Nöbetçi Eczaneler
Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte lityum iyon bataryalarda yangın güvenliği de önemli başlıklardan biri haline geldi.
Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Öğretim Görevlisi, Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, elektrikli araçlarda yangın riskinin yalnızca kaza anıyla sınırlı olmadığını belirterek sürücülerin dikkat etmesi gereken işaretleri sıraladı.
Bataryada hasar kısa devreye yol açabilir
Elektrikli araçlarda kaza ve mekanik darbelerin önemli risk faktörlerinden olduğunu belirten Şener, batarya paketinin ezilmesi, delinmesi veya hücrelerin fiziksel olarak zarar görmesinin iç kısa devre gibi arızalara zemin hazırlayabileceğini söyledi.
Lityum iyon bataryalarda “termal kaçak” olarak adlandırılan sürecin, hücrenin kontrol edilemeyen şekilde kendi kendine ısınması anlamına geldiğini belirten Şener, bunun çok yüksek sıcaklıklara, gaz çıkışına, dumana ve yangına dönüşebileceğini ifade etti.
Hızlı şarj tek başına yangın nedeni değil
Elektrikli araç kullanıcılarının en fazla merak ettiği konular arasında hızlı şarj da bulunuyor.
Şener, hızlı şarjın tek başına yangın nedeni olmadığını belirterek, modern elektrikli araçlarda şarj sürecinin batarya yönetim ve termal yönetim sistemleri tarafından kontrol edildiğini söyledi.
Asıl önemli noktanın şarj işleminin üreticinin belirlediği sınırlar içinde yapılması olduğunu vurgulayan Şener, uygunsuz ekipman, arızalı sistem veya hasarlı bataryaların riski artırabileceğine dikkat çekti.
Evde şarj sıradan bir priz işlemi gibi görülmemeli
Evde şarj güvenliğine de dikkat çeken Şener, hasarlı, ezilmiş veya aşınmış şarj kablosu ve konnektörlerin kullanılmaması gerektiğini belirtti.
Şarj sırasında olağandışı koku, aşırı ısınma, duman, kıvılcım veya hata uyarısı görülmesi halinde işlemin güvenli şekilde sonlandırılması ve profesyonel yardım alınması gerektiğini ifade etti.
Yangın kazadan hemen sonra çıkmayabilir
Elektrikli araçlarda önemli risklerden birinin de gecikmiş yangın ihtimali olduğu belirtiliyor.
Şener, bir kaza sonrasında aracın çalışmaya devam etmesinin bataryanın hasarsız olduğu anlamına gelmediğini belirterek, fiziksel olarak hasar gören batarya hücrelerinde sıcaklık ve basıncın daha sonra kontrolsüz biçimde artabileceğini söyledi.
Bu durumun termal kaçağa, yangına veya yeniden tutuşmaya yol açabileceğini kaydetti.
Hasarlı araçlarda yaklaşık 15 metre uyarısı
Ciddi şekilde hasar görmüş lityum iyon bataryalı araçların bina, başka araçlar veya yanıcı maddelerden en az yaklaşık 15 metre uzakta muhafaza edilmesinin önerildiğini belirten Şener, bu mesafenin aktif yangın sırasında herkes için geçerli bir güvenli mesafe olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Bu belirtilere dikkat
Sürücülerin termal kaçağı kesin olarak önceden teşhis etmesinin her zaman mümkün olmadığını belirten Şener, şu belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi:
- Olağandışı ısınma
- Yanık veya kimyasal koku
- Duman veya buhar
- Batarya sistemi uyarıları
- Şarj sırasında olağandışı davranış
- Kıvılcım
- Batarya bölgesinden gelen tıslama, fokurdama veya benzeri sesler
Bu işaretlerden herhangi birinin görülmesi halinde aracın güvenli şekilde terk edilmesi ve profesyonel destek alınması önem taşıyor.
“Sürücünün görevi yangını söndürmek değil”
Elektrikli araç yangınlarının benzinli veya dizel araç yangınlarından farklı riskler taşıyabildiğini belirten Şener, yüksek voltaj, termal kaçak ve yeniden tutuşma ihtimaline dikkat çekti.
Batarya yangınında yalnızca görünen alevlerin söndürülmesinin yeterli olmayabileceğini belirten Şener, bataryanın soğutulmasının ve yeniden ısınmasının önlenmesinin gerekebileceğini söyledi.
Sürücülerin yangına müdahale etmeye çalışmak yerine can güvenliğini sağlamaya odaklanması gerektiğini vurgulayan Şener, profesyonel söndürme işlemlerinin eğitimli itfaiye ekipleri tarafından yapılması gerektiğini ifade etti.
Toksik gaz tehlikesi de var
Batarya yangınlarında açığa çıkan gazların toksik ve yanıcı olabileceğini belirten Şener, araçta bulunanların ve çevredeki kişilerin dumanı solumaması, araca gereksiz yere yaklaşmaması ve yüksek voltaj kablolarına veya batarya paketine dokunmaması gerektiğini söyledi.
Acil müdahale ekiplerine aracın elektrikli veya hibrit olduğunun mutlaka bildirilmesi gerektiğini de kaydetti.