Nöbetçi Eczaneler
Yemeklerden sonra karında şişkinlik ve belirgin genişleme yaşanması toplumda sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer alıyor. Sabahları daha düz bir karınla uyanan ancak gün içerisinde yemek yedikçe karnının şiştiğini belirten çok sayıda kişi, gastroenteroloji polikliniklerine başvuruyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Profesör Doktor (Prof. Dr.) Melih Özel, hastaların çoğu zaman sorunun ekmekten, glutenden, süt ürünlerinden veya bağırsaklarda aşırı gaz oluşmasından kaynaklandığını düşündüğünü söyledi.
Bazı hastalarda bu ihtimallerin araştırılması gerektiğini belirten Özel, yemek sonrasında karnın belirgin biçimde öne çıkmasının her zaman bağırsaklarda fazla miktarda gaz biriktiği anlamına gelmediğini vurguladı.
Kasların uyumsuz çalışması karında genişlemeye yol açabiliyor
Son yıllarda yapılan çalışmalar, yemeklerden sonra ortaya çıkan belirgin karın genişlemesinin bazı hastalarda yalnızca bağırsaklardaki gaz miktarıyla açıklanamadığını gösteriyor. Diyafram ile karın ön duvarındaki kasların uyumsuz çalışması da bu duruma katkıda bulunabiliyor.
Bu tablonun tıpta “abdominofrenik dissinerji” olarak adlandırıldığını belirten Özel, şunları söyledi:
“Karın içeriğinin artmasına karşı gelişmesi beklenen uyum yanıtı yerine diyaframın aşağı doğru kasılması, karın ön duvarındaki kasların ise yeterli desteği sağlayamaması sonucunda karın içindeki organlar öne ve aşağı doğru yer değiştirebilir. Böylece bağırsaklardaki gaz miktarı belirgin biçimde artmasa bile karın gözle görülür şekilde genişleyebilir.”
Karındaki genişleme her zaman gazla doğru orantılı değil
Diyaframın göğüs ve karın boşluğunu birbirinden ayıran, solunumda önemli rol oynayan büyük bir kas olduğunu kaydeden Özel, normal koşullarda diyafram ile karın duvarının yemek sonrasında oluşan hacim değişikliğine uyumlu şekilde çalıştığını ifade etti.
Abdominofrenik dissinerjide ise diyaframın aşağı doğru hareket ettiğini, karın ön duvarının da gevşeyerek öne çıkabildiğini anlatan Özel, şöyle devam etti:
“Görüntüleme çalışmalarında, bazı hastaların karın çevresinde belirgin artış olmasına rağmen bağırsaklardaki toplam gaz miktarının çok az değiştiği gösterilmiştir. Bu nedenle hastanın gördüğü ve hissettiği şişkinliğin tamamını ‘fazla gaz’ ile açıklamak doğru olmayabilir.”
Şikâyetler hayal ürünü değil
Abdominofrenik dissinerjinin ortaya çıkmasında bağırsakların dolgunluğa karşı hassasiyeti ile diyafram ve karın duvarı kasları arasındaki koordinasyonun etkili olabileceğini belirten Özel, stresin de bu uyumsuzluğu kolaylaştırabileceğini söyledi.
Bağırsaklardaki normal hacim değişikliklerinin daha yoğun hissedilebildiğine işaret eden Özel, zaman içerisinde farkında olunmadan gelişen bazı kas aktivitesi biçimlerinin de tabloya katkı sağlayabileceğini kaydetti.
Özel, “Bu durum, yaşanan şikâyetlerin psikolojik veya hayal ürünü olduğu anlamına gelmez. Diyaframın aşağı doğru hareket etmesi ve karın duvarının öne çıkması, uygun incelemelerle gösterilebilen gerçek fizyolojik değişikliklerdir” dedi.
Bu belirtiler varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalı
Her karın şişkinliğinin abdominofrenik dissinerjiden kaynaklanmadığını vurgulayan Özel; kabızlık, laktoz ve bazı karbonhidratların emilim bozuklukları, çölyak hastalığı, irritabl bağırsak sendromu, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler ve daha nadir görülen organik hastalıkların da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Özel, özellikle yeni başlayan veya giderek artan şişkinliğe şu belirtilerin eşlik etmesi durumunda bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti:
- Kilo kaybı
- Kansızlık
- Tekrarlayan kusma
- Dışkıda kan
- Gece uykudan uyandıran yakınmalar