Nöbetçi Eczaneler
Yaz aylarında etkisini artıran güneş ışınları yalnızca cildi değil, gözleri ve göz çevresindeki hassas dokuları da olumsuz etkileyebiliyor. Uzun süre ve korunmasız biçimde güneşe maruz kalmak, ilerleyen yıllarda ciddi göz hastalıklarının ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor.
Türk Oftalmoloji Derneği, güneş gözlüğünün yalnızca yaz aylarında kullanılan estetik bir aksesuar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, doğru seçilen bir güneş gözlüğünün göz sağlığını koruyan önemli bir araç olduğunu vurguladı.
Dernek, güneş gözlüğü satın alırken en önemli ölçütün yüzde 100 ultraviyole koruması olduğunu bildirirken, büyük camlı ve göz çevresini geniş biçimde kapatan modellerin tercih edilmesini tavsiye etti.
Ultraviyole ışınları göz hücrelerine zarar verebiliyor
İnsan gözü yaklaşık 400 ile 760 nanometre arasındaki görünür ışık bandına duyarlı bulunuyor. Dalga boyu 400 nanometrenin altında kalan ışınlar ise ultraviyole olarak adlandırılıyor.
Yüksek enerji taşıyan UV ışınlarının hücreler ve hücrelerin genetik yapısı üzerinde olumsuz etkileri olabileceği belirtiliyor. Dalga boyu küçüldükçe ışınların zarar verme kapasitesi de artıyor.
En zararlı ultraviyole türlerinden biri olan UV-C ışınları normal koşullarda atmosferdeki ozon tabakası tarafından tutuluyor. Ancak ozon tabakasında meydana gelen bozulmalar, bu ışınların yeryüzüne ulaşma riskini artırabiliyor.
Katarakt ve sarı nokta hastalığı riskini artırabilir
Korunmasız şekilde uzun süre güneş ışığına maruz kalınması, göz çevresindeki cilt dokularından gözün iç yapılarına kadar çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
UV ışınlarının göz çevresinde ve göz kapaklarında cilt kanseri riskini artırabileceği, gözün ön kısmındaki kornea tabakasında hasara neden olabileceği belirtiliyor.
Uzun süreli maruziyetin daha erken yaşlarda katarakt gelişimine ve halk arasında sarı nokta hastalığı olarak bilinen makula dejenerasyonuna zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiliyor.
Uzmanlar, bu risklerin azaltılmasında şapka ve güneş gözlüğü kullanımının birlikte etkili olabileceğini ifade ediyor.
Yüzde 100 UV koruması aranmalı
Güneş gözlüğü alırken ilk olarak ürünün UV ışınlarını yüzde 100 engellediğini gösteren etikete bakılması gerekiyor.
Camların koyu renkli olması, UV korumasının yüksek olduğu anlamına gelmiyor. Çok koyu camlar göz bebeğinin büyümesine neden olurken UV koruması bulunmayan ürünlerde gözün daha fazla zararlı ışına maruz kalması riski doğabiliyor.
Bu nedenle gözlüğün görünümünden veya cam renginden önce UV koruma özelliğinin kontrol edilmesi önem taşıyor.
Büyük camlı modeller daha geniş koruma sağlıyor
Göz çevresini geniş biçimde kaplayan güneş gözlükleri, ışınların yalnızca önden değil, yanlardan da göze ulaşmasını azaltıyor.
Özellikle büyük camlı, yüze yakın oturan ve şakak bölgesini de koruyan modellerin tercih edilmesi öneriliyor. Gözlüğün yüze uygunluğu ve göz çevresinde açık alan bırakmaması, koruyuculuğu artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Çocukların göz yapılarının güneş ışınlarına karşı daha hassas olabileceği belirtilirken, çocuklar için de UV korumalı ve kırılmaya dayanıklı güneş gözlüklerinin tercih edilmesi gerekiyor.
