Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik ısrarı, Atlantik hattında tansiyonu yeniden yükseltti. Konuyla ilgili yeni bir açıklama yapan Trump, “Grönland konusunda bizimle aynı fikirde olmayan ülkelere gümrük vergisi uygulayabilirim.” dedi. Washington’da Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ile Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya geldi. Ancak 80 dakikayı aşan görüşmeden, adanın geleceğine ilişkin gerilimi düşürecek bir uzlaşı çıkmadı.
Görüşme sonrasında Danimarka cephesinden gelen açıklamalar sertti. Rasmussen, ABD’nin “güç kullanımı” ya da “satın alma” senaryolarını masada tutmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, böyle bir adımın ittifakın ruhunu sarsacağını ve “NATO’nun artık bir önemi kalmayacağı” noktaya sürükleyebileceğini dile getirdi.
ABD basınında ‘700 milyar dolar’ hesabı
Öte yandan ABD medyasında, Trump yönetiminin “satın alma” seçeneğini ciddi biçimde değerlendirmesi halinde ortaya çıkabilecek maliyet kalemlerinin hesaplandığı ileri sürüldü. Kulis bilgilerine dayandırılan iddiaya göre, Grönland’ın devrine yönelik olası bir planın 700 milyar dolara kadar çıkabileceği konuşuluyor. Bu rakamın, ABD’nin yıllık savunma bütçesiyle kıyaslandığında dahi “devasa” bir büyüklüğe işaret ettiği yorumları yapılıyor.
Avrupa ve İngiltere medyasında okuma: “Jeopolitik restleşme”
Avrupa ve İngiliz basınında ise tartışma, yalnızca “satın alma” başlığının ötesinde; Arktik güvenliği, müttefiklere baskı dili ve transatlantik ilişkiler ekseninde ele alınıyor. Öne çıkan yorum, Grönland hamlesinin ekonomik bir pazarlıktan çok, Washington’un Arktik’teki stratejik iddiasını büyütme girişimi olduğu yönünde.
Neden Grönland bu kadar kritik?
Grönland, Arktik’teki konumu nedeniyle güvenlik, deniz rotaları ve kaynak rekabeti bakımından büyük önem taşıyor. Bu nedenle tartışmanın dili sertleştikçe, mesele Danimarka–ABD arasında ikili bir başlık olmaktan çıkıp NATO ve Avrupa güvenliği açısından daha geniş bir dosyaya dönüşüyor.
Bundan sonra ne olur?
Diplomasi kanalı açık kalsa da tarafların pozisyonları şu aşamada uzak görünüyor: Danimarka ve Grönland “egemenlik” vurgusunu netleştirirken, Washington cephesinde “ulusal güvenlik” argümanının daha yüksek sesle dile getirildiği görülüyor. Önümüzdeki günlerde Rubio’nun temas trafiği ve Beyaz Saray’daki iç değerlendirmeler, tartışmanın yönünü belirleyecek en önemli işaretler olacak.