İran devlet televizyonu, İran İslam Cumhuriyeti’nin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail’in ortak saldırısında hayatını kaybettiğini açıkladı. Yayında, Hamaney için “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” ifadesi kullanıldı.
Hamaney’in ölümünün ardından İran’da devlet yönetiminin nasıl işleyeceği de netleşti. Uluslararası basında yer alan bilgilere göre, İran’ın anayasal süreci işletilerek üç kişilik geçici liderlik konseyi oluşturuldu. Konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei yer alırken, üçüncü koltuk Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden bir “fakih” üyeye bırakıldı.
Ayetullah Alireza Arafi görevlendirildi
Geçiş sürecinde “fakih üye” olarak Ayetullah Alireza Arafi’nin görevlendirildiği bildirildi. Arafi’nin, yeni rehber seçilene kadar liderlik makamının görevlerini yerine getirmekle yükümlü konseyde yer aldığı kaydedildi.
Arka plan: Saldırılar ve misillemeler
28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı operasyon, bölgesel gerilimi hızla tırmandırmış; İran da İsrail’e ve Orta Doğu’daki ABD hedeflerine misilleme saldırıları başlattığını duyurmuştu.
Alireza Arafi Kimdir?
İran’da Hamaney sonrası geçiş sürecinde üçlü liderlik konseyinde “fakih üye” olarak görevlendirilen Ayetullah Alireza Arafi, 1959’da Meybod’da doğdu. Şii ilahiyat eğitimi aldı; özellikle Kum’daki dini eğitim kurumlarında uzun yıllar görev yaptı.
Eğitim ve Akademik Görevleri
- El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi Rektörlüğü yaptı.
- Kum’daki ilahiyat yapısında üst düzey idari ve akademik görevler üstlendi.
- Dini eğitim politikaları ve uluslararası öğrenci programları alanında etkili isimlerden biri olarak öne çıktı.
Kurumsal ve Siyasi Rolleri
- Uzmanlar Meclisi üyesidir (Rehber’i seçme ve denetleme yetkisine sahip kurul).
- Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesidir (yasaların anayasaya ve şeriata uygunluğunu denetleyen organ).
- İran’daki gönüllü paramiliter yapı olan Basij ile bağlantılı üst düzey dini-idari görevler üstlendi.
- Kum Cuma İmamlığı görevinde bulundu.
Neden Önemli?
Arafi, doğrudan yürütme tecrübesi olan bir siyasetçiden ziyade, kurumsal-dini hiyerarşi içinde yetişmiş, sistemin merkezindeki isimlerden biri olarak biliniyor. Uzmanlar Meclisi ve Anayasayı Koruyucular Konseyi üyeliği, onu hem anayasal süreçler hem de rehberlik makamının belirlenmesi açısından kritik bir pozisyona taşıyor.
Geçiş sürecinde konseyde yer alması, dini otorite ile devlet mekanizması arasındaki bağın korunması ve sistem içi devamlılığın sağlanması açısından sembolik ve işlevsel önem taşıyor.




