Türkiye’de uydu üzerinden televizyon ve radyo yayıncılığında önemli bir geçiş gerçekleştirildi. 2008 yılından bu yana hizmet veren ve teknolojik ömrünün sonuna yaklaşan Türksat 3A uydusundaki televizyon ve radyo yayınlarının daha güncel ve yüksek kapasiteli Türksat uydularına aktarılmasıyla birlikte eski sistem üzerindeki yayınlar sona erdi.
15 Ağustos’u 16 Ağustos’a bağlayan gece gerçekleştirilen yayın aktarımının ardından yeni nesil ve Türksat Kanal Güncelleme Sistemi (TKGS) destekli cihazların önemli bölümünde kanallar otomatik olarak güncellendi. Ancak özellikle bazı eski uydu alıcıları ile bazı Smart TV modellerini kullanan vatandaşlar televizyon kanallarına erişimde sorun yaşamaya başladı.
Bazı kullanıcılar kanalların tamamen kaybolduğunu bildirirken, bazı televizyonlarda siyah ekran, kanalın açılmaması, görüntü olduğu halde ses gelmemesi veya aynı kanalın birden fazla kez listelenmesi gibi problemler görüldü.
Yaşanan sorunların ardından Telekomünikasyon Uydu ve Elektronik Sanayicileri İş İnsanları Derneği (TUYAD) tarafından izleyicilere yönelik açıklama yapıldı.
Türksat 3A’da yayın dönemi sona erdi
Türksat 3A uydusu 2008 yılından bu yana Türkiye’nin uydu haberleşmesi ve yayıncılık altyapısının önemli parçalarından biri olarak hizmet veriyordu.
Uydunun tasarım ve teknolojik ömrünün sonuna yaklaşılması üzerine televizyon ve radyo yayınlarının Türksat uydu filosunda bulunan daha yüksek kapasiteli uydulara aktarılması kararlaştırıldı.
Gerçekleştirilen düzenlemeyle birlikte yayıncılık altyapısının güncel teknolojilere uyum sağlaması, kapasitenin daha verimli kullanılması ve gelecekte daha yüksek görüntü kalitesine sahip yayınların yaygınlaşmasının önünün açılması hedefleniyor.
Uydu anteninin yönünü değiştirmeye gerek yok
Yayın geçişinde vatandaşları ilgilendiren en önemli ayrıntılardan biri uydu antenleri oldu.
Yayınların aktarıldığı uyduların Türksat 3A ile aynı yörünge konumunda bulunması nedeniyle mevcut çanak antenlerin yönünün değiştirilmesine gerek bulunmuyor.
İzleyicilerin yeni bir uydu anteni kurması veya mevcut antenlerinin açı ve yön ayarlarını değiştirmesi gerekmiyor.
Standart çözünürlüklü yayınlar ile yüksek çözünürlüklü yayınlar mevcut uydu antenleri üzerinden alınmaya devam edilebiliyor.
TKGS destekli cihazlarda işlem yapılmasına gerek yok
Yeni nesil televizyonlar ve uydu alıcılarında bulunan Türksat Kanal Güncelleme Sistemi, frekans ve kanal değişikliklerini otomatik olarak cihazlara aktarıyor.
TKGS destekli ve sistemle tam uyumlu cihaz kullanan vatandaşların normal şartlarda manuel kanal araması yapmasına gerek bulunmuyor.
Kanal listeleri sistem üzerinden otomatik şekilde güncelleniyor ve yeni frekanslara taşınan yayınlar cihaz listelerine ekleniyor.
TUYAD onaylı ve TKGS uyumlu uydu alıcılarının da gerçekleştirilen frekans değişikliklerini otomatik olarak işlemesi bekleniyor.
Bazı televizyonlarda kanal sorunu ortaya çıktı
Geçiş işleminin ardından bazı vatandaşların televizyon kanallarına ulaşamadığı bildirildi.
Telekomünikasyon Uydu ve Elektronik Sanayicileri İş İnsanları Derneği tarafından yapılan açıklamada, özellikle bazı Smart TV kullanıcılarında kanal ve frekans güncellemelerinin otomatik olarak işlenemediğine dikkat çekildi.
Kullanıcıların karşılaşabildiği sorunlar arasında şu durumlar yer aldı:
- Televizyon kanallarının açılmaması,
- Siyah ekran görülmesi,
- Görüntü bulunmasına rağmen ses alınamaması,
- Aynı kanalın kanal listesinde birden fazla kez görünmesi,
- Bazı televizyon veya radyo kanallarının listeden tamamen kaybolması.
TUYAD: Televizyonlarda fiziksel bir arıza yok
TUYAD, yaşanan problemlerin ardından yaptığı açıklamada Türksat’ın yayın ve veri altyapısında genel bir aksaklık bulunmadığını bildirdi.
Açıklamada, kanal sorunu yaşayan televizyonların da fiziksel veya donanımsal olarak arızalandığı anlamına gelmediği özellikle vurgulandı.
Sorunun bazı cihazların yazılımlarının yeni frekans ve TKGS verilerini işleme biçiminden kaynaklandığı belirtildi.
TUYAD açıklamasında, “Televizyonlarda fiziksel veya donanımsal bir problem bulunmamaktadır. Yaşanan durum, cihaz yazılımının güncel TKGS verilerini ve yeni frekans bilgilerini işleme biçiminden kaynaklanmaktadır.” değerlendirmesine yer verildi.
Samsung ve LG’nin bazı modellerinde aksaklık yaşandı
Frekans güncellemesinin ardından özellikle bazı Samsung Smart TV ve LG televizyon modellerinde TKGS bilgilerinin otomatik olarak işlenmesinde sorun yaşandığı belirtildi.
TUYAD’a göre bu cihazlarda görülen kanal probleminin kalıcı olarak ortadan kaldırılabilmesi için televizyon üreticilerinin cihaz yazılımlarını yeni TKGS verileriyle tam uyumlu hale getirmesi gerekiyor.
Üreticilerin yayımlayacağı yazılım veya firmware güncellemelerinin ardından sistemin otomatik kanal güncelleme özelliklerinin yeniden sorunsuz şekilde çalışması bekleniyor.
Kalıcı çözüm üreticilerin yazılım güncellemesi
TUYAD, vatandaşların cihazlarında uzun süre manuel ayar değişiklikleri yapmasının kalıcı çözüm olmadığının altını çizdi.
Kalıcı çözümün televizyon üreticilerinin TKGS standartlarıyla tam uyumlu yazılım desteği sunmasıyla sağlanabileceği ifade edildi.
Bu nedenle Smart TV kullanıcılarının televizyonlarının yazılım güncellemesi bölümünü de kontrol etmeleri önem taşıyor.
Kanallar açılmıyorsa ne yapılmalı?
Üretici firmalar tarafından gerekli yazılım güncellemeleri yayımlanana kadar televizyon yayınlarında sorun yaşayan vatandaşların uygulayabileceği geçici yöntemler de açıklandı.
TKGS özelliğine sahip ancak kanalları otomatik olarak güncellenmeyen cihazlarda öncelikle televizyon veya uydu alıcısının menüsüne girilerek TKGS kanal aramasının yeniden başlatılması öneriliyor.
Sorunun devam etmesi halinde cihazın uydu veya kanal ayarları bölümünden şebeke ya da ağ taraması gerçekleştirilebiliyor.
Bu işlem sayesinde cihazın güncel frekans bilgilerini yeniden alması ve kanal listesini oluşturması sağlanabiliyor.
Eski uydu alıcısı kullananlar manuel tarama yapmalı
TKGS desteği bulunmayan eski nesil dahili veya harici uydu alıcılarında kanal listesinin otomatik olarak güncellenmesi mümkün olmayabiliyor.
Bu cihazları kullanan vatandaşların güncel televizyon ve radyo yayınlarına ulaşmak için yeniden kanal taraması yapması gerekiyor.
Uydu alıcısının kurulum veya kanal arama bölümüne girildikten sonra Türksat ağı üzerinden şebeke taraması gerçekleştirilebiliyor.
Manuel kanal taraması için frekanslar
TKGS desteği bulunmayan cihazlarda kanal araması yapılırken kullanılabilecek şebeke tarama frekansları şöyle:
| Frekans | Polarizasyon | Sembol oranı | FEC |
|---|---|---|---|
| 12380 MHz | Dikey (V) | 27500 | 3/4 |
| 12423 MHz | Yatay (H) | 30000 | 3/4 |
MHz, megahertz anlamına gelirken FEC ise “Forward Error Correction”, Türkçesiyle İleri Hata Düzeltme oranını ifade ediyor.
Bu frekanslardan biri cihazın uydu ayarlarına girildikten sonra “şebeke araması”, “network search” veya benzeri seçeneğin aktif edilmesiyle Türksat üzerindeki güncel kanal listesinin taranması sağlanabiliyor.
Adım adım kanal arama işlemi
Kanal problemi yaşayan ve otomatik güncelleme alamayan izleyiciler cihazlarına göre değişmekle birlikte genel olarak şu işlemleri uygulayabilir:
- Televizyon veya uydu alıcısının Ayarlar/Kurulum bölümüne girin.
- Uydu seçeneği olarak Türksat sistemini seçin.
- Cihazda bulunuyorsa TKGS Güncelleme veya TKGS Arama işlemini başlatın.
- TKGS işlemi sonuç vermiyorsa Manuel Arama veya Şebeke Araması bölümünü açın.
- 12380 MHz Dikey (V), 27500, FEC 3/4 veya 12423 MHz Yatay (H), 30000, FEC 3/4 bilgilerini girin.
- Şebeke/Ağ Araması seçeneğini aktif hale getirin.
- Kanal taramasını başlatın ve işlem tamamlanana kadar cihazı kapatmayın.
- Tarama tamamlandıktan sonra yeni kanal listesini kaydedin.
Menü isimleri televizyon veya uydu alıcısının marka ve modeline göre farklılık gösterebiliyor.
Fabrika ayarlarına dönmek ilk seçenek olmamalı
Kanal bulunamadığında bazı kullanıcılar doğrudan televizyon veya uydu alıcısını fabrika ayarlarına döndürmeyi tercih edebiliyor.
Ancak bu işlem cihazda daha önce oluşturulmuş kanal listeleri, görüntü tercihleri, ağ ayarları ve kişisel düzenlemelerin silinmesine neden olabileceği için öncelikle TKGS güncellemesi ve şebeke taramasının denenmesi daha uygun bir yöntem olarak öne çıkıyor.
Sorun devam ederse cihaz üreticisinin destek biriminden modele özel bilgi alınması gerekiyor.
Çanak anten değişmeyecek
Yeni yayın sistemine geçişle ilgili en çok merak edilen başlıklardan biri de vatandaşların çanak antenlerinde değişiklik yapıp yapmayacağı oldu.
Yayınların aynı yörünge konumundaki Türksat uyduları üzerinden sürdürülmesi nedeniyle mevcut çanak antenlerin başka bir yöne çevrilmesine ihtiyaç bulunmuyor.
Bu nedenle yalnızca kanal listesinde sorun yaşayan kullanıcıların doğrudan anten ayarlarıyla oynaması önerilmiyor.
Sorunun frekans değişimi veya cihaz yazılımından kaynaklanması halinde antenin yönünü değiştirmek mevcut yayınların da kaybedilmesine neden olabilir.
Daha yüksek kapasiteli yayın altyapısı hedefleniyor
Türksat 3A üzerindeki yayınların daha yüksek kapasiteli uydulara aktarılması yalnızca mevcut televizyon yayınlarının taşınması anlamına gelmiyor.
Yeni altyapıyla uydu kapasitesinin daha verimli kullanılması, yayın kalitesinin yükseltilmesi ve daha yüksek bant genişliği isteyen yayın teknolojilerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Özellikle 4K olarak bilinen Ultra Yüksek Çözünürlüklü (Ultra HD) televizyon yayınlarının daha yaygın hale gelebilmesi açısından uydu kapasitesinin artırılması önem taşıyor.
Olumsuz hava koşullarına karşı daha güçlü sinyal
Yeni nesil Türksat uydularının daha yüksek sinyal gücü sağlamasıyla birlikte yayınların yağmur, kar ve benzeri olumsuz hava koşullarından daha az etkilenmesi hedefleniyor.
Uydu yayınlarında çok şiddetli meteorolojik şartlara bağlı sinyal kayıpları tamamen ortadan kalkmasa da daha güçlü yayın altyapısının alım koşullarını iyileştirmesi bekleniyor.
Bunun yanında daha yüksek kapasite sayesinde televizyon yayıncılarına daha gelişmiş görüntü ve ses teknolojilerini kullanabilecekleri altyapı sağlanması amaçlanıyor.
Sorun yaşayanlar önce cihaz yazılımını kontrol etmeli
Uzmanların ve sektör temsilcilerinin açıklamaları doğrultusunda yayın problemi yaşayan kullanıcıların ilk olarak cihazın TKGS desteği bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor.
TKGS destekli cihazlarda sistem güncellemesi ve yeniden TKGS taraması yapılması, eski cihazlarda ise şebeke taramasının kullanılması öneriliyor.
Özellikle Smart TV kullanıcılarının televizyon üreticileri tarafından yayımlanabilecek yeni yazılım güncellemelerini takip etmesi gerekiyor.
Yeni dönemde kanallar otomatik olarak güncellenecek
Türksat Kanal Güncelleme Sistemiyle uyumlu cihazlarda bundan sonraki frekans ve kanal değişikliklerinin de büyük ölçüde otomatik olarak uygulanması bekleniyor.
Sistem, televizyon kanallarının frekans değiştirmesi, yeni bir kanalın yayına başlaması veya mevcut bir yayının sona ermesi gibi durumlarda kanal listesini merkezi olarak güncelleyebiliyor.
Böylece kullanıcıların her frekans değişikliğinde tek tek kanal araması yapmasının önüne geçiliyor.
Türksat 3A’daki televizyon ve radyo yayınlarının sona ermesiyle uydu televizyonculuğunda yeni altyapı dönemine geçilirken, kanal sorunu yaşayan izleyicilerin büyük bölümünün TKGS güncellemesi veya şebeke taraması yoluyla yayınlara yeniden ulaşabilmesi bekleniyor.






