NYT: Pentagon, Trump’a İran’a saldırı senaryoları sundu

Olası operasyon “en az birkaç gün uzakta”, karar henüz yok

ABD’nin önde gelen gazetelerinden New York Times’ın (NYT) haberine göre, Pentagon, İran’daki kitlesel protestolara yönelik kanlı baskıya cevap olarak ABD Başkanı Donald Trump’a İran’a karşı geniş bir askerî seçenek paketi sundu. Ancak ABD’li yetkililer, olası bir saldırının “en az birkaç gün uzakta” olduğunu, henüz kesin bir karar alınmadığını vurguluyor.

NYT: Nükleer program, balistik füzeler ve siber saldırı masada

NYT’nin ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre Pentagon’un hazırladığı taslakta, İran’ın nükleer programına ve balistik füze tesislerine yönelik hava saldırıları, ayrıca İran’ın iç güvenlik aygıtını hedef alan daha dar kapsamlı operasyonlar ve siber saldırılar yer alıyor. Yetkililer, daha “sınırlı ve hedefli” seçeneklerin, nükleer tesislere yönelik geniş çaplı bombardımandan daha olası görüldüğünü aktarıyor.

Bu çerçevede olası bir harekâtın, İran’ın protestolara yönelik şiddetinin sürüp sürmemesine ve olası infazlara bağlı olarak şekilleneceği ifade ediliyor. Aynı habere göre yetkililer, herhangi bir saldırının “en az birkaç gün uzakta” olduğunu, yani kısa vadede “düğmeye basılmış” bir planın bulunmadığını belirtiyor.

ABD basını: “Askerî seçenekler masada, ancak nihai karar yok”

NYT’nin haberi, Washington Post, The Guardian ve çeşitli analiz siteleri de dahil olmak üzere birçok ABD ve Batı medyasında, “askerî seçeneklerin masada olduğu ancak siyasi kararın henüz verilmediği” şeklinde resmediliyor.

Anadolu Ajansı ve diğer uluslararası kaynaklara yansıyan değerlendirmelerde de, Trump’a rafine edilmiş saldırı planları sunulduğu, ancak “saldırı kararı alınmadığı” ve mevcut kuvvet yapılanmasının bölgedeki olası operasyonları sınırladığı aktarılıyor.

İran’da 28 Aralık’tan beri süren ayaklanma: Binlerce ölü iddiası

Gerilimin arka planında, 28 Aralık 2025’te İran riyalindeki sert değer kaybı ve yüksek enflasyonla başlayan, kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar var. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı HRANA’ya göre, iki haftayı aşkın sürede ölü sayısı 2 binin üzerine çıktı; bazı kaynaklar 2 bin 500’ü aşan can kaybından bahsediyor.

İran yönetimi gösterileri sert biçimde bastırırken, internet ve iletişim altyapısında kısıtlamalara gidildi, on binlerce kişi gözaltına alındı. Uluslararası insan hakları örgütleri, yaşananları “son yılların en kanlı bastırma operasyonlarından biri” olarak niteliyor.

Trump’tan İranlılara mesaj: “Yardım yolda, protestolara devam edin”

Trump, son günlerde yaptığı açıklama ve paylaşımlarla İranlı protestoculara açık destek veriyor. Reuters, AP ve diğer ABD medya kuruluşlarına göre Trump, Truth Social’daki mesajlarında “İranlı vatanseverler, protestoya devam edin, kurumlarınızı ele geçirin… Yardım yolda” ifadelerini kullanarak Tahran’a yönelik sert bir dil benimsedi.

Trump, bir yandan da “çok güçlü askerî seçeneklerden” söz ediyor; diğer yandan son açıklamasında, “kendisine İran’daki infazların durduğunun ve planlanan idamların askıya alındığının iletildiğini” söyleyerek, şiddetin azaldığına dair sinyaller aldığını belirtti. Ancak aynı konuşmalarda, askerî müdahale ihtimalinin tamamen masadan kalkmadığını da açıkça vurguladı.

