Birleşmiş Milletlerin (BM) temel yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı, Rohinga Müslümanlarına yönelik 2017’de gerçekleştirilen saldırılarla ilgili yıllardır devam eden davada tarihi bir karara imza attı.
Gambiya’nın, Myanmar’ın 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle açtığı davayı karara bağlayan Divan, Myanmar’ın Arakan Eyaleti’nin kuzeyindeki Rohinga Müslümanlarına karşı soykırım işlediğine hükmetti.
Lahey’deki Barış Sarayı’nda 19 Kasım 2026 tarihinde açıklanan kararla Myanmar’ın soykırımı önleme ve cezalandırma yükümlülüklerini de ihlal ettiği tespit edildi.
Kararın ardından Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yayımlayarak uluslararası yargı kararına destek verdi.
Türkiye’den Myanmar’a çağrı: Kararın gereklerini gecikmeksizin yerine getirin
Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin Gambiya tarafından açılan davaya başından itibaren destek verdiğini hatırlatarak kararın adaletin sağlanması ve hesap verebilirliğin tesisi bakımından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Bakanlık, Myanmar’dan uluslararası yargı kararının bütün gereklerini yerine getirmesini ve Rohinga Müslümanlarının temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alacak adımları atmasını istedi.
Türkiye ayrıca Rohingaların ülkelerine güvenli, gönüllü, onurlu ve sürdürülebilir biçimde dönebilmelerine yönelik uluslararası girişimleri desteklemeye devam edeceğini bildirdi.
Dışişleri Bakanlığının açıklamasının tamamı
Dışişleri Bakanlığının “19 Kasım 2026, Uluslararası Adalet Divanı’nın Gambiya’nın Myanmar Aleyhine Açtığı Davada Verdiği Karar Hk.” başlıklı açıklaması şöyle:
“Gambiya tarafından 1948 Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle Myanmar aleyhine açılan davada, Uluslararası Adalet Divanı’nın, Myanmar’ın 2017 yılında Arakan Eyaleti’nin kuzeyinde Rohingalara karşı soykırım işlediğine ve soykırımı önleme ve cezalandırma yükümlülüklerini ihlal ettiğine hükmeden kararını memnuniyetle karşılıyoruz.
Ülkemiz davaya başından itibaren destek beyan etmiştir.
Söz konusu tarihi karar, Rohinga Müslümanlarının maruz kaldıkları sistematik zulmün tescili, adaletin temini ve hesap verebilirliğin tesisi bakımından bir dönüm noktası teşkil etmektedir.
Myanmar’ı, Divan kararının gereklerini gecikmeksizin ve eksiksiz olarak yerine getirmeye, Rohinga Müslümanlarının temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alacak adımları atmaya çağırıyoruz.
Türkiye, Rohinga Müslümanlarıyla dayanışma içinde olmaya ve anavatanlarına güvenli, gönüllü, onurlu ve sürdürülebilir dönüşlerini sağlamaya yönelik uluslararası çabaları desteklemeye devam edecektir.”
Gambiya’nın açtığı dava 7 yıl sonra sonuçlandı
Myanmar’ın Arakan Eyaleti’nde 2017 yılında yaşanan şiddet olayları, yüz binlerce Rohinga Müslümanının evlerini terk ederek komşu Bangladeş’e sığınmasına yol açmıştı.
Myanmar güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonlarda sivillerin öldürülmesi, cinsel şiddet, köylerin yakılması ve zorla yerinden edilmeler uluslararası soruşturmaların konusu oldu.
Batı Afrika ülkesi Gambiya, 11 Kasım 2019’da Myanmar’ın Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiği gerekçesiyle Uluslararası Adalet Divanına başvurdu.
Divan, 23 Ocak 2020’de geçici tedbir kararı alarak Myanmar’a Rohinga Müslümanlarına yönelik soykırım kapsamına girebilecek eylemleri önleme ve delilleri koruma yükümlülüklerini hatırlattı.
Yıllar süren yargılama sonunda 19 Kasım 2026 tarihinde açıklanan nihai kararda ise Myanmar’ın soykırımdan devlet olarak sorumlu olduğu sonucuna ulaşıldı.
Mahkemeden soykırım, soruşturma ve tazminata ilişkin hükümler
Uluslararası Adalet Divanı, kararında Myanmar güvenlik güçlerinin 2017’deki eylemlerini Soykırım Sözleşmesi hükümleri kapsamında değerlendirdi.
Divan, Rohinga Müslümanlarının hedef alınmasına ilişkin delilleri ele alarak Myanmar’ın soykırım suçunu işlediğine ve ilgili uluslararası yükümlülüklerini ihlal ettiğine karar verdi.
Karar, yalnızca geçmişte işlenen fiillerin tespitiyle sınırlı kalmadı. Myanmar’ın soykırımla bağlantılı suçları etkili biçimde soruşturması, sorumluların yargılanması ve cezalandırılması, Soykırım Sözleşmesi’ni uygulayacak yasal düzenlemelerin yapılması ve mağdurlara yönelik giderim yükümlülükleri de ele alındı.
Divanın nihai kararları bağlayıcı nitelik taşıyor ve bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamıyor.
Rohingaların ülkelerine güvenli dönüşü Türkiye’nin öncelikleri arasında
Türkiye’nin açıklamasında dikkat çeken bir diğer başlık, Bangladeş’e ve diğer bölgelere sığınmak zorunda kalan Rohinga Müslümanlarının Myanmar’a geri dönüşü oldu.
Dışişleri Bakanlığı, dönüşlerin yalnızca fiziksel olarak gerçekleştirilebilmesinin yeterli olmadığını; güvenli, gönüllü, onurlu ve sürdürülebilir koşulların sağlanması gerektiğini vurguladı.
Türkiye, Rohinga Müslümanlarıyla dayanışmasını ve uluslararası düzeyde yürütülen çözüm girişimlerine desteğini sürdüreceğini bildirdi.
19 Kasım 2026 tarihli karar, Myanmar’ın Rohinga Müslümanlarına yönelik eylemlerinden uluslararası hukuk önünde sorumlu tutulması açısından önemli bir dönüm noktası oluştururken, gözler kararın uygulanması ve mağdurların haklarının korunması için atılacak adımlara çevrildi.




