Nöbetçi Eczaneler
Pekin’de resmi törenle karşılandı
ABD Başkanı Donald Trump, Çin’e üç günlük resmi ziyareti kapsamında başkent Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geldi.
Trump için sabah saatlerinde Tienanmın Meydanı’nda, Çin Ulusal Halk Kongresi’nin toplantılarına da ev sahipliği yapan Büyük Halk Salonu’nda resmi karşılama töreni düzenlendi.
Törenin ardından iki lider önce baş başa, ardından heyetler arası görüşmeye geçti.
Şi’den “yeni sayfa” mesajı
Çin devlet ajansı Xinhua’nın haberine göre Şi Cinping, görüşmenin başlangıcında yaptığı açıklamada, Trump ile iki ülkeyi ve dünyayı ilgilendiren konuları ele almak istediklerini söyledi.
Şi, Çin-ABD ilişkilerinin doğru yönde ilerletilmesi gerektiğini belirterek, ilişkilerde gelecek için “yeni bir sayfa” açma mesajı verdi.
Küresel düzeyde büyük dönüşümlerin hızlandığını, uluslararası ortamın “kaygan ve çalkantılı” hale geldiğini ifade eden Şi, dünyanın yeni bir tarihi kavşakta bulunduğunu vurguladı.
“Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli”
Şi, açıklamasında, “Bugün küresel düzeyde yüzyılda görülmeyen dönüşümler hız kazanıyor, uluslararası durum kaygan ve çalkantılı, dünya yeni bir tarihi kavşakta bulunuyor; Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli,” ifadelerini kullandı.
Çin lideri, iki ülkenin farklılıklarından çok ortak çıkarları bulunduğunu belirtti.
Şi, bir ülkenin başarısının diğer ülke için tehdit değil fırsat olması gerektiğini vurgulayarak, Çin ve ABD’nin “rakip değil ortak” olması gerektiğini söyledi.
“Büyük güçlerin iyi geçinmesinin doğru yolu bulunmalı”
Şi Cinping, iki büyük güç arasında iyi ilişkilerin yalnızca Çin ve ABD’nin değil, dünyanın da faydasına olacağını belirtti.
Çin lideri, “Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisine doğru bir güzergah vererek 2026’yı ilişkilerde yeni bir sayfa açan tarihsel bir dönüm noktası haline getirmeye hazırız,” dedi.
Şi, iki ülkenin birbirlerinin başarısına ve refahına katkı sağlayarak “büyük güçlerin iyi geçinmesinin doğru yolunu” bulması gerektiğini ifade etti.
Şi: Ticaret savaşlarının kazananı olmaz
Görüşmenin ekonomi başlığında ise Çin ile ABD arasındaki ticaret gerilimleri öne çıktı.
Şi Cinping, iki ülke arasındaki ekonomi ve ticaret bağlarının karşılıklı faydaya dayandığını ve “kazan-kazan” niteliği taşıdığını söyledi.
Şi, “Ticaret savaşlarının kazananı olmaz. Anlaşmazlıklar ve sürtüşmeler varsa, eşit temelde istişare çözüm için tek seçenektir,” değerlendirmesinde bulundu.
Tayvan mesajı: En büyük ortak payda barış ve istikrar
Zirvenin en hassas başlıklarından biri Tayvan oldu.
Şi Cinping, Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın korunmasının Çin ile ABD’nin “en büyük ortak paydası” olduğunu vurguladı.
Pekin yönetimi, Tayvan’ı Çin’in ayrılmaz bir parçası olarak görürken, Washington yönetimi Tayvan ile gayriresmi ilişkilerini ve savunma işbirliğini sürdürüyor.
Bu nedenle Tayvan başlığı, uzun süredir Çin-ABD ilişkilerindeki en kırılgan dosyalardan biri olarak öne çıkıyor.
Trump: Birlikte harika bir geleceğimiz olacak
ABD Başkanı Donald Trump da açılış beyanında Şi ile “büyük konuları” görüşmeyi sabırsızlıkla beklediğini söyledi.
Trump, bazı çevrelerin bu görüşmeyi “gelmiş geçmiş en büyük zirve” olarak nitelendirdiğini belirtti.
ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin her zamankinden iyi olacağına inandığını dile getiren Trump, “Zorluklarla karşılaştığımızda üstesinden gelmeyi bildik. Birlikte harika bir geleceğimiz olacak,” dedi.
İran, Ukrayna ve Kore Yarımadası da masadaydı
Çin devlet televizyonunun aktardığına göre Şi Cinping ve Trump, görüşmede yalnızca ikili ilişkileri değil, küresel güvenlik başlıklarını da ele aldı.
İki liderin Orta Doğu’daki durum, İran Savaşı, Ukrayna Savaşı ve Kore Yarımadası’ndaki gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunduğu bildirildi.
Bu başlıklar, Washington ile Pekin arasındaki rekabetin yalnızca ekonomi ve teknolojiyle sınırlı kalmadığını, küresel kriz alanlarına da yayıldığını gösterdi.
Beyaz Saray: İran nükleer silaha sahip olmamalı
Bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump’ın Şi Cinping ile görüşmesinin iyi geçtiğini açıkladı.
Yetkiliye göre iki taraf, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda mutabık kaldı.
Açıklamada ayrıca ABD ve Çin’in Hürmüz Boğazı’nın açık kalması gerektiği konusunda da aynı görüşü paylaştığı belirtildi.
Beyaz Saray açıklamasında Tayvan detayı yer almadı
Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada İran ve Hürmüz Boğazı başlıklarına yer verilirken, Tayvan konusuna değinilmemesi dikkati çekti.
Çin tarafının Tayvan mesajını özellikle vurgulamasına rağmen ABD tarafının kamuoyuna yansıyan açıklamasında bu başlığa yer vermemesi, iki ülkenin hassas konulardaki diplomatik dil farklılığını bir kez daha ortaya koydu.
Liderlerden Gök Tapınağı ziyareti
Görüşmenin ardından Trump ve Şi, Pekin’in tarihi sembollerinden biri olan Gök Tapınağı’nı ziyaret etti.
İki lider, Çin imparatorlarının geçmişte iyi hasat için dua ettiği “Bereketli Hasatlar İçin Dua Holü” önünde birlikte fotoğraf çektirdi.
Trump, bir gazetecinin ziyaretin nasıl geçtiğini sorması üzerine, “Harika bir mekan. İnanılmaz. Çin çok güzel,” yanıtını verdi.
Trump onuruna yemek verilecek
Siyasi kurmayları ve iş insanlarından oluşan heyetle Pekin’e gelen Trump’ın akşam saatlerinde onuruna verilecek yemek davetine katılması bekleniyor.
ABD Başkanı’nın 15 Mayıs sabahında Şi Cinping ile çay buluşması için yeniden bir araya geleceği bildirildi.
Trump’ın daha sonra çalışma yemeğine katılması ve temaslarını tamamladıktan sonra ülkesine dönmesi planlanıyor.
Zirve ilişkilerde dönüm noktası olabilir
Pekin’deki görüşme, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki rekabetin sertleştiği bir dönemde gerçekleşti.
Ticaret savaşları, teknoloji kısıtlamaları, Tayvan gerilimi, İran’ın nükleer programı ve küresel güvenlik krizleri, Çin-ABD ilişkilerini doğrudan etkileyen başlıklar arasında yer alıyor.
Şi’nin “2026’yı yeni bir sayfa açan tarihsel bir dönüm noktası haline getirme” mesajı ile Trump’ın “birlikte harika bir geleceğimiz olacak” sözleri, tarafların en azından diplomatik düzeyde gerilimi yönetme arayışında olduğunu gösterdi.
Ancak zirveden somut bir anlaşma çıkıp çıkmayacağı, özellikle ticaret, Tayvan ve İran başlıklarında ilerleyen günlerde yapılacak açıklamalarla netleşecek.