyorlar ancak benim gerekli gördüğüm türde bir anlaşma yapmayacaklar” ifadelerini kullandı.
İran’ın nükleer programına ilişkin Washington yönetiminin beklentilerinin karşılanmadığını belirten Trump, Tahran’ın hiçbir koşulda nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.
İran ile 60 günlük süreç sona erdi
Trump’ın açıklamasıyla birlikte İran ile yürütülen 60 günlük çerçeve anlaşmanın uzatılması konusunda ABD yönetiminin tutumu da netleşmiş oldu.
Washington yönetiminin açıklamalarına göre yeni dönemde İran’ın nükleer programına ilişkin talepler ile bölgesel güvenlik konuları müzakerelerin merkezinde yer almaya devam edecek.
Trump’ın sözleri, taraflar arasında yeni bir anlaşmaya ilişkin belirsizliğin sürdüğüne işaret ederken, ABD Başkanı mevcut şartlarla anlaşmaya sıcak bakmadığını ortaya koydu.
Trump’tan Umman açıklaması
Trump’ın gündemindeki bir diğer başlık Umman oldu.
Daha önce Hürmüz Boğazı konusunda karşılarına çıkması halinde Umman’a yönelik askeri seçeneklerin gündeme gelebileceği yönündeki sözlerine ilişkin konuşan Trump, bu ülkenin ABD açısından temel bir sorun oluşturmadığını söyledi.
Umman’a karşı sabrının tükenip tükenmediğinin sorulması üzerine Trump, “Hayır ancak pek iyi davrandıklarını düşünmüyorum. Diğer konularda olduğu gibi onlarla da çok kolay başa çıkabiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
Hürmüz Boğazı tartışmasına destek verdi
ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın ABD toprağı sayılması yönündeki tartışmalarla ilgili de konuştu.
Bu fikri desteklediğini belirten Trump, söz konusu öneriyi “harika bir fikir” olarak nitelendirdi.
Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nda kontrolün tamamen ABD’de olduğunu öne sürerek, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının etkili şekilde sürdüğünü savundu.
Güney Kore’ye İran tepkisi
Trump’ın açıklamalarında Güney Kore de geniş yer tuttu.
ABD’nin yıllardır Kuzey Kore’ye karşı Güney Kore’nin savunmasına büyük miktarda kaynak ayırdığını belirten Trump, buna rağmen Seul yönetiminin İran konusunda Washington’a destek vermemesini eleştirdi.
ABD Başkanı, Güney Kore’yi Kuzey Kore’ye karşı korumak için milyarlarca dolar harcadıklarını belirterek benzer bir durumun Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ve Avrupa için de geçerli olduğunu söyledi.
Trump, Avrupa’nın Rusya’ya karşı korunması için de yüz milyarlarca dolar harcandığını savundu.
“29 bin askerimiz var ancak yardım etmiyorlar”
Trump, Güney Kore liderini İran konusunda ABD’ye destek vermesi için aradığını ancak olumsuz yanıt aldığını belirtti.
Güney Kore’de yaklaşık 29 bin Amerikan askerinin bulunduğuna dikkat çeken Trump, Seul yönetiminin İran’a yönelik olası bir askeri operasyona destek vermemesini eleştirdi.
Trump, ABD’nin Güney Kore’yi Kuzey Kore lideri Kim Jong-un yönetiminden koruduğunu savunarak, buna rağmen İran konusunda destek alamamalarını “tuhaf” olarak değerlendirdi.
Kim Jong-un ile ilişkisine dikkat çekti
ABD Başkanı Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile ilişkilerine de değindi.
Kim ile iyi bir ilişkisinin bulunduğunu ve karşılıklı olarak birbirlerini anladıklarını söyleyen Trump, Kuzey Kore liderinin kendisine saygı duyduğunu ifade etti.
Trump, “Ben onu anlıyorum, o da beni anlıyor” diyerek Kim Jong-un’un önceki ABD başkanları Joe Biden ve Barack Obama ile iyi ilişkiler kuramadığını ancak kendisiyle farklı bir iletişim geliştirdiğini savundu.
Güney Kore ile tatbikatlar azaltılıyor
Trump ayrıca kendi başkanlığı döneminde Kuzey Kore’nin Güney Kore açısından büyük bir tehdit oluşturmadığını ileri sürdü.
ABD Başkanı, hem yüksek maliyetleri hem de Kim Jong-un ile kurduğu ilişkiyi gerekçe göstererek Güney Kore ile gerçekleştirilen ortak askeri tatbikatların önemli ölçüde azaltılması yönünde talimat verdiğini hatırlattı.
Washington yönetiminin İran’la geçici mutabakatı uzatmama kararı, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve ABD’nin bölgedeki müttefiklerine yönelik destek beklentisi, önümüzdeki dönemde uluslararası diplomasinin başlıca gündem maddeleri arasında yer alacak.