Camın koyuluğu koruma düzeyini göstermiyor
Güneş gözlüğünün cam rengi veya koyuluk seviyesi, ultraviyole ışınlarını ne ölçüde engellediğini tek başına göstermiyor.
Siyah ya da çok koyu renkli bir camın yüksek koruma sağladığı düşüncesinin doğru olmadığı belirtiliyor. Açık renkli ancak yüzde 100 UV korumasına sahip bir cam, koyu renkli fakat korumasız bir camdan daha güvenli olabiliyor.
Tüketicilerin bu nedenle yalnızca görüntüye değil, ürünün teknik özelliklerine ve etiket bilgilerine dikkat etmesi gerekiyor.
Cam rengi kullanım amacına göre seçilebilir
Sarı, yeşil, kahverengi veya gri gibi farklı cam renklerinin UV koruması açısından doğrudan üstünlüğü bulunmuyor.
Farklı renkler bazı durumlarda görüntü kontrastını artırabiliyor. Özellikle açık hava sporu yapanlar, sürücüler veya belirli hava koşullarında çalışanlar için bazı cam renkleri görüş konforu sağlayabiliyor.
Ancak göz sağlığı açısından temel ölçüt, camın renginden bağımsız olarak yeterli UV korumasına sahip olması olarak öne çıkıyor.
Polarize cam yansımayı azaltıyor
Polarize güneş gözlükleri, deniz, göl, ıslak zemin veya araç yolu gibi yüzeylerden yansıyan ışığı azaltarak daha rahat bir görüş sağlıyor.
Bu özellik özellikle sürücüler, balıkçılar ve açık havada uzun süre vakit geçiren kişiler açısından faydalı olabiliyor.
Ancak polarize camların tek başına ultraviyole koruması sağlamadığına dikkat çekiliyor. Gözlüğün polarize özelliğinin yanında yüzde 100 UV korumasının da bulunması gerekiyor.
Pahalı gözlük her zaman daha güvenli değil
Bir güneş gözlüğünün pahalı olması, göz sağlığı açısından daha yüksek koruma sağladığı anlamına gelmiyor.
Uygun fiyatlı ürünlerde de yüzde 100 UV koruması bulunabiliyor. Tüketicilerin fiyat veya marka yerine ürünün teknik özelliklerini, koruma etiketini ve kalite belgelerini dikkate alması öneriliyor.
Gözlüğün camlarında görüntüyü bozan dalgalanmalar, çizikler veya üretim hataları bulunmaması da görme konforu açısından önem taşıyor.
TSE ve CE işaretleri kontrol edilmeli
Güneş gözlüğü satın alırken ürünün güvenilir bir satış noktasından temin edilmesi ve kalite standartlarını taşıyıp taşımadığının kontrol edilmesi gerekiyor.
TSE ve CE gibi işaretler, ürünün belirli standartlara uygun üretildiğini gösteren önemli unsurlar arasında yer alıyor.
Özellikle kaynağı belli olmayan, etiketsiz ve koruma seviyesi belirtilmeyen güneş gözlüklerinin göz sağlığı açısından risk oluşturabileceği belirtiliyor.
Doğru güneş gözlüğü seçiminin 7 temel ölçütü
- Yüzde 100 UV koruması bulunmalı.
- Göz çevresini geniş biçimde kapatmalı.
- Camın koyuluğuna değil, koruma özelliğine bakılmalı.
- Cam rengi kullanım ihtiyacına göre seçilmeli.
- Polarize özelliğin UV korumasının yerine geçmediği bilinmeli.
- Fiyat tek başına kalite göstergesi kabul edilmemeli.
- TSE ve CE gibi kalite işaretleri kontrol edilmeli.
Uzmanlar, doğru seçilen güneş gözlüğünün özellikle yaz aylarında gözlerin zararlı ışınlardan korunmasına yardımcı olduğunu, düzenli kullanımın ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek kalıcı göz hasarlarının önlenmesinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.