ABD ve Türkiye Halkbank davasında uzlaştı

ABD ile Türkiye’nin, Halkbank hakkında ABD’de süren dava dosyasında uzlaşmaya vardığı bildirildi. Buna göre dava süreci önce askıya alınacak, ardından anlaşmada yer alan şartların yerine getirilmesi halinde dosya tamamen kapatılacak.

Halkbank, davada ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını delmeye yardımcı olmakla suçlanıyordu. Uzlaşma kapsamında belirli şartların gündeme gelmesi beklenirken, bunlar arasında para cezası, benzer ihlallerin tekrarlanmayacağına ilişkin taahhütler ya da banka yönetiminde bazı düzenlemeler bulunabileceği değerlendiriliyor.

Hukuki çerçevede ise anlaşma koşullarının ihlal edilmesi halinde ABD savcılığının davayı yeniden açma hakkı bulunuyor. Anlaşmanın tam metni ise henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.

Halkbank da gelişmelerin ardından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na bir açıklama yaptı. Banka, ABD’de 15 Ekim 2019 tarihinde açılan ceza davasıyla ilgili olarak, ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile “Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması” imzalanmasının kararlaştırıldığını duyurdu.

Bankanın açıklamasında, uzlaşma kapsamında herhangi bir cezai suç kabulü yapılmadığı ve hiçbir adli ya da idari para cezası ödenmeyeceği belirtildi. Ayrıca uzman bir kuruluş tarafından hazırlanacak uyum raporunun ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’ne ve bir nüshasının ABD Güney New York Bölge Başsavcılık Ofisi’ne teslim edilmesinin ardından, tarafların davanın düşürülmesi için mahkemeye ortak başvuru yapacağı ifade edildi.

Mahkemenin onayıyla birlikte, Halkbank hakkında ABD’de yaklaşık dokuz yıldır devam eden ceza davası sürecinin sona ermesinin beklendiği kaydedildi. Banka ayrıca OFAC’ın Halkbank’a ilişkin idari süreçleri başka bir aksiyon almaksızın kapattığını bildirdi.

Açıklamada, bu gelişmeyle birlikte bankanın yurt dışı kaynak temin olanaklarının, muhabir ağının ve uluslararası piyasalara erişiminin genişlemesinin, mali yapıyı da olumlu yönde etkileyebileceği vurgulandı.

Halkbank, 2019’dan bu yana ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını paravan şirketler aracılığıyla delmek, banka dolandırıcılığı için komplo kurmak, Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası’nı ihlal etmek için komplo kurmak ve kara para aklamak dahil altı ayrı suçlamayla karşı karşıya bulunuyordu.

Banka, dava sürecinde suçlamaları kabul etmemiş, “Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası” kapsamında davanın düşmesini talep etmişti. Bu talebin reddedilmesinin ardından Halkbank, devlet kontrolündeki yabancı bir kurumun Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını savunarak ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurmuştu.

Ancak Yüksek Mahkeme, 19 Nisan 2023’te Halkbank’ın ticari faaliyetleri nedeniyle yaptığı başvuruyu reddetmiş, yargı bağışıklığının bulunmadığına ve ceza yargılamasından muaf olmadığına hükmetmişti. Son olarak 22 Kasım 2024’te mahkeme, Halkbank’ın ABD’deki cezai suçlamalardan muafiyet talebini bir kez daha reddetmişti.

Şimdi ise taraflar arasında varılan uzlaşmayla birlikte, yıllardır devam eden davada kapanış sürecine girilmiş oldu.