Tahran’dan bölge ülkelerine sert uyarı: “ABD vurursa, üsleri hedef alırız”

Gerilim sadece Washington–Tahran hattında değil, bölgesel düzlemde de tırmanıyor. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, “Tehran’ın Suudi Arabistan’dan Birleşik Arap Emirlikleri’ne, Türkiye’ye kadar bölgedeki ülkelere; ABD İran’a saldırırsa topraklarındaki ABD üslerinin hedef alınacağı” uyarısını ilettiğini söyledi.

İran’ın bu mesajları, ABD’nin Katar’daki Al Udeyd üssü başta olmak üzere bazı bölgesel üslerden personel çekmeye başlaması ve hava sahalarının zaman zaman sivil uçuşlara kapatılmasıyla birlikte değerlendiriliyor. Son günlerde ABD ve İngiltere’nin Körfez’deki bazı üslerinden “ihtiyaten çekilme” adımları attığı, ticari gemilerin de İran limanları açıklarında beklemeye geçtiği bildiriliyor.

Ankara’nın pozisyonu: “Askerî müdahaleye karşıyız”

Artan savaş senaryoları, Türkiye dahil bölge ülkelerini doğrudan etkileyebilecek bir tablo ortaya koyuyor. Türk Dışişleri kaynakları ve Reuters’ın aktardığına göre Ankara, İran’a yönelik herhangi bir askerî müdahaleye karşı olduklarını, önceliğin ülkenin istikrarının bozulmaması olduğunu vurguluyor. Türkiye, İran ve ABD’li muhataplarıyla temasta kalarak tansiyonun düşürülmesi çağrısı yapıyor.

“Saldırı birkaç gün içinde mi?”: NYT ne diyor, ne demiyor?

Türkiye’deki kimi haber siteleri, NYT haberini “ABD İran’a birkaç gün içinde saldırabilir” başlığıyla aktarsa da, NYT’nin ve onu alıntılayan ABD kaynaklarının vurgusu, daha çok şu noktalarda yoğunlaşıyor:

• Pentagon, geniş bir askerî seçenek ve senaryo listesi hazırladı.
• Bunlar arasında nükleer tesisler ve füze programı dahil yüksek yoğunluklu hava saldırıları var; ancak siber saldırı ve güvenlik aygıtına yönelik daha dar operasyonlar daha muhtemel görülüyor.
• Hiçbir saldırı için nihai karar alınmış değil; Trump, hem diplomasi hem de askerî seçenekleri “paralel” biçimde masada tutuyor.
• Yetkililer, herhangi bir saldırının “en az birkaç gün uzakta” olduğunu, yani “dakikalar ya da saatler içinde başlayacak bir operasyon” tablosu olmadığını belirtiyor.

Dolayısıyla haber, “karar verilmiş, saldırı gün sayıyor” noktasında değil; “saldırı planları hazırlanmış, seçenekler masada, karar süreci Tahran’ın atacağı adımlara göre şekillenecek” çerçevesinde okunuyor.

Olası ABD–İran çatışmasında öne çıkan senaryolar 1. Sınırlı hava ve siber operasyon ABD’nin İran’a yönelik en olası adımı, rejimi doğrudan devirmeye gitmeyen; nükleer program, balistik füze tesisleri, güvenlik ve istihbarat altyapısı gibi hedeflere yönelik sınırlı hava saldırıları ve siber operasyonlar olarak değerlendiriliyor. Böyle bir senaryoda İran’ın da Irak ve Suriye’deki ABD üslerini, Körfez’deki deniz unsurlarını ve bölgedeki müttefik ülkeleri (örneğin Suudi Arabistan, BAE) vekil gruplar üzerinden hedef alma ihtimali konuşuluyor. Bu tablo; petrol fiyatlarında sert dalgalanma, Hürmüz Boğazı’nda navlun riski ve bölge geneli güvenlik endişesini artıracak bir “kontrollü ama tehlikeli tırmanma” anlamına geliyor. 2. Geniş kapsamlı askerî müdahale (düşük olasılık) İran’ın protestoları çok daha kanlı şekilde bastırması ya da ABD hedeflerine büyük bir saldırı gerçekleşmesi halinde, daha geniş kapsamlı bir operasyon olasılığı da dosyalarda yer alıyor. Bu, rejimin askerî kapasitesini ciddi ölçüde hedef alan uzun süreli hava harekâtı ve deniz unsurlarının yaygın kullanımını gerektiriyor. Ancak böyle bir adım: İran iç siyasetinde rejim refleksini sertleştirip çatışmayı büyütebileceği, Rusya ve Çin’in pozisyonunu sertleştirebileceği, Bölgeyi geniş çaplı bir savaş riskiyle karşı karşıya bırakabileceği için, Washington kulislerinde “masada ama en son seçenek” olarak anılıyor. 3. Güç gösterisi ve diplomasiye alan açma Bir diğer senaryo, askerî seçeneğin masada tutulduğu ancak fiili saldırıya dönüşmediği “ara formül”: Uçak gemileri, bombardıman uçakları ve füze sistemlerinin bölgede konumlandırılması, Bölgedeki ABD personelinin bir kısmının çekilmesi, İran’a yeni yaptırımlar ve uluslararası platformlarda baskının artırılması. Bu modelde Washington, hem Tahran’a “kırmızı çizgi” gösteriyor hem de BM, AB ve bölge ülkelerini içeren diplomatik baskı kanallarını açık tutmaya çalışıyor. Savaş ihtimali tamamen ortadan kalkmasa da, kriz yönetimi diplomasisinin şansı artıyor.

Kronoloji: İran krizinde tırmanış (28 Aralık 2025 – 15 Ocak 2026) 28 Aralık 2025 İran’da para biriminin sert değer kaybı ve yüksek enflasyon sonrası esnaf protestoları başladı. Kısa sürede büyük kentlerden taşraya yayılan gösteriler, ekonomik taleplerin ötesine geçerek siyasal sloganların da atıldığı ülke çapında bir isyana dönüştü. Aralık sonu – Ocak başı Güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle çok sayıda kentte çatışma görüntüleri ortaya çıktı. İnsan hakları örgütleri ve aktivist ağları, yüzlerce, ardından binlerce can kaybı bildirmeye başladı. Bağımsız kaynaklar, ölü sayısının 2 bini aştığını, gözaltıların on binlerle ifade edildiğini aktardı. İnternet kısıtlamaları, sosyal medya erişim engelleri ve bilgi karartması, sahadan doğrulamayı zorlaştırdı. 3–10 Ocak 2026 HRANA ve diğer hak örgütleri, ölü sayısını 2 bin 500’ün üzerine çıkaran bilanço raporları yayımladı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği ve çeşitli ülke başkentlerinden, “orantısız güç kullanımını durdurun, göstericilerin yaşam hakkına saygı gösterin” çağrıları geldi. Tahran yönetimi ise olayları “dış destekli ayaklanma” olarak niteledi. 13 Ocak 2026 ABD Başkanı Donald Trump, İranlı göstericilere açık destek veren mesajını yayımladı: İranlıları “protestolara devam etmeye” çağırdı, “yardım yolda” ifadesini kullandı. Bu açıklama, Tahran–Washington hattındaki tansiyonu bir kademe daha yükseltti; “ABD doğrudan devreye mi girecek?” soruları daha yüksek sesle sorulmaya başlandı. 14 Ocak 2026 Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, ABD’nin İran’a saldırması halinde Tahran’ın Suudi Arabistan, BAE ve Türkiye dahil bölgedeki ABD üslerini hedef alabileceğini söyledi. Aynı gün ve izleyen saatlerde, ABD ve Britanya’nın Katar’daki El-Udeyd üssü başta olmak üzere bazı üslerdeki askerlerini kısmen tahliye etmeye başladığı, bölgedeki hava ve deniz unsurlarını yeniden konumlandırdığı yönünde bilgiler basına yansıdı. 15 Ocak 2026 The New York Times, ABD Savunma Bakanlığı’nın Trump’a İran’a yönelik çeşitli saldırı senaryoları sunduğunu, seçeneklerin nükleer program ve balistik füze tesislerinden siber saldırılara kadar uzandığını yazdı. Haberde, ABD’li yetkililerin “Herhangi bir saldırı en az birkaç gün uzakta, henüz nihai karar yok” vurgusu öne çıktı. Aynı gün Washington ve Tahran’dan gelen karşılıklı açıklamalar, krizi **“sıcak çatışma” eşiğine iyice yaklaştırdı.