Bakan Fidan, Gazze Barış Kurulu’nun Washington’daki ilk toplantısına Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı temsilen katıldı

“Gazze Barış Kurulu”nun Washington’daki ilk toplantısı ABD’nin başkentinde yapıldı. Toplantıda Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafından temsil edildi. Oturum, Gazze’de kalıcı ateşkesin sağlanması, insani yardımın kesintisiz biçimde ulaştırılması ve savaş sonrası döneme ilişkin diplomatik koordinasyon başlıklarının ele alındığı ilk resmî zemin olarak kayda geçti.

Toplantıda ayrıca, kurulun yürüttüğü temas ve arabuluculuk hattında Türkiye, Katar ve Mısır’ın üstlendiği rol vurgulanarak, bu üç ülkenin liderlerine “asli arabulucular” sıfatıyla teşekkür edildi. Bu ifade, süreçte özellikle ateşkes girişimleri, esir-tutuklu başlıkları ve insani erişim mekanizmalarında söz konusu ülkelerin belirleyici diplomatik ağırlığının altının çizildiği şeklinde değerlendirildi.

ABD’de düzenlenen Gazze Barış Kurulu toplantısına katılan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Washington’da gazetecilerin sorularını yanıtladı. Fidan, Gazze’de ateşkesin kalıcı hale gelmesi için uluslararası toplumun “gevşemeden” süreci takip etmesi gerektiğini vurgularken, ABD-İran hattındaki gerilim ve müzakerelere dair de “kritik eşik” uyarısı yaptı.

“Gazze’de gevşememek gerekiyor”

Bakan Fidan, Gazze’de yaşanan insani tablonun tekrar karanlığa sürüklenmemesi için dikkatli olunması gerektiğini belirterek, “Hiçbir şekilde unutmamak, gevşememek gerekiyor. Aksi takdirde tekrar katliamlara, açlığa, sefalete geri dönme durumu var.” dedi.

Türkiye’nin sürecin başından bu yana kesintisiz şekilde çalıştığını ifade eden Fidan, “İlk günden itibaren kesintisiz bir çabamız var. Türkiye bütün kurumlarıyla, kuruluşlarıyla, sivil toplum örgütleriyle bu konuda bir seferberlik içerisinde.” ifadelerini kullandı.

“Taraflar kabul ederse asker göndermeye hazırız”

Fidan, olası bir Uluslararası İstikrar Gücü kurulması halinde Türkiye’nin tutumuna ilişkin de net konuştu. “Uluslararası İstikrar Gücü’ne taraflar kabul ederse asker göndermek konusunda Cumhurbaşkanımızın bir iradesi var. Her alanda her türlü katkıyı vermeye hazırız.” dedi.

ABD-İran gerilimi: “Kritik eşikteyiz”

Washington temasları kapsamında ABD-İran gerilimini de değerlendiren Dışişleri Bakanı Fidan, taraflardan biriyle ABD’de yeniden görüştüğünü belirterek, “Bugün bu taraflardan biriyle Amerika’da tekrar görüştüm. ‘Ne yapıyorsunuz, nereye gidiyor konu’ diye.” dedi.

Sürece dair temkinli bir iyimserlik taşıdığını kaydeden Fidan, “Aslında umutlu olmak için neden çok.” ifadesini kullandı. Ancak sahadaki hareketliliğe de dikkat çekerek, “Diğer tarafta askeri hareketliliğin de açıkçası arttığını gözlemliyoruz.” dedi.

Fidan, bu hareketliliğin niyetine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu askeri hareketlilik devam eden müzakerelere bir baskı yapma amacını mı taşıyor yoksa önceden karar verilmiş bir askeri harekâtın hazırlığı mı, bunu da yakından takip ediyoruz.”

Türkiye’nin önceliğinin diplomatik çözüm olduğunu vurgulayan Fidan, “Dileğimiz odur ki askeri bir operasyona, savaşa gerek kalmadan gerçekten bir sonuca ulaşmaları.” diye konuştu.

“Somut konularda olumlu sinyaller var”

Görüşmelerden edindiği izlenimi de paylaşan Fidan, “Benim aldığım izlenim şu anki konuşmalardan; taraflar somut konuları ilerletmede olumlu sinyaller veriyor.” dedi. Sürecin seyrini belirleyecek aşamaya gelindiğini ifade eden Fidan, “Ama bu pratikte uygulanabilir hale nasıl gelir, ne zaman gelir, taraflar bununla ilgili nasıl bir algı içinde olur ve bu algı onların bir sonraki aşamada ne yapacaklarını nasıl yönlendirir; şu an tam o kritik eşikteyiz.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD medyasında öne çıkan çerçeve: “Yeniden inşa” ve “istikrar gücü”

Associated Press, ABD Başkanı Donald Trump’ın toplantıda Gazze için 9 ülkenin toplam 7 milyar dolar taahhütte bulunduğunu; ayrıca uluslararası istikrar gücü için bazı ülkelerden asker katkısı açıklandığını yazdı. Haberde, yeniden inşa ihtiyacının çok daha yüksek olduğuna ve planın sahada nasıl işleyeceğine ilişkin belirsizliklere dikkat çekildi.

Washington Post’un aktardığı “The Latest” haber akışında da aynı toplantı başlıkları öne çıktı; 7 milyar doların yeniden inşa maliyetine kıyasla sınırlı kaldığı vurgulandı.

Reuters: 7 milyar dolar taahhüt, Hamas’ın silahsızlandırılması ve “plan B yok” vurgusu

Reuters, toplantıda Gazze’nin yeniden inşası için 7 milyar dolarlık uluslararası taahhüdün duyurulduğunu, ancak sürecin Hamas’ın silahsızlandırılması gibi kritik koşullara bağlandığını ve sahadaki birçok sorunun hâlâ “çözümsüz” olduğunu yazdı. Aynı haberde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun “Gazze için plan B yok” mesajı da yer aldı.

Reuters’ın toplantı öncesi haberinde ise Türkiye Dışişleri’nin, Fidan’ın toplantıya Cumhurbaşkanı Erdoğan adına katılacağını bildirdiği; Fidan’ın gündeminde insani yardım akışı ve ateşkes ihlalleri gibi başlıkların bulunduğu aktarılmıştı.

Sahaya dönük adım: “Yeni polis gücü” için başvuru süreci

Reuters ayrıca, ABD destekli Filistinli bir komitenin Gazze’de yeni bir polis gücü için başvuru süreci başlattığını; bunun daha geniş “istikrar” planının bir parçası olarak görüldüğünü bildirdi.

ABD medyasının kritik soruları: Temsil, meşruiyet ve BM tartışması

ABD basınında toplantı sonrasında üç soru başlığı öne çıktı:

1. Filistinlilerin temsili: Kurulun yapısında Filistin tarafının nasıl yer alacağı.

2. BM ile ilişki: Kurulun Birleşmiş Milletler’in rolünü “tamamlayan” mı yoksa “ikame eden” mi bir çizgiye evrileceği.

3. Güvenlik mimarisi: İstikrar gücü ve yeni güvenlik yapılanmasının Gazze’de fiilen nasıl kurulacağı.