Nöbetçi Eczaneler
Epilepsi, beyindeki anormal elektriksel aktiviteye bağlı olarak tekrarlayan nöbetlerle seyreden nörolojik bir rahatsızlık olarak öne çıkıyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, epilepsinin beyin hücrelerinin aşırı ve senkronize aktivitesi sonucu ortaya çıktığını belirterek, doğru yaklaşımın hastaların günlük yaşamını önemli ölçüde kolaylaştırdığını söyledi.
26 Mart Dünya Epilepsi Farkındalık Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Dr. Şalçini, epilepsinin genetik yatkınlık, beyin travması, enfeksiyonlar, inme, tümörler ya da gelişimsel bozukluklar gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini ifade etti. Tanı sürecinin hastanın klinik öyküsü, nöbetlerin özellikleri ve nörolojik muayene ile başladığını belirten Şalçini, tanıyı doğrulamak için EEG, MR, BT ve kan testleri gibi yöntemlerin kullanıldığını kaydetti.
Yetersiz uyku ve stres nöbet riskini artırıyor
Dr. Celal Şalçini, bazı faktörlerin epilepsi nöbetlerini tetikleyebildiğine dikkat çekti. Yetersiz uykunun nöbet eşiğini düşürdüğünü, psikolojik stresin nöbet riskini artırabildiğini belirten Şalçini, özellikle alkol yoksunluğunun da nöbetlere yol açabileceğini söyledi.
Bazı bireylerde yanıp sönen ışıkların nöbetleri tetiklediğini ifade eden Şalçini, antiepileptik ilaçların düzensiz kullanımının nöbet riskini yükselttiğini, bazı ilaçların da doğrudan nöbet tetikleyici olabileceğini vurguladı.
Bu nedenle düzenli uyku, stres yönetimi, alkolden uzak durma, ilaçların hekim önerisine uygun şekilde kullanılması ve ışığa hassasiyeti bulunan bireylerin yanıp sönen ışıklardan kaçınmasının önemli olduğunu söyledi.
İlaçlar düzenli kullanılmalı, aileler bilinçli olmalı
Epilepsi ile yaşayan bireyler ve ailelerinin günlük hayatta dikkat etmesi gereken başlıklara da değinen Dr. Şalçini, antiepileptik ilaçların düzenli ve doktorun önerdiği şekilde kullanılmasının şart olduğunu belirtti.
Uyku düzeni ve stres yönetimine önem verilmesi gerektiğini vurgulayan Şalçini, nöbet sırasında yaralanmaları önlemek için odanın ya da banyonun kapısının kilitlenmemesi, keskin eşyaların açıkta bırakılmaması ve yüzme gibi aktivitelerde hastanın yalnız olmaması gerektiğini ifade etti.
Nöbetlerin sıklığı, süresi ve tetikleyicilerinin kaydedilmesinin takip açısından önemli olduğunu belirten Şalçini, aile üyeleri ile yakın çevrenin de nöbet anında nasıl müdahale edeceğini öğrenmesi gerektiğini kaydetti.
Yanlış inanışlar sosyal uyumu zorlaştırıyor
Toplumda epilepsiyle ilgili yaygın yanlış inanışların sürdüğüne dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, bazı kişilerin hala epilepsiyi bulaşıcı bir hastalık sandığını söyledi. Epilepsi hastalarının normal yaşam süremeyeceği yönündeki düşüncenin de yanlış olduğunu vurgulayan Şalçini, doğru tedavi ve uygun yönetimle epilepsi hastalarının aktif bir yaşam sürdürebileceğini belirtti.
Nöbet sırasında hastanın dilini tutmak gerektiği yönündeki yaygın inanışın da yanlış olduğunu söyleyen Şalçini, bunun hastaya zarar verebileceğini ifade etti. Bunun yerine hastanın güvenli bir pozisyona alınması ve nöbetin bitmesinin beklenmesi gerektiğini anlattı.
Eğitim ve farkındalık çağrısı
Epilepsi hakkında farkındalığın artırılması için toplumda eğitim programları düzenlenmesi gerektiğini belirten Dr. Şalçini, medya ve sosyal platformlarda doğru bilgilere daha fazla yer verilmesinin önemine dikkat çekti. Okullarda ve iş yerlerinde bilinçlendirme seminerleri yapılmasının ve epilepsi dernekleri ile hasta grupları aracılığıyla destek sağlanmasının bu sürece katkı sunacağını ifade etti.
Uygun tedaviyle eğitim ve iş yaşamı mümkün
Dr. Celal Şalçini, epilepsi ile yaşayan bireylerin sosyal hayatlarını daha verimli sürdürebilmeleri için destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Epilepsi dernekleri ya da hasta gruplarına katılarak benzer deneyimlerin paylaşılabileceğini belirten Şalçini, iş yerinde, okulda ve sosyal çevrede açık iletişim kurulmasının kişiye iyi gelebileceğini kaydetti.
Doktor onayıyla düzenli egzersiz yapmanın stresi azalttığını ve genel sağlığı iyileştirdiğini vurgulayan Şalçini, epilepsi hastalarının uygun tedavi ve destekle eğitimlerini tamamlayabileceğini ve iş hayatında başarılı olabileceğini söyledi. Gerektiğinde psikolojik danışmanlık alınmasının da duygusal zorluklarla başa çıkmada önemli rol oynadığını ifade etti.