Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye’deki ortalama yaşam süresi, yaş ve cinsiyete göre kalan ömür ile eğitim düzeyinin yaşam süresine etkisini ortaya koyan “Hayat Tabloları, 2023-2025” araştırmasının sonuçlarını yayımladı.
Yeni doğmuş bir kişinin mevcut ölümlülük riskleri altında yaşaması beklenen ortalama süreyi ifade eden doğuşta beklenen yaşam süresi, 2022-2024 döneminde 78,1 yılken 2023-2025 döneminde 78,5 yıla yükseldi.
Yaşam süresi bir yılda 0,4 yıl arttı
TÜİK verileri, doğuşta beklenen yaşam süresinin toplam nüfusun yanı sıra kadınlarda ve erkeklerde de 0,4 yıl arttığını gösterdi.
| Cinsiyet | 2022-2024 | 2023-2025 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Toplam | 78,1 yıl | 78,5 yıl | +0,4 yıl |
| Erkek | 75,5 yıl | 75,9 yıl | +0,4 yıl |
| Kadın | 80,7 yıl | 81,1 yıl | +0,4 yıl |
Kadınların doğuşta beklenen yaşam süresi erkeklerden 5,2 yıl daha yüksek oldu. Buna göre Türkiye’de yeni doğan bir kız çocuğunun ortalama 81,1 yıl, erkek çocuğunun ise 75,9 yıl yaşaması bekleniyor.
15 yaşındaki bir kişinin önünde ortalama 64,7 yıl var
Çalışma çağının başlangıcı olarak kabul edilen 15 yaşındaki kişilerin kalan yaşam süresi ortalama 64,7 yıl olarak hesaplandı.
Bu süre erkeklerde 62,1 yıl, kadınlarda ise 67,3 yıl oldu. Kadın ve erkek arasındaki fark bu yaş grubunda da 5,2 yıl olarak kayıtlara geçti.
30 yaşında kalan yaşam süresi 50,3 yıl
Türkiye’de 30 yaşındaki bir kişinin ortalama 50,3 yıl daha yaşaması bekleniyor.
30 yaşındaki erkeklerde kalan yaşam süresi 47,8 yıl, kadınlarda ise 52,7 yıl olarak belirlendi. Bu yaşta kadınlarla erkekler arasındaki fark 4,9 yıl oldu.
Yaşa göre kalan yaşam süresi
TÜİK’in hayat tablolarına göre yaş ilerledikçe kalan yaşam süresi azalırken, bütün yaş gruplarında kadınların erkeklerden daha uzun yaşaması bekleniyor.
| Yaş | Toplam | Erkek | Kadın | Kadın-erkek farkı |
|---|---|---|---|---|
| Doğum | 78,5 yıl | 75,9 yıl | 81,1 yıl | 5,2 yıl |
| 15 | 64,7 yıl | 62,1 yıl | 67,3 yıl | 5,2 yıl |
| 30 | 50,3 yıl | 47,8 yıl | 52,7 yıl | 4,9 yıl |
| 50 | 31,3 yıl | 29,0 yıl | 33,4 yıl | 4,4 yıl |
| 65 | 18,4 yıl | 16,7 yıl | 20,0 yıl | 3,3 yıl |
50 yaşındakilerin ortalama 31,3 yılı kaldı
Türkiye genelinde 50 yaşındaki bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 31,3 yıl oldu.
Erkeklerin bu yaştan sonra ortalama 29 yıl, kadınların ise 33,4 yıl daha yaşaması bekleniyor.
65 yaşındaki kadınların 20 yıl daha yaşaması bekleniyor
65 yaşındaki bir kişinin kalan yaşam süresi Türkiye genelinde ortalama 18,4 yıl olarak hesaplandı.
Bu süre erkeklerde 16,7 yıl, kadınlarda ise 20 yıl oldu. Böylece 65 yaşındaki kadınların aynı yaştaki erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.
Eğitim seviyesi arttıkça yaşam süresi uzuyor
Araştırmada eğitim düzeyi ile yaşam süresi arasında doğrudan bir ilişki bulunduğu görüldü. Eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen yaşam süresi de arttı.
Düşük eğitim düzeyine sahip kişilerin yaşam süresi bütün yaş gruplarında daha kısa kalırken, bu eğilim hem kadınlarda hem de erkeklerde görüldü.
30 yaşında eğitime bağlı yaşam süresi farkı
| Cinsiyet | Ortaöğretim altı ile yükseköğretim arasındaki fark |
|---|---|
| Erkek | 5,1 yıl |
| Kadın | 4,6 yıl |
30 yaşındaki yükseköğretim mezunu erkeklerin beklenen yaşam süresi, ortaöğretim altı eğitim seviyesindeki erkeklerden 5,1 yıl daha uzun oldu. Kadınlarda ise eğitim seviyeleri arasındaki fark 4,6 yıl olarak hesaplandı.
Sağlıklı yaşam süresi 58 yıl olarak hesaplandı
Bir kişinin günlük yaşam faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan yaşaması beklenen süre, “sağlıklı yaşam süresi” olarak tanımlanıyor.
Türkiye’de doğuşta sağlıklı yaşam süresi toplam nüfus için 58 yıl oldu. Bu süre erkeklerde 59,1 yıl, kadınlarda ise 56,9 yıl olarak hesaplandı.
| Cinsiyet | Doğuşta beklenen yaşam süresi | Sağlıklı yaşam süresi |
|---|---|---|
| Toplam | 78,5 yıl | 58,0 yıl |
| Erkek | 75,9 yıl | 59,1 yıl |
| Kadın | 81,1 yıl | 56,9 yıl |
Kadınlar daha uzun, erkekler daha uzun süre sağlıklı yaşıyor
Sonuçlara göre kadınların toplam yaşam süresi erkeklerden 5,2 yıl daha uzun olmasına rağmen, sağlıklı yaşam süresi erkeklerde 2,2 yıl daha yüksek çıktı.
Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresi 81,1 yıl, sağlıklı yaşam süresi 56,9 yıl olarak belirlendi. Erkeklerde ise toplam yaşam süresi 75,9 yıl olmasına karşın sağlıklı yaşam süresi 59,1 yıl olarak hesaplandı.
Veriler nüfus ve ölüm kayıtlarından hesaplandı
TÜİK, hayat tablolarındaki sonuçların 2023-2025 dönemine ait yıllık nüfus ve ölüm verileri kullanılarak hazırlandığını bildirdi.
Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklu nüfus hesaplama kapsamının dışında bırakıldı. Çalışmada ayrıca göç etkisinden arındırılmış bir nüfus yapısı kullanıldı




