Nöbetçi Eczaneler
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerine ilişkin yürütülen görüşmelerde anlaşmaya yaklaşıldığını bildirdi.
İran’ın resmi haber ajansı İslam Cumhuriyeti Haber Ajansına (IRNA) konuşan Garibabadi, üzerinde çalışılan güzergâhın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması anlamına gelmediğini belirtti.
Geçici güzergâh 2 ila 4 ay kullanılabilir
Yeni rotanın geçici olacağını ifade eden Garibabadi, güzergâhın 2 ila 4 ay veya daha uzun süre kullanılabileceğini söyledi.
Garibabadi, Umman ile anlaşmaya varılmasının ardından ikinci aşamaya geçilebilmesi için İran yönetiminin yeni bir karar alması gerektiğini kaydetti.
“ABD ile hiçbir görüşme yapılmadı”
Görüşmelerin yalnızca İran ve Umman arasında yürütüldüğünü vurgulayan Garibabadi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yönetiminin açıklamalarına karşı çıktı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçiş konusundaki uzlaşının Boğaz’a kıyısı bulunan İran ve Umman arasında sağlandığını dile getiren Garibabadi, bu süreçte ABD ile herhangi bir görüşme yapılmadığını söyledi.
Gemiler için yeni rota oluşturulacak
İran ile Umman arasında sağlanan uzlaşmaya göre gemilerin geçişinde yeni bir güzergâhın kullanılacağını açıklayan Garibabadi, mevcut geçici rotaların kapatılacağını belirtti.
Garibabadi, Lark Adası yakınlarında oluşturulan kuzey güzergâhı ile Umman’ın iç sularında bulunan güney güzergâhının geçici nitelikte olduğunu ifade etti. Yeni anlaşmanın uygulama aşamasına geçmesi halinde gemi trafiğinin belirlenen yeni rotaya yönlendirileceğini aktardı.
İran yeni bir geçiş modeli uygulayacak
Yeni modelin İran’ın ulusal güvenlik kaygıları ve çıkarları doğrultusunda hazırlandığını belirten Garibabadi, giriş ve çıkış koridorlarının bazı bölümlerinin İran karasularından geçeceğini söyledi.
İranlı yetkili, bu düzenlemenin Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’ndaki etkin egemenliğini uygulama stratejisinin bir parçası olduğunu savundu.
Tam açılma için ABD’nin tutumu izlenecek
Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının ABD’nin yaklaşımına bağlı olduğunu belirten Garibabadi, Washington’dan İslamabad Mutabakatı kapsamındaki taahhütlere dönmeye hazır olduğuna ilişkin mesajlar aldıklarını açıkladı.
Garibabadi, mutabakatın 5. maddesi doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasını içeren ikinci aşamaya geçilip geçilmeyeceğine ilişkin kararın henüz alınmadığını ve konunun değerlendirildiğini ifade etti.
Söz konusu düzenlemenin yalnızca İran ve Umman arasında kararlaştırılabileceğini savunan Garibabadi, Tahran yönetiminin süreçte başka bir ülkeye karar hakkı tanımadığını dile getirdi.
İran ile Umman arasındaki görüşmeler
İran ile ABD arasında 14 Haziran’da Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan mutabakatın ilk aşamasında, İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması kararlaştırılmıştı. İran’ın ayrıca stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almaması öngörülmüştü.
Ancak ABD’nin İran’a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakmaması ve gemi geçişleri için Umman karasularında alternatif bir rota belirlemesi Tahran yönetiminin tepkisine yol açmıştı.
Bu adımları mutabakatın ihlali olarak değerlendiren İran, Boğaz’daki geçişleri kısıtlamıştı. İki ülke arasındaki gerilim 8 Temmuz’da başlayan ve yaklaşık iki hafta süren çatışmalara dönüşmüştü.
İran daha sonra Hürmüz Boğazı’nda gemiler için güvenli geçiş güzergâhlarının belirlenmesi amacıyla Umman ile yeniden teknik ve siyasi görüşmelere başlamıştı